RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR RIVOJIDA SUN’IY INTELLEKTNING O‘RNI VA AHAMIYATI.

Аннотация

В данной диссертации описаны роль, значение и тенденции искусственного интеллекта в развитии цифровых технологий, анализ статистических показателей, направления развития. Annotation. This thesis describes the role, importance and directions of artificial intelligence in the development of digital technologies, analysis of statistical indicators, directions of development. Kalit so’zlar. Raqamli texnologiyalar, suniy intellekt, chatbot, robototexnika, avtomatlashtirish, ilg‘or texnologiyalar, raqamli platformalar. Ключевые слова. Цифровые технологии, искусственный интеллект, чат- бот, робототехника, автоматизация, передовые технологии, цифровые платформы. Key words. Digital technology, artificial intelligence, chat-bot, robotics, automation, peripheral technology, digital platforms. Bugungi shiddat bilan rivojlanayotgan globallashuv zamonda raqamli texnologiyalarning yutuqlari va kelajakda qanday ishlarni amalga oshirishi, aholi turmush tarzini yaxshilashda zamonaviy texnologiyalarning o‘rni va ahamiyati ortib bormoqda. Iqtisodiy va ijtimoiy o‘sishni ta’minlash, erkin axborot almashinuvining tezlashishi, jamiyat hayotida erishilayotgan yutuqlarning asosiy talabidir. Raqamli https://scientific-jl.com/luch/ 1 3 8 Часть-37_ Том-5_ Январь-2025 texnalogiya o‘zi nima degan savolga qisqacha javob berishimiz mumkin: Texnologiya, analogdan farqli ravishda ishlaydi va uzluksiz emas, balki diskret signal bilan ishlovchi texnologiyalarni ifodalaydi. Raqamli texnologiyalar, signalni kichik qiymatlar to‘plamiga ega bo'lgan 0, 1, NULL kabi mantiqiy algebrada mos ravishda ifodalaydi. Raqamli texnologiyalar, kompyuterlar, elektronika sohasi, o‘yin mashinalari, robototexnika, avtomatlashtirish, o‘lchash asboblari, radio va telekommunikatsiya qurilmalari kabi sohalarda keng qo‘llaniladi. Raqamli texnologiyalar, ma‘lumotlarni tahlil qilish, avtomatlashtirilgan vazifalarni bajarish, so‘rov-javob tizimlarini, o‘quv tizimlarini va boshqa ko‘plab sohalarni o‘z ichiga oladi. Bu texnologiyalar, sohalarda ishlab chiqarishni soddalashtiradi va insonlar uchun yangi imkoniyatlar yaratadi. Raqamli texnologiyalar, raqamli elektronikada, kompyuterlarda, elektronika sohasida, o‘yin mashinalarida, robototexnikada, avtomatlashtirishda, o‘lchash asboblarda, radio va telekommunikatsiya qurilmalari kabi bir nechta sohalarda qo‘llaniladi. Sun’iy intellekt raqamli texnalogiyalar rivojida muhim o‘rni va axamiyatga ega bo‘lgan bir konseptdir. Sun‘iy intellekt, kompyuterlarga o‘zaro aloqada bo‘lgan ma‘lumotlarni tahlil qilish, o'rganish va ishlov berish qobiliyatiga ega bo‘ladi. Bu, insonlarning o‘z xotirasini takrorlash, ma‘lumotlarni tahlil qilish, maslahat berish va boshqa intellektual vazifalarni bajarishda yordam beradigan texnologik vositalarni o‘z ichiga oladi. Sun‘iy intellektning axamiyati va o‘rni haqida ma‘lumotlar o‘qituvchilik psixologiyasi va tilshunoslik fanlarida ham o‘rganilgan. Bu fanlar Sun’iy intellektning axborot tizimlari va bilim berish usullari, o‘quv materiallarini tahlil qilish va qo‘llashni o‘rganishga bag‘ishlangan. Sun’iy intellekt — informatikaning alohida sohasi bo‘lib, odatda inson ongi bilan bog‘liq imkoniyatlar: tilni tushunish, o‘rgatish, muhokama qilish, masalani yechish, tarjima va shu kabi imkoniyatlarga ega kompyuter tizimlarini yaratish bilan shug‘ullanadi. https://scientific-jl.com/luch/ 1 3 9 Часть-37_ Том-5_ Январь-2025 Hozirda sun’iy intellekt turli amallarni bajarishga mo‘ljallangan algoritm hamda dasturiy tizimlardan iborat va u inson ongi bajarishi mumkin bo‘lgan bir qancha vazifalarning uddasidan chiqa oladi. 1990 yillarda sun’iy intellekt taraqqiyotida yangi sahifa ochildi. 1997 yilda Deep Blue nomli IBM kompyuteri shaxmat bo‘yicha jahon chempioni Garri Kasparovni yenggan tarixdagi ilk kompyuter bo‘ldi. Sun’iy intellektning yorqin namunalaridan yana biri – IBM Watson superkompyuteri bo‘lib, u o‘z bazasidan kelib chiqib muayyan tilda berilgan savollarga javob beradi. Shuningdek, ko‘pchilikning doimiy hamrohiga aylanib ulgurgan mobil yordamchi Siri, fotosuratlarni qayta ishlovchi Prisma kabi dasturlarni Sun’iy intellektning yutuqlaridan biri sifatida qayd etish mumkin. Hozirga kelib sun’iy intellekt keng ko‘lamda ommalashib kundalik turmush tarzimizning deyarli barcha jabhalarini qamrab olmoqda. Masalan, Xitoydagi Inchuan shahri aholisiga bank kartalarining keragi yo‘q. Hisob-kitoblar bilan bog‘liq barcha jarayonlar sun’iy intellekt tomonidan insonning yuz qiyofasini aniqlashtirish orqali amalga oshiriladi. Sun’iy intellektning o‘rni va axamiyati hozirgi kunda ko‘p sohalarda keng qo‘llanilmoqda. Masalan, Sun’iy intellekt, ma‘lumotlar analizini, avtomatlashtirilgan vazifalarni bajarishni, so‘rov-javob tizimlarini, o‘quv tizimlarini va boshqa ko‘plab sohalarni o‘z ichiga oladi. Bu texnologiya sohalarda ishlab chiqarishni soddalashtiradi va insonlar uchun yangi imkoniyatlar yaratadi. Sun’iy intellektningning keng tarqalishi ortidan keladigan ijobiy natijalarni jamiyatning barcha jabhalarida uchratish mumkin.