JISMONIY TARBIYA DARSLARINI PEDAGOGIK TA’LIM INNOVATSION KLASTERI ASOSIDA O‘QITISHNING FUNKTSIONAL TUZILMASI

Аннотация

В данной статье изложены некоторые соображения о функциональной структуре преподавания уроков физической культуры на основе инновационного кластера педагогического образования. Теоретико-педагогические основы физической культуры и спорта, направленные на формирование здорового поколения в нашей стране, направлены на пропаганду здорового образа жизни в обществе, укрепление здоровья всех слоев населения, воспитание всесторонне здорового и духовно зрелого поколения. Ключевые слова. Физическая культура и спорт, кластерный подход к физическому воспитанию, такие детерминанты, как здоровье, верификационный, когнитивный, диагностический. Annotation. This article presents some thoughts on the functional structure of teaching physical education lessons on the basis of a pedagogical education innovation cluster. The theoretical and educational foundations of physical education and sports, aimed at forming a healthy generation in our country, are aimed at promoting a healthy lifestyle in society, strengthening the health of all segments of the population, and raising a comprehensively healthy and spiritually mature generation. Keywords. Physical education and sports, cluster approach to physical education, determinants such as health, verification, cognitive, diagnostic. O‘zbekiston Respublikasining “Jismoniy tarbiya va sport to‘g‘risida”gi Qonuni 16-moddasida maktabgacha ta’lim yoshidagi bolalar, maktab o‘quvchilari hamda oliy o‘quv yurti o‘quvchilari sog‘lig‘ini saqlash, 139 THEORETICAL ASPECTS IN THE FORMATION OF PEDAGOGICAL SCIENCES International scientific-online conference mustahkamlash, ularning jismoniy jihatdan salomatlikka ehtiyojini qaror toptirish vazifasining belgilanishi mazkur muammoga klasterli yondashuv asosida barcha turdagi ta’lim muassasalari – maktabgacha ta’lim tashkilotlaridan tortib umumiy o‘rta ta’lim maktablari hamda oliy o‘quv yurtlarining barcha bo‘g‘inlari uchun jismoniy tarbiya ta’limining yuksalishiga yangi ufqlar ochdi. Jismoniy tarbiya ta’limiga klasterli yondashuv mamlakatimiz ijtimoiy-iqtisodiy, madaniy taraqqiyotida muhim o‘rin tutishi jahon miqyosidagi sport musobaqalarida o‘z tasdig‘ini topmoqda. Qolaversa, yoshlar sog‘ligi raqobatbardosh kadrlar tayyorlashning asosi sifatida davlat ahamiyatiga ega masaladir. Mamlakatimizda salomat avlodni shakllantirishga yo‘naltirilgan jismoniy tarbiya va sportning nazariy-tarbiyaviy asoslari jamiyatda sog‘lom turmush tarzini targ‘ib qilish, xalqning barcha qatlamlarining salomatligini mustahkamlash, har tomonlama sog‘lom va ma’naviy etuk avlodni tarbiyalash maqsadlariga mo‘ljallangan. 1) Jismoniy tarbiya mazmuni har bir maktab o‘quvchisining yoshiga mos ravishda rivojlanishi, shaxsiy morfofunktsional holati, jismoniy tarbiya-sportga bo‘lgan qiziqishlari va maillari bilan uyg‘unlashtirilishi; 2) Jismoniy va sport tarbiyasining eng zamonaviy texnologiyalaridan foydalanish; 3) Maktab o‘quvchilarini jismoniy tarbiya va sportning estetik, axloqiy, ma’naviy va salomatlikni mustahkamlashga qaratilgan imkoniyatlari bilan tanishtirish, ularda jismoniy tarbiya fanlariga ijobiy munosabatni shakllantirish; 4) Diagnostik va trenajyor komplekslarini joriy etish, ularda shug‘ullanuvchilar holatini tezkor nazorat qiluvchi vositalar bilan jihozlangan o‘quv-sport inshootlarining yangi loyihalarini ishlab chiqish. Ko‘rinadiki, tadqiqotchi jismoniy tarbiya darslariga g‘oyatda umumiy yo‘sinda yondashadi. Holbuki, jismoniy tarbiya darslari oldiga qo‘yiladigan talablar ta’limning maqsad va vazifalari, metodlari, shakli va vositalarining o‘zaro uyg‘unligi majmuidan tashkil topadi. Umumiy o‘rta ta’lim maktablarida jismoniy tarbiya darslarini pedagogik ta’lim klasteri asosida tashkil etishda quyidagi didaktik talablarga amal qilish ijobiy samara berishi tajriba-sinov ishlari davomida o‘z tasdig‘ini topdi. 1. O‘quvchilar shaxs kamolotida nafaqat aqliy va axloqiy tarbiya, balki jismoniy tarbiya ham muhim o‘rin tutishi to‘g‘risida yorqin tasavvur uyg‘otish. 140 THEORETICAL ASPECTS IN THE FORMATION OF PEDAGOGICAL SCIENCES International scientific-online conference 2. Sinflar kesimida o‘quvchilarning tezkorlik, egiluvchanlik, kuch va chidamlilik, chaqqonlik, harakatchanlik, sabr-toqat, sabot-matonat sifatlarini kamol toptirish. Shu o‘rinda nima uchun o‘quvchilarda jismoniy sifatlarni qaror toptirishda nega aynan pedagogik ta’lim innovatsion klasteriga yondashish ijobiy samara beradi degan savolga jismoniy sifatlarning rivojlanish darajasini aniqlash klaster yondashuviga bog‘liq deb javob berish mumkin. Tadqiqot muammosiga doir izlanishlar jismoniy ta’lim mashg‘ulotlarida klaster yondashuvi didaktik, verifikatsiya, kognitiv, diagnostik kabi determinantlarini amalga oshirish orqali jismoniy chidamlilik sifatlarini rivojlantirishga ijobiy ta’sir qilishini tasdiqladi. Darslarda trenajyorlar, turli sport anjomlari, nostandart jihozlardan reglamenti qat’iy belgilangan mashqlardan foydalanish o‘quvchilarda ilmiylik, tizimlilik, individual-tabaqalashgan yondashuv tamoyillari asosida