Priorities for the formation of a personnel reserve of the state civil service

Аннотация

This article examines the priorities of the formation of the personnel reserve in the civil service. Also, the stages of implementation of the technology of formation of the personnel reserve in the civil service were analyzed, and suggestions and recommendations were made to improve the system of work with the personnel reserve. Key words: civil service, personnel reserve, personnel management, reserve criteria, management personnel. Кириш Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев Олий Мажлис палаталарининг қўшма мажлисида сўзлаган нутқида амалдаги кадрлар тизими фаолиятига танқидий баҳо бериб, “Ҳозирги вақтда давлат ва ҳокимият идораларида кўп ҳолларда кадрлар салоҳиятидан фойдаланиш, уларнинг вазифа ва ваколатлари тақсимоти оқилона ва самарали йўлга қўйилмагани сезилмоқда. Энг ёмони, бу ҳолат ишимизга халақит бермоқда. Бир идорани қарасангиз, юзлаб одам номига ишлаб ўтирибди. Бошқа идорани қарасангиз, иш кўп, вазифа кўп, лекин ишлайдиган одам, кадр етишмайди. Бундай нотўғри иш тақсимотига мутлақо чек қўйишнинг вақти етди”1 деган фикрни билдирди. Бундан кўринадики, кадрларнинг амалий захирасини шакллантириш, уларни тайёрлаш ва қайта тайёрлашнинг муҳим масалаларини ўз ичига оладиган мақсадли дастурни ишлаб чиқиш бугунги куннинг асосий талабларидан бири ҳисобланади. 2017 - 2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегиясининг “Давлат ва жамият қурилиши тизимини такомиллаштиришнинг устувор йўналиши”да давлат хизматига замонавий фикрлайдиган, ташаббускор, масъулиятли, касбий тайёрланган кадрларни жалб этиш вазифаси белгиланган. Шундан келиб чиқиб, кадрлар захирасини шакллантириш 3/2020 (№ 00047) http://iqtisodiyot.tsue.uz 141 “Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar” ilmiy elektron jurnali. № 3, may-iyun, 2020 yil тизимидаги ислоҳотларнинг ижтимоий заруриятидан келиб чиқиб, биринчидан кадрлар захирасини шакллантиришнинг ҳуқуқий асослари етарли даражада шакллантириш; иккинчидан кадрлар захираси учун номзодларни танлаш ва захирага киритиш тизимида ягона услуб ва ёндашувни жорий этиш лозим. Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг Олий Мажлисга Мурожаатномасида “Бугун ҳаётнинг ўзи биздан профессионал, тезкор ва самарали давлат хизмати тизимини шакллантириш, янгича фикрлайдиган, ташаббускор, эл- юртга садоқатли кадрларга кенг йўл очиш бўйича самарали тизим ишлаб чиқишни талаб этмоқда” 2. деган фикрлари давлат фуқаролик хизматида кадрлар захирасини шакллантиришнинг устувор йўналишларини илмий-амалий жиҳатдан тадқиқ этишни тақозо этади. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 3 октябрдаги «Ўзбекистон Республикасида кадрлар сиёсати ва давлат фуқаролик хизмати тизимини тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПФ-5843-сон Фармонида давлат фуқаролик хизмати масалалари бўйича ваколатли органнинг мавжуд эмаслиги давлат органлари ва ташкилотларида ягона кадрлар сиёсатини олиб боришга, ходимларни самарали бошқариш ва инсон ресурсларини ривожлантиришга, малакали кадрлар захирасини рақобат асосида шакллантиришга ҳамда улар томонидан давлат фуқаролик хизматчиларининг вакант лавозимлари ўз вақтида эгалланишига йўл қўйилмаётганлигии таъкидланган. Шундан келиб чиқиб, миллий, республика, тармоқ ва ҳудудий даражаларда профессионал тайёрланган самарали кадрлар захирасини шакллантириш, давлат фуқаролик хизматига энг малакали номзодларни саралаб олиш учун хусусий бандлик агентликларини фаол жалб этиш ва замонавий аутсорсинг шаклларидан фойдаланиш, миллий кадрлар захирасини бошқариш, давлат фуқаролик хизмати лавозимларининг давлат реестрини юритиш, шунингдек, давлат фуқаролик хизматчилари вакант лавозимларининг ягона очиқ порталини ташкил этиш ва юритишни мувофиқлаштириш буйича масъул орган Ўзбекистон Республикаси Президенти Ҳузуридаги Давлат хизматини ривожлантириш агентлиги ташкил этилди. Фармон асосида Ўзбекистон Республикасида кадрлар сиёсатини ва давлат фуқаролик хизмати тизимини тубдан такомиллаштиришга оид биринчи навбатдаги чора-тадбирлар дастури ишлаб чиқилиб, миллий кадрлар захираси, вакант лавозимлар ва уларга тайинлаш учун ўтказилаётган танловлар, давлат органлари ва ташкилотларининг сон ва сифат таркиби тўғрисида ахборот маълумотлар базасини шакллантириш учун давлат фуқаролик хизматининг ягона электрон ахборот-таҳлил тизимини яратиш вазифаси белгиланган. Шунингдек, истиқболли кадрларни миллий кадрлар резервига қўшиш учун танлов саралашларини ташкил қилиш. Танлов саралашлари натижалари ҳамда давлат органлари ва ташкилотларининг кадрлар захирасини интеграциялаш асосида миллий кадрлар захирасини шакллантириш. Истиқболли давлат фуқаролик хизматчилари ҳамда миллий кадрлар захирасига киритилган шахсларнинг, шу жумладан хорижий стажировкаларини ташкил этиш бўйича миллий ва тармоқ дастурларини амалга ошириш вазифлари белгиланган3. Мавзуга оид адабиётлар таҳлили Давлат фуқаролик хизматида мутахассис кадрларни қидириш, танлаш, ўрганиш, баҳолаш, тайёрлаш ва номзодларини кўрсатиш бошқарув кадрлари таркибини шакллантиришнинг