MAKTABGACHA TA’LIM TASHKILOTLARIDA TA’LIM SAMARADORLIGINI OSHIRISH ISTIQBOLLARI

Аннотация

This article talks about the changes, reforms and innovative approaches in the preschool education system and improving the effectiveness of education. In addition, the role of pedagogues and teachers in education is given information about the experience of an effective educational system. Kalit so‘zlar: ta’lim tizimi, samaradorlik, bolalar, pedagog tarbiyachi, ta’lim jarayonlari, O‘yin kompetensiyasi, bilish kompetensiyasi, o‘yinli mashg‘ulotlar. Клyuchевые слова: образователнаya система, эффективност, дети, педагог, образователный процесс, Игроваya компетентност, познавателнаya компетентност, игроваya деyaтелност. Key words: educational system, efficiency, children, pedagogue, educational processes, Game competence, cognitive competence, game activities. Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev tomonidan nafaqat mamlakatimiz, balki, butun dunyo hamjamiyati eʼtibori ham yoshlar taʼlim-tarbiyasi, maʼnaviyati va huquqlari himoyasiga qaratilib, Yoshlar huquqlari toʼgʼrisidagi BMT konventsiyasini qabul qilish taklifi ilgari surilgani katta ahamiyatga ega. Prеzidеntimiz tomonidan kеlajak avlod tarbiyasiga bеrilayotgan katta e'tibor ta'lim tizimi va pеdagoglar zimmasiga ulkan vazifalarni yuklaydi. Bu vazifalarni amalga oshirish chuqur bilim va katta mahoratni talab etadi. Ta'lim tizimiga yangiliklarni olib kirish, zamonaviy pеdagogik tеxnologiyalardan unumli foydalanish bugungi kun ta'limi oldiga qo’yilgan muhum vazifalardir. Ta’lim samaradorligini oshirishda asosiy omillar https://scientific-jl.com 3 4 2 63-son_1-to’plam_Iyun-2025 ISSN:3030- 3 6 1 3 T A D Q I Q O T L A R jahon ilmiy – metodik jurnali  Pedagogik kadrlar sifati: Malakali, zamonaviy metodikaga ega tarbiyachilar ta’lim samaradorligini belgilovchi muhim omildir.  O‘quv dasturlarining takomillashuvi: Yosh xususiyatlariga mos, rivojlantiruvchi va interaktiv darsliklar va mashg‘ulotlar ta’lim sifatini oshiradi.  Ota-onalar bilan hamkorlik: Ta’lim samaradorligi oilaviy tarbiya bilan uyg‘unlashgandagina to‘liq natija beradi O‘zbekistonda maktabgacha ta’lim tizimini tubdan isloh qilish bo‘yicha keng ko‘lamdagidagi ishlaming amalga oshirilishi natijasida bugungi kunda mamlakatimiz maktabgacha ta ’lim tashkilotlarida ilmiy va pedagogik tarkib tubdan o‘zgarmoqda, zamonaviy o‘quv-dasturiy asosga, moddiy-texnik bazaga ega bo‘lgan ta’lim maskanlari sifatida bolalami makab ta ’limiga sifatli va samarali faoliyatlar orqali tayyorlanmoqda. Pedagogik jarayon maqsadining asosiy obyektlari sifatida ta’lim muhiti, ta’lim oluvchilar faoliyati, pedagogik jamoa va bolalaming individual xususiyatlari ajralib turadi. Pedagogik jarayon amalga oshirish ta’lim muhitini shakllantirish, maktabgacha yoshidagi bolalar faoliyatini tashkil etish, pedagogik jamoani yaratish, shaxsning individual xususiyatlarini rivojlantirish kabi ijtimoiy- pedagogik vazifalami hal qilish bilan bog‘liq bo‘ladi. Pedagogik faoliyatning eng asosiy xususiyatlaridan biri uning birgalikdagi xususiyatidir. Bu esa pedagogni va u o‘rgatgan, tarbiyalay-digan, rivojlantiradigan kishini o ‘z ichiga oladi. Ushbu faoliyat pedagogning o‘zini o‘zi anglashini va uning talabini o'zgartirishdagi maqsadli ishtirokinining tayyorgarlik, tarbiya, rivojlanish, ta’lim darajasini birlashtiradi. Jahon pedagogik fani va amaliyotida ta’limni tashkil etishning turli shakllari mavjud. Jamiyat rivojining har bir yangi bosqichi ta’limni tashkil etishga o‘z ta’sirini o‘tkazadi. Ayni vaqtda ta’limning quyidagi shakllari ajratib ko‘rsatiladi: individual, individual-guruhli, auditoriyadan tashqari, MTT va MTTdan tashqari. Maktabgacha ta'lim tashkiloti pedagog xodimlaridan keng bilimdonlik, puxta amaliy tayyorgarlik, yuksak pedagogik mahorat, kompetentlik va ijodkorlik talab etiladi. Maktabgacha ta’lim jarayonida insonparvarlik omilini ta’minlaydigan tarbiyachilaming shaxsiy sifatlariga quyidagilar kiradi: amimiylik, talabchanlik, haqqoniylik, halollik, mehribonlik, xushmuomalalik, kamtarlik va hokazo. Ushbu sifatlar tarbiyachinmg bolalar uchun ahamiyatini belgilashi kerak. Zero, shaxsiy sifatlar o‘qitish va tarbiyalash mahoratiga ta’sir ko‘rsatishi tabiiy. Monitoring tizimi va uning ahamiyati Monitoring — bu ta’lim jarayonini, pedagog faoliyatini va bolalar rivojlanishini tizimli, doimiy va ilmiy asosda kuzatib borishdir. U quyidagi maqsadlarga xizmat qiladi: Ta’lim samaradorligini doimiy nazorat qilish; Muammoli nuqtalarni aniqlash; Qarorlar qabul qilish uchun ishonchli ma’lumotlar olish; https://scientific-jl.com 3 4 3 63-son_1-to’plam_Iyun-2025 ISSN:3030- 3 6 1 3 T A D Q I Q O T L A R jahon ilmiy – metodik jurnali Rivojlanish dinamikasini aniqlash. Qadim zamonlarda mavjud bo‘lgan oqitishning eng qadimgi shakli ta’limning individual shakli hisoblanadi. Hayotiy tajribalarni ajdodlardan-avlodlarga uzatish ibtidoiy jamiyatda yuzaga kelgan. Yozuv paydo bo‘lishi bilan qavm boshlig‘i turli belgilar yordamida o‘zining tajribalarini yoshlarga o‘rgatgan. pedagog va o‘quvchining bevosita va individual aloqasiga misol sifatida repetitorlikni ko‘rsa