MILLATNING OYNASI: ABDURAUF FITRAT HAYOTI VA IJODI.

Аннотация

This article discusses the nutritional value of eggplant, its biological properties, growing conditions, how to keep the chemical composition of eggplant intact even in winter. Keeping fresh eggplant is not so difficult. The main thing is to create comfortable conditions for them. If this is not possible, it is better not to risk it and cook dried or frozen pieces. We will also consider measures to send part of the https://scientific-jl.com 1 0 1 62-son_5-to’plam_May-2025 ISSN:3030- 3 6 1 3 T A D Q I Q O T L A R jahon ilmiy – metodik jurnali fruits to preservation. Information on storage and processing technology of eggplant varieties grown in Uzbekistan is given. Key words: Eggplant, solanine, freezing, drying, canning, vegetable, effective, safe, chemical, storage, processing, packaging, composition, nutritional value, fruit, seeds, benefit, piece, technology. Kirish.Jahon miqyosida aholining oziq-ovqat xavfisizligini ta'minlashda qishloq xo’jalik sohasining o’rni va ahamiyati kundan-kunga oshib boryapti. Shu jumladan mamlakatimizda ham mavjud resurslar va ulardan oqila foydalanishib, aholini qishloq xo'jalik mahsulotlari bilan ta'minlash, ishlab chiqarish va hosildorlikni yanada rivojlantirishga talab ortib bormoqda Sabzavot ekinlarini yetishtirishda tuproq-iqlim sharoitga mos serhosil navlarni tanlash, zarur barcha texnologik tadbirlarni o'z vaqtida, sifatli qilib izchil amalga oshirish, o'simlikning biologik xususiyatlarini inobatga olgan holatda faqat to’g’ri oziqlantirish va ular uchun qulay bo’ladigan o'tmishdosh ekinlarni tanlash yuqori hosil olish garovidir. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil 6 yanvardagi “Ho’l meva- sabzavot, kartoshka va poliz mahsulotlarini xarid qilish va ulardan foydalanish tizimini takomillashtirish bo’yicha qo’shimcha chora-tadbirlari to’g’risida”gi PK-2717-sonliga binoan respublikada meva-sabzavot va poliz ekinlari seleksiyasi va urug'chiligini 2017-2021 yillarda aniq belgilangan. Biz bilamizki, baqlajon yozgi sabzavot turlaridan biri. Hamma sevib iste’mol qiladigan bu sabzavot haqida gapirganda, biz Sharqdan kelgan sabzavotlarni nazarda tutamiz, ular juda yumshoq va to'yimli bo'lishi bilan ajralib turadi. Ular bizning tanamiz uchun juda boy lazzat va foydali xususiyatlarga ega bo'lganligi sababli, ular butun dunyo bo'ylab tarqalib ketganligi ajablanarli emas. 1-RASM Baqlajon (lotincha: Solánum melongéna L. (o'simliklar oilasi: Solanaceae) koʻp yillik oʻt oʻsimlik, yovvoyi xolda Hindiston, Pokiston, Birmada uchraydi, ammo madaniy holda bir yillik oʻsimlik sifatida etishtiriladi. Baqlajonning pishmagan barra mevalari isteʼmol qilinadi, chunki biologik pishib ketgan mevalarida urugʻlari qotib, qattiq boʻlib qoladi, shuningdek solanin M (melongen) moddasi toʻplanib isteʼmolga yaroqsiz boʻlib qoladi. https://scientific-jl.com 1 0 2 62-son_5-to’plam_May-2025 ISSN:3030- 3 6 1 3 T A D Q I Q O T L A R jahon ilmiy – metodik jurnali 1-RASM Baqlajonlar B guruhi vitaminlariga boy. Ularda beta-karotin, A, E, K va C vitaminlari ko'p. Baqlajon mevalari qovurilgan, tuzlangan, marinadlangan, qaynatilgan, quritilgan holda isteʼmol qilinadi. Texnil pishib etilganida tarkibida 89- 94 % suv, 0,6-1,4 % uglevodlar, 2,5-4,0 % kletchatka va mineral tuzlar boʻladi. Mineral moddalardan fosfor, magniy kalsiy, temir, rux, marganets kabi elementlarning tuzlari va asosan yurak uchun foydali bo'lgan kaliyning haqiqiy ombori hisoblanadi. Shuningdek baqlajon mevalari tarkibida oʻziga hos kristall modda — solanin M ni tutadi. Solanin M baqlajon mevalariga achqimtil tam beradi. Yangi baqlajonlar juda ko'p miqdorda foydali moddalar va vitaminlarni o'z ichiga olishini yuqorida bilib oldik, Bu sabzavot mavsumiy bo'lgani uchun undagi vitaminlar organizmizga qishda yetishmovchilik olib keladi. Shu boisdan uzoq muddatda qish uchun qanday muzlatish haqida o'ylashadi, shunda ular mazali va suvli bo'lib qoladi, lekin o'z afzalliklarini yo'qotmaydi. Baqlajon tez buziladigan mahsulot, uni sotib olganingizdan so'ng darhol pishirsangiz yaxshi bo'ladi. Ammo bu ishlamasa, sabzavotlarni muzlatgichda saqlashingiz kerak. Agar baqlajon xona haroratida 2-4 kun yotsa va keyin namlikni yo'qotib, quriy boshlasa, muzlatgichning sabzavot tortmasida + 3 ... 5 ℃ haroratda va 75-85% namlikda - yuqoriga. ikki haftagacha. Bir qopga bir nechta baqlajonlarni “qadoqlamang”. Har birini qog'ozga yoki oziq-ovqat plyonkasiga alohida o'rash va uni boshqa sabzavotlardan uzoqroqqa qo'yish yaxshiroqdir. Muzlatish qishda yangi sabzavot va mevalarni saqlashning eng oson va eng zamonaviy usullaridan biri hisoblanadi. Shu bilan birga, muzlatish jarayonida mevaning ta'mi va foydasini saqlash chora tadbirlarini ko’ramiz O’z navbatida, mos navlarni tanlash kerak: "Robin Gud", "Balagur", "Vakula". Bular juda qalin qobig'i bo'lgan katta mevali patlıcanlar. Shuningdek, qish uchun saqlash uchun siz Sperma kiti, Torpedo, F1 Bard, F1 Goliath kabi navlardan foydalanishingiz mumkin. Muzlatgichda saqlanganda, sizning baqlajoningiz stol ustida saqlaga