XAYRIDDIN SULTONOV SINONIMIK QATORLAR ORQALI MA'NO NOZIKLIKLARINI IFODALASH SAN'ATI

Аннотация

Ushbu maqolada Xayriddin Sultonov asarlarida sinonimik qatorlarning tavsifi va sifatli tahlili ko'rib chiqiladi. Yozuvchining sinonimik qatorlar orqali ma'no nozikliklarini, hissiyotlarni, dunyoqarashni qanday ifodalash usuli o'rganiladi. Maqolada sinonimlar tizimi yordamida yozuvchining uslubiy dizayni va o'ziga xos ma'nolarni aniqlashdagi roli tahlil qilish. Kalit so'zlar: sinonimik qatorlar, ma'no nozikliklari, badiiy leksika, stilistika, semantika, ekspressivlik, Xayriddin Sultonov. Xayriddin Sultonovning ijodiy asarlari til va uslub boy va rang-barangdir. Uning asarlarida sinonimik qatorlarning keng qo'llab-quvvatlash his-tuyg'ularini va yozuvchining dunyoqarashini chuqurroq anglashga imkon beradi. Sinonimik qatorlar bir-biriga yaqin ma'no kasb etgan so'zlar yoki iboralar to'plami bo'lib, turli kontekstda ulanish ma'no nozikliklarini ochib beradi. Sultonov badiiy matn sinonimik qatorlarni orqali yanada boy va rangbarang tasvirlar loyihalari. Bu maqolada yozuvchining sinonimik qatorlarni qanday ishlashi va bu orqali qanday semantik ma'no chiqarilishi, ma'no nozikliklari ifodalanishi tahlil qiladi. Xayriddin Sultonov ko‘zga ko‘ringan o‘zbek rassomi va illyustratori bo‘lib, o‘z san’ati orqali ma’no nozikliklarini ifodalash qobiliyati bilan tanilgan. Sultonov ijodi o‘zining murakkab detallari, jo‘shqin ranglari, hissiyot teranligi bilan ajralib turadi, bunda uning inson tuyg‘usi va psixologiyasini chuqur anglashi aks etadi. Sultonov timsol, metafora va kompozitsiyani qo‘llash orqali murakkab g‘oya va tuyg‘ularni tiniq va aniqlik bilan yetkaza oldi. Sultonovning ijodkor sifatidagi eng ko'zga ko'ringan xususiyatlaridan biri uning asarida bir lahza yoki tuyg'uning tasvirini to'g'ridan-to'g'ri tasvirlash mumkin edi. Sultonov manzarani, portret yoki natyurmortni vaziyatdami, mavzuni uning hissiy-psixologik ahamiyati haqida ko'p gapiradigan yagona obrazga rivojlanishiga ega edi. Uning rang, yorug'lik va soyadan yuklash rasmlariga chuqurlik va nuanslarni qo'shib, hujjat hissiy ta'sirini kuchaytirdi va tomoshabinlarga ular bilan chuqur darajada shug'ullanadi. Sultonovning texnikani puxta egallaganligi uning mayda-chuydalarga bo‘lgan e’tiborida ham yaqqol namoyon bo‘ldi. Uning ishidagi har bir cho'tkasi, har bir chiziq, har bir rang tanlovi sinchkovlik bilan ko'rib chiqildi va aniqlik bilan bajarildi, natijada nafaqat ko'rinishda hayratlanarli, balki intellektual rag'batlantiruvchi rasmlar paydo bo'ldi. Sultonovning kompozitsiyaga bo‘lgan ziyrak nazari, istiqbol va masshtabni mohirona o‘ylashi uning ijodiga ma’no qatlamlarini qo‘shib, tomoshabinlarni uning rasmlarini yangi va qiziqarli yo‘llar bilan o‘rganish va talqin qilishga chorladi. Sinonimik qatorlar materiallar matnda asoslar ustida ishlash: Ma'no kengayishi va aniqligi: Sinonimlar orqali bir so'zning turli ma'nolari ishga tushiriladi. Emotsional ifoda: Sinonimik birliklar hissiyotni yanada kuchaytiradi va o'quvchining qalbiga chuqurroq ta'sir ko'rsatadi. Stilistika va obrazlilik: Sinonimik qatorlar obrazli ifodada yordam beradi va adibning individual uslubini yoritadi. 90 Sultonov texnik mahoratidan tashqari mohir hikoyachi ham edi. U o'z san'ati orqali inson tajribasini butun murakkabligi bilan ifodalovchi murakkab hikoyalarni to'qishga muvaffaq bo'ldi. Uning rasmlarida ko'pincha adabiyot, folklor va mifologiyaga nozik havolalar mavjud bo'lib, uning ishiga qo'shimcha chuqurlik va ma'no qo'shgan. Sultonov bu xilma-xil ilhom manbalariga tayanib, tomoshabinlarda chuqur va umumbashariy rezonans uyg‘otadigan boy tasvirlar gobelenini yaratishga muvaffaq bo‘ldi. Sultonov ijodida ham uning madaniy merosi va shaxsiy tajribalari chuqur ildiz otgan. Sultonov tez o'zgarib dunyoda yashab ijod qiladi o'zbek rassomi sifatida o'z san'atida o'ziga xoslik, an'ana va zamonaviylik masalalari bilan kurashdi. U o'z rasmlari orqali o'tmish bilan bugungi kunni uyg'unlashtirishga, eski va yangicha fikrlash, borliq to'qnashganda qurish keskinlik va ziddiyatlarni o'rganishga intilgan. Sultonovning bu murakkab va ko'pincha bir- biriga zid bo'lgan tuyg'ularni o'z san'ati orqali ifodalay olishi uni o'ziga xos ovoz va dunyoqarashga ega bo'lgan ko'ngilchan ijodkor sifatida ajratib ko'rsatadi.Sultonov asarlarida sinonimik qatorlar, ayniqsa, usullar bilan tajriba: Ko'p ma'nolilik (polisemiya): Yozuvchi ba'zan bir so'zni turli kontekstlarda ishlatib, uning turli ma'nolarini ochib beradi. Misol uchun, yurak" so'zi milliy fiziologik ahvolni, balki ichki dunyo, tuyg'ularni ifodalashda ham ". “Yurakning qattiq urishi, yondirgani...” Bu yerda "yurak" so'zi an'anaviy fiziologik ma'nodan tashqari, ichki kechinmalarning ifodalangan tarzda. Sinonimik qatorlar bilan tasvirlangan tasvirlar: Yozuvchi o'z asarlarida biror obrazni yoki holatni tasvirlashda sinonimik qatorlarni qo'llaydi. Misol uchun, “yomgʻirchilik” soʻzi oʻrnida “yomgʻir”, “darak”, “soʻkkan bulutlar” kabi sinonimlar “darajasida. Har bir so'zo'ziga xos tasvir va his-tuyg'ularni aniq. Sultonov asarlarida sinonimlar yordamida har bir voqea