BO‘LAJAK O‘QITUVCHILARNING VATANPARVARLIK MADANIYATINI SHAKLLANTIRISHGA ILMIY YONDOSHUVLAR

Аннотация

В статье анализируются научные основы развития национального самосознания, национальной духовности, патриотизма, гражданственности и сознательной активности у будущих специалистов Узбекистана в Новом Узбекистане сегодня. При этом особое значение осознания национальной идентичности в формировании глобальной гражданственности личности и ведущая роль в этом процессе отводится учителям, особенно учителям начальной и средней школы, которые передают этнический опыт молодому поколению и служат его интеграции в мировое пространство, системно трактуют важность формирования и привития им патриотизма Нового Узбекистана, среди основных профессиональных компетенций, в подготовке будущих учителей. Ключевые слова: патриотизм Нового Узбекистана, профессиональные компетенции, этническая принадлежность, будущий учитель, система педагогического высшего образования, научные и подходы. Annotation. The article analyzes the scientific foundations of the development of national self-awareness, national spirituality, patriotism, citizenship and conscious activity among future specialists of Uzbekistan in New Uzbekistan today. At the same time, special importance of awareness of national identity in the formation of global citizenship of the individual and the leading role in this process is given to teachers, especially primary and secondary school teachers who pass on ethnic experience to the younger generation and serve its integration into the world space, systematically interpret the importance of forming and instilling in them the patriotism of New Uzbekistan, among the main professional competencies, in the training of future teachers. Keywords: patriotism of New Uzbekistan, professional competencies, ethnicity, future teacher, system of pedagogical higher education, scientific and approaches. 1 28 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 7 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Kirish. Har bir davlat kelajagi mutaxassislarning bilim darajasiga bog‘liqligini anglash, o‘quvchilarning o‘ziga va kasbiy qobiliyatlariga bo‘lgan ishonchini shakllantirishga qaratilgan kadrlar tayyorlashga asoslangan yangi ta’lim tizimini innovatsion yaratishga olib keldi. Bugungi kunda pedagogik ta’lim bo‘lajak o‘qituvchilarning kasbiy kompetensiyasini qator yondoshuvlar va texnologiyalar asosida yangicha rivojlantirishga qaratilgan. Shunday ekan, Yangi O‘zbekiston Respublikasining yangi shakllanayotkan o‘qituvchilarning uzluksiz pedagogik ta’lim kontseptsiyasida o‘qituvchi faoliyatining yo‘nalishlaridan biri bo‘lib borayotgan integratsiya jarayonlari, jahon ta’lim makonining rivojlanish tendentsiyalarini yo‘lga qo‘yish qobiliyati sifatida belgilab qo‘yilgan. Uning mohiyati zamonaviy ta’limning tobora ko‘p madaniyatli bo‘lib borayotganidan iborat. Muammoning tahlili va munozarasi. Sanab o‘tilgan ko‘rsatmalar bugungi kunda zamonaviy ta’lim tizimida oliy ta’lim maqsadini turli pozitsiyalarda va turli kontekstlarda (shaxsiy rivojlanish, kasbiy rivojlanish, vatanparvar o‘qituvchini shakllantirishga qaratilgan qator omillar va boshqalar) ko‘rib chiqadigan ko‘plab o‘rnatilgan paradigmalar mavjudligidan dalolat beradi. Shunday qilib, bo‘lajak o‘qituvchining shaxsiy rivojlanishi kontekstida universitetning maqsadi - talabada dunyo, jamiyat va madaniyatdagi o‘zaro bog‘liq munosabatlarni qabul qilishga qodir yaxlit dunyoqarashni shakllantirishdir. Bunda eng asosiysi bo‘lajak o‘qituvchi shaxsining muhim kuchlarini rivojlantirish va ochishga to‘g‘ri yo‘naltirilishida, yaniy muayyan muhit va jamiyatdagi hayot sharoitlariga moslashishda. Ta’lim muassasalari ham yoshlarda vatanparvarlik tuyg‘ularini, jamiyat taraqqiyotini ta’minlovchi va farovonligi uchun mas’ul bo‘lish zarurligini shakllantirish uchun ijtimoiy makon sifatida qaraladi. Ta’kidlash joizki, davlatimiz tomonidan yoshlarni vatanparvarlik ruhida tarbiyalash masalalariga katta e’tibor qaratilib kelingan. Shunday bo‘lsa ham Yangi O‘zbekiston Respublikasi hukumati yangi tarraqiyot davrida o‘z ichki va tashqi pozitsiyalarini qayta ko‘rib tahlil qilar ekan, vatanparvarlik tarbiyasi tizimi masalalariga taalluqli ta’lim, tillarni rivojlantirish, etnik-madaniy tarbiya, ta’lim muassasalarida tarbiya, madaniy meros, fuqarolarni vatanparvarlik ruhida tarbiyalash bo‘yicha davlat dasturlari va konsepsiyalarida yuksak milliy ongga ega bo‘lgan fuqarolarni shakllantirishga ko‘maklashuvchi samarali metodik ta’minlangan vatanparvarlik tarbiyasi tizimini yaratish va uni joriy etish orqali Yangi O‘zbekiston manfaatlarini himoya qilishga qodir bo‘lgan vazifalar belgilanishi zarur. Yillar davomida amalda bo‘lgan vatanparvarlik tarbiyasi tizimi ham xuddi shunday qayta ko‘rib chiqilishi zarur. Yangi O‘zbekiaton Respublikasida oliy pedagogik ta’lim faqat kasbiy bo‘lishdan tashqari oliy maqsad, yaniy Yangi O‘zbekiston vatanparvarligini shakllanishining kafolati sifatida bo‘lajak o‘qituvchilarning vatanparvarlik madaniyatini shakllantirish mexanizmiga aylanisi lozim. Hozirgi kunda