Тижорат банклари ўртасидаги рақобатни такомиллаштириш йўналишлари

Аннотация

Жаҳон банк тизимида рақобатнинг кучайиб бориши банкларнинг фаолиятига тўғри баҳо бериш заруриятини келтириб чиқармоқда. Жаҳон амалиётида банклар ўртасидаги рақобат даражасини баҳолаш асосан йирик банкларнинг активлари ёки бошқа кўрсаткичларининг бозордаги улуши орқали бахоланади. Айрим давлатларда бозордаги банкларнинг рақобатини аниқлашда йирик учта, бешта ёки ўнта банкларнинг бозордаги улуши орқали аниклаш танлаб олинган. Жумладан, “Россия Федерациясидаги йирик бешта банкнинг берилган кредитдаги улуши 2019 йил 1 январь ҳолатига кўра 67,4% ни ташкил этган”. Жахон амалиётини кузатадиган бўлсак, Германияда бешта банкнинг активлардаги улуши 30% ни, Австрияда-36%, Буюк Британияда-37%, АҚШ-45% ни ташкил этади. Банк тизимидаги концентрацияси муаммоли давлатларда ушбу кўрсаткич куйидагича: Португалия-70%, Кипр-67,6%, Испания-60%, Греция- 95,2%. Шунинг билан биргаликда концентрацияси юқори бўлган давлатларда хам бешта банкларнинг активлардаги улуши юқорилигини кузатиш мумкин. Жумладан, “Бельгия-65,5%, Финландия-75% ҳамда Дания-67,8% ни ташкил этади”. Юқоридагиларга асосланиб айтиш мумкинки, жаҳонда банклар ўртасидаги рақобат даражасини баҳолашга алоҳида эътибор қаратилмокда.