BOLALARDA SPAZMOFILIYA KASALLIGI MAVZUSINI O‘QITISHDA NOAN’ANAVIY O‘QITISH USULLARINI QO‘LLASH.

Аннотация

Mazkur maqolada bolalarda uchraydigan spazmofiliya kasalligi va uni tibbiy ta’lim jarayonida o‘qitish bo‘yicha noan’anaviy metodlarning o‘rni tahlil qilingan. An’anaviy dars usullaridan farqli ravishda interfaol, vizual, rol o‘yinlari va muammoli vaziyatlar asosida tashkil etilgan darslar talabalarning mavzuni chuqur anglashiga, amaliy ko‘nikmalarini shakllantirishga xizmat qiladi. Ushbu maqolada adabiyotlar tahlili, metodlar, natijalar va amaliy qo‘llanmalar asosida ushbu yondashuvlarning samaradorligi yoritiladi. Kalit so‘zlar: Spazmofiliya, pediatriya, noan’anaviy o‘qitish, interfaol metodlar, klinik holat, muammoli o‘qitish, ta’limda innovatsiya. Bugungi kunda tibbiyot sohasidagi ta’lim jarayonlari zamonaviy yondashuvlar asosida takomillashmoqda. Ayniqsa, bolalar kasalliklarini o‘rganishda chuqur klinik bilimlar bilan birga interfaol metodlar yordamida kasallikning asosiy sabablari, klinik kechishi, tashxislash va davolash usullarini o‘rgatish muhim ahamiyatga ega. Spazmofiliya – bolalarda kaltsiy almashinuvi buzilishi bilan bog‘liq bo‘lgan holat bo‘lib, uni o‘qitishda talabalarda kasallikka klinik yondashuvni shakllantirish zarurdir. Ushbu maqolada noan’anaviy o‘qitish usullarini qo‘llash orqali ushbu kasallikni o‘rgatish samaradorligi ko‘rib chiqiladi. Bolalarda spazmofiliya kasalligi mavzusini o‘qitishda noan’anaviy o‘qitish usullarini qo‘llash, o‘quvchilarning qiziqishini oshirish, mavzuni chuqur tushunishlariga yordam berish va amaliy ko‘nikmalarini rivojlantirish uchun samarali bo‘lishi mumkin. Quyida ushbu mavzuni o‘qitishda qo‘llanilishi mumkin bo‘lgan noan’anaviy usullarga misollar keltiriladi: https://scientific-jl.com/luch/ 2 8 9 Часть-47_ Том-1_ июнь-2025 Interaktiv simulyatsiya va rolli o‘yinlar - Tavsif: O‘quvchilarni guruhlarga bo‘lib, ularga turli rollar (pediatr, bemor, ota-ona, hamshira) beriladi. Ular spazmofiliya kasalligi bilan bog‘liq vaziyatni simulyatsiya qiladilar, masalan, bemorda spazm kuzatilganda dastlabki yordam ko‘rsatish yoki tashxis qo‘yish jarayonini muhokama qilish. - Maqsad: O‘quvchilar kasallikning klinik belgilarini, diagnostika va davolash usullarini amaliy kontekstda o‘rganadilar. - Amalga oshirish: - O‘quvchilarga spazmofiliya bilan kasallangan bolaning alomatlari haqida ma’lumot beriladi (masalan, mushaklar tortishishi, qo‘l-oyoklarning titrashi). - Guruhlar tashxis qo‘yish, kaltsiy darajasini tekshirish va dastlabki yordam ko‘rsatish bo‘yicha “ish yuritadilar”. - Jarayon muhokama va tahlil bilan yakunlanadi. - Afzalliklari: O‘quvchilar real hayotiy vaziyatlarda ishlash ko‘nikmalarini rivojlantiradilar. . Krossvord va jumboqlar orqali o‘qitish - Tavsif: Spazmofiliya kasalligi bilan bog‘liq atamalar, alomatlar, sabablar va davolash usullarini o‘z ichiga olgan krossvord yoki jumboqlar yaratish. - Maqsad: Tibbiy terminologiyani o‘rganishni qiziqarli va osonlashtirish. - Amalga oshirish: - Masalan, “Mushaklar tortishishi” (tetaniya), “Kaltsiy yetishmovchiligi” (hipokalsemiya) kabi so‘zlar krossvordga kiritiladi. - O‘quvchilar guruhlarda yoki individual ravishda jumboqlarni yechadilar. - Afzalliklari: O‘quvchilarning diqqatini jamlash va xotirasini mustahkamlash. Muammoga asoslangan o‘qitish (Problem-Based Learning, PBL) https://scientific-jl.com/luch/ 2 9 0 Часть-47_ Том-1_ июнь-2025 - Tavsif: O‘quvchilarga spazmofiliya bilan bog‘liq klinik holat taqdim etiladi, va ular guruhlarda muammoni tahlil qilib, yechim topadilar. - Maqsad: Tanqidiy fikrlash va mustaqil izlanish ko‘nikmalarini rivojlantirish. - Amalga oshirish: - Misol: “6 oylik chaqaloqda mushaklar tortishishi va titrash kuzatilmoqda. Sabablar nimalarda bo‘lishi mumkin? Qanday tahlillar o‘tkazish kerak?” - O‘quvchilar guruhlarda adabiyotlarni o‘rganib, tashxis va davolash rejasini ishlab chiqadilar. - Afzalliklari: O‘quvchilar o‘z-o‘zidan izlanish va guruhda ishlashni o‘rganadilar. Raqamli hikoya qilish (Digital Storytelling) - Tavsif: O‘quvchilardan spazmofiliya kasalligi haqida qisqa video yoki animatsiya tayyorlash so‘raladi, unda kasallikning sabablari, alomatlari va davolash usullari tushuntiriladi. - Maqsad: Ijodkorlikni rivojlantirish va mavzuni boshqalarga tushunarli tarzda yetkazish ko‘nikmasini shakllantirish. - Amalga oshirish: - O‘quvchilar Canva, Powtoon yoki Powtoon dasturlaridan foydalanib, qisqa taqdimot yoki hikoya yaratadilar. - Tayyor materiallar sinfda muhokama qilinadi. - Afzalliklari: O‘quvchilarning ijodiy va kommunikatsiya ko‘nikmalari rivojlanadi. Gamifikatsiya - Tavsif: Spazmofiliya mavzusida interaktiv viktorina yoki o‘yin tashkil qilish, masalan, Kahoot yoki Quizizz platformalarida savollar yaratish. https://scientific-jl.com/luch/ 2 9 1 Часть-47_ Том-1_ июнь-2025 - Maqsad: O‘quvchilarni raqobatbardosh muhitda o‘qitish va ularning bilimlarini sinash. - Amalga oshirish: - Savollar: “Spazmofiliyada qon zardobida qaysi ion kamayadi?”, “Dastlabki yordamda qanday preparat ishlatiladi?”. - O‘quvchilar smartfonlar yoki kompyuterlar orqali ishtirok etadilar. - Afzalliklari: O‘quvchilarnin