Развитие исследовательских компетенций у студентов ветеринарных вузов на основе интегративного подхода

Аннотация

Today, the adoption of the state educational standard of higher education based on the competency-based approach is explained by the fact that competently thinking youth arose as a result of the integration of higher education, students, science and production. Kalit so‘zlar: veterinariya, integratsiya, integrativ funksiya, integratsiyalash, integrativ yondashuv, talabaning ijodiy faolligi, tadqiqotchilik kompetensiyalari. Ключевые слова: ветеринарная медицина, интеграция, интегративная функция, инте- грация, интегративный подход, творческая деятельность студентов, исследовательские ком- петенции. Key words: veterinary medicine, integration, integrative function, integration, integrative approach, creative activity of students, research competencies. INTRODUCTION. Ta’lim sifatiga ta’sirida O‘zbekistonning kompetensiyali zamonaviy yondashuvning tahlillari shuni ta’lim strategiyasi yaratildi. ko‘rsatmoqdaki, talabalarni hayoti davomida O‘quv jarayoniga ta’limning interfaol o‘qib-o‘rganish, bilim, tajribani mustaqil shakllari, texnologiyalari – integrativ dars, ravishda muntazam oshirib borish va hayot integrativ kun, o‘quvchini tanqidiy fikrlashga tajribasidan foydalangan holda kundalik undovchi metodlar jadal joriy qilinmoqda. turmushda uchraydigan muammolarni hal Ta’limning globallashuvi hamda sog‘lom eta olish, ma’lumotlar bazasini yarata olish, va muammoli ta’lim muhitini tashkil etish asosiylarini tanlay olish va ularni tahlil orqali bolalarni birgalikda o‘qitish maqsadiga qila bilish samarali omillardan hisoblanadi. xizmat qiladigan integrallashgan ta’limni Ushbu holat talabalarning ijodiy faolligini tashkil qilish ishlari amalga oshirilmoqda. oshiradi, tadqiqotchilik kompetensiyalarini Integrallashgan kasblar paydo bo‘lmoqda. rivojlantirishga asos yaratadi, bu esa Talabalarni tadqiqotchilik kompetensiyalarini talabalarning o‘z kasb yo‘nalishini tanlashlarida rivojlantirishda esa integrasiyalashgan o‘ta muhimdir. ta’limning o‘rni ayniqsa, muhimdir. Undan tashqari, butun dunyoda bo‘layotgan Research Methodology. Talabalarda ta’lim sohasidagi islohotlar ham, xususan tadqiqotchilik kompetensiyalarini rivojlantirish Janubiy-Sharqiy Osiyo davlatlari, Yevropa jarayoniga integrativ yondashuvni qo‘llash va Amerika qit’alaridagi 10-15 yildan buyon va unda axborotlarni qayta ishlash amalga oshirilayotgan ta’limga oid islohotlar texnologiyasidan foydalanish pedagogikada Kasb-hunar ta’limi №2, 2024 108 o‘ziga xos innovatsion yondashuv bo‘lib, uning oluvchi muammoni tahlil qilish va rejalashtirish, yordamida tadqiqot jarayonida ijobiy sifat muammoning yechimini baholash faoliyatni o‘zgarishi va yuqori samaradorlikka erishiladi. tashkil qilish metodlarini o‘z tarkibiga oladigan Bu talablarni hal qilish esa ijtimoiy, texnologik kompleks integrativ jarayondan iborat. islohotlarga bog‘liq. Bu islohotlarning barchasi Integratsiya – ta’lim jarayonida ta’lim talabalarda tadqiqotchilik kompetensiyalarini berishning maqsad va vazifalarini bir rivojlantirishga asoslangan. butunlikda birlashtirishdir. Ma’lumki, Integratsiya(lot. integratio — Integrativ funksiya – bu funksiya oliy ta’lim tiklash, to’ldirish, integer — butun so‘zidan va ishlab chiqarishni bog‘lovchi bo‘g‘imdir. olingan) — 1) sistema yoki organizmning Bunda oliy ta’lim mazmunidagi barcha ayrim qismlari va funksiyalarining o‘zaro tashkil etuvchi elementlar majmuasini – bilim, bog‘liqlik holatini hamda shunday holatga olib ko‘nikma, malaka, kompetensiya, me’yor, boruvchi jarayonni ifodalaydigan tushuncha; pedagogik tizimlarni o‘zida mujassamlab: 2) fanlarning yaqinlashishi va o‘zaro aloqa bilimlarni tizimlashtirishni tashkil etish, jarayoni, differensiatsiya bilan birga kechadi; talabalarda har xil predmetlarda o‘tiladigan 3) 2 va undan ortiq davlatlarning iqtisodiyotini va texnik, texnologik jarayonlarda sodir o‘zaro muvofiqlashtirish va birlashtirish. bo‘ladigan hodisalar, tushunchalar, g‘oyalar, Integrativ yondashuv – axborotlarni tashkil nazariyalar orasidagi o‘zaro integrasiya va qiluvchi cheksiz ko‘p kichik qismlarning har tomonlama bog‘lanish borligini o‘rnata o‘zaro ajralmas bog‘liqligi, ularning yaxlitligi, olish kompetensiyalarni rivojlantirish; bu bir butunligi asosida yagona to‘g‘ri xulosani bog‘lanishlar ilmiy va kasbiy bilimlarni aniqlash jarayonidir. chuqurlashtirishga yordam beruvchi ekanini Bu yondashuv o‘rganilayotgan bilimlarning tushuntirishni ta’minlash; talabalarda didaktik tizimi chuqur mazmunga ega bo‘lishi, tadqiqotchilik, ijodkorlik masalalarini nazariy bilimlarga tizimli yondashish, talabalar to‘g‘ri texnik va amaliy jihatdan maqsadga bilimlarini egallashning eng maqsadga muvofiq muvofiq yechishda, turli o‘quv predmetlarini yo‘llarini o‘rgatishdan iborat. o‘rganishda olgan bilim va mahoratlari asosida Integrativ yondashuv ta’lim-tarbiya texnikaviy-iqtisodiy, ijtimoiy-ekologik, jarayonlariga kompleks yondashuv, tizimiy tashkiliy-pedagogik tizimlar maqsadi, yondashuv, tizimiy tahlil tadqiqot metodlarini mezoni va vazifasini to‘g‘ri rivojlan