SPORT KURASHLARIDA MALAKALI SPORTCHILARNING UMUMIY VA MAXSUS JISMONIY TAYYORGARLIGINI QIYOSIY TAHLILI

Аннотация

В данной статье с целью определения физической подготовленности борцов высокой квалификации проанализированы общие и специальные показатели спортсменов экспериментальной и контрольной групп, а также освещены исследования, проведенные с целью интеграции эффективности физической и технико-тактической подготовки. Ключевые слова: физическая подготовка, экспериментальная группа, контрольная группа, технико-тактические действия, нагрузка, спортивные результаты. COMPARATIVE ANALYSIS OF GENERAL AND SPECIAL PHYSICAL FITNESS OF SKILLED ATHLETES IN SPORTS COMPETITIONS Annotation. In this article, in order to determine the physical fitness of highly qualified wrestlers, the general and special indicators of the athletes of the experimental and control groups were analyzed, and the research conducted to integrate the effectiveness of physical and technical-tactical training was highlighted. Key words: physical training, experimental group, control group, technical and tactical actions, loading, sports results. Dolzarbligi. Dunyoda sport kurashi davlatlar va sportchilar orasidagi kuchli raqobat sababli faol rivojlanib, Olimpiya o‘yinlarida ishtirok etadigan davlatlar orasida tobora ommalashib kelmoqda. Jahon sport kurashlarida raqobatning kuchayishi ushbu sport turlarida musobaqa faoliyati ko‘rsatkichlarini tezkor tahlil qilish va koordinatsion qobiliyatlarni rivojlantirish hamda samaradorligini oshirish yo‘llarini izlab topish talabini qo‘ymoqda. Jahonning yetakchi mamlakatlarida sport kurashlari bo‘yicha sportchilar tomonidan ko‘rsatilayotgan yuqori sport natijalarining o‘sib borishida asosiy omillardan biri sifatida tayyorgarlik strategiyasini ishlab chiqish va uni tizimli boshqarishga qaratmoqda, bu bilan o‘z navbatida dunyo arenalarida raqobat o‘sib bormoqda. Zamonaviy sport kurashi industriyasida ilg‘or uslublar va ma’lumotlarni tahlil qilish orqali sport ko‘rsatkichlarini yaxshilashga yordam beradigan omillar, jumladan, musobaqa faoliyati ko‘rsatkichlarini intellektual sensor tizimlari yordamida masofaviy tahlil qilish asosida sportchilarni musobaqalarga maqsadli tayyorlash kabi 1464 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 5 vazifalarni hal etish masalasini talab etmoqda. Ushbu jadvalda keltirilgan nazorat testlari kurashchilarning umumiy va maxsus jismoniy tayyorgarligini namoyon qilishga yaqindan yordam berishi tufayli boshqa nazorat testlari orasidan saralab olingan. Yuqori malakali kurashchilarning jismoniy tayyorgarligini aniqlash maqsadida tajriba va nazorat guruhi sportchilarining jismoniy ko‘rsatkichlari tahlil qilindi va quyidagi natijalar qayd etildi Jadvaldagi ma’lumotlar natijalaridan ko‘rinib turibdiki, 10 marta raqibning chap qo‘li yengidan ushlab, o‘ng oyog‘ini raqibning o‘ng oyog‘iga ilib chap oyoqqa tayanib oldinga sakrash mashqini tajriba guruhi boshida 8,31±1,15 ni, tajriba guruhi oxirida esa ushbu ko‘rsatkichlar mos ravishda 7,06±1,01ni tashkil etdi. Farq statistik jihatdan ishonchlidir (P<0,01). 10 marta (soniya) raqibning qo‘l tirsagidan ushlab o‘ng oyog‘i bilan oldin chap oyog‘iga tirash mashqida tadqiqot boshidagi natijalar mos ravishda tajriba guruhida 9,98±1,31 ni tashkil etdi. Tadqiqot yakunida ushbu ko‘rsatkichlar mos ravishda tajriba guruhi oxirida esa 8,61±1,11 bo‘ldi, farq statistik jihatdan ishonchlidir (P<0,01). 10 marta (soniya) raqibning chap yelkasidan ushlab chap qo‘li bilan qo‘l tirsagidan ushlab oyog‘i bilan ilib olish mashqida tadqiqot boshidagi natijalar mos ravishda tajriba guruhi boshida 27,02±2,95 ni tashkil qildi. Tajriba guruhi oxirida ushbu ko‘rsatkichlar mos ravishda 23,63±2,91 bo‘ldi. Farq statistik jihatdan ishonchlidir (P<0,01). 10 marta (soniya) raqibning qo‘li tirsagida o‘ng oyog‘i bilan raqibning chap oyoq to‘pig‘iga chap oyog‘i bilan esa o‘ng oyoq to‘pig‘ining orqa qismiga tirash mashqida tadqiqot boshidagi natijalar mos ravishda tajriba guruhi boshida 16,69±1,99 ni tashkil qildi. 1-jadval Tadqiqot boshida va yakunida tajriba guruhi kurashchilarining ko‘rsatgan natijalari (n=48) 1465 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 5 Tajriba guruhi oxirida ushbu ko‘rsatkichlar mos ravishda 15,13±1,83 bo‘ldi. Farq statistik jihatdan ishonchlidir (P<0,01). 10 marta (soniya) raqibning qo‘l tirsagidan ushlab o‘ng oyog‘i bilan raqibning chap oyog‘i to‘pig‘ining ichkari va tashqari tomoniga tirash mashqida tadqiqot boshidagi natijalar mos ravishda tajriba guruhi boshida 12,01±1,73 ni tashkil qildi. Tajriba guruhi oxirida esa ushbu ko‘rsatkichlar mos ravishda 10,81±1,21 bo‘ldi. Farq statistik jihatdan ishonchlidir (P<0,05). 10 marta (soniya) raqibning o‘ng qo‘l bilak qismidan ushlagan holda nomdosh bo‘lmagan oyoqlarni orqa tomondan ilib olish mashqida tadqiqot boshidagi natijalar mos ravishda tajriba guruhi boshida 12,22±1,61 ni tashkil qildi. Tajriba guruhi oxirida esa ushbu ko‘rsatkichlar mos ravishda 10,69±1,29 bo‘ldi. Farq statistik jihatdan ishonchlidir. 10 marta (soniya) raqibning qo‘lini yelka qismini ichki tomonidan ushlab ichkaridagi o