INGLIZ TILI GRAMMATIKASIDA SIFAT DARAJALARINING O’ZIGA XOS XUSUSIYATLARI

Аннотация

This article analyzes the linguistic aspects of adjectives, one of the most important topics in the morphology of the English language. It also focuses on the lexical, semantic and morphological characteristics of the categories of adjectives. Keywords: adjective, adjectives, affixes, articles, linguistic analysis. Kundan kunga rivojlanish qadamlarini bosib oʻtayotgan zamonaviy dunyomizda insonlarning boshqa chet tillarini o'rganishga bo'lgan qiziqish va ishtiyoqlari ham yuqori pogʻonalarga koʻtarilmoqda. Butun dunyoda tan olingan mashhur yozuvchi Chingiz Aytmatov aytganlaridek: “Til yo'qolsa, xalq ham yo’qoladi”. Shunday ekan, har bir millatning har bir a'zosi uchun o'z tilini asrab-avaylash, unga hurmat ko'rsatish oliy vazifadir. Binobarin, har bir millatning tili o'z adabiy koʻrinishiga hamda grammatik kategoriyalariga ega. Jumladan, ingliz tili grammatika tizimi ham rang- barang zamonlar zanjiri, morfologik strukturalar, sintaktik qurilmalar kabi muhim belgilar bilan to'la. Yuqoridagilarning barchasi ingliz tilini o'rganishda muhim rol o'ynaydi. Bunga sabab qilib, grammatikaning aniq va tushunarli qilib mazmun ifodalashda, soʻz boyligidan to'g'ri foydalanish yoxud to'g'ri gap tuzishdagi vazifasini ko`rsatishimiz mumkin. Misol uchun, butun jahon bo'ylab ommalashgan IELTS tizimidagi barcha skillar: listening, reading, speaking and writinglarning asosi ham bevosita grammatika bilan uzviy bog'liq. Agar siz sintaktik, yaʼni gap tuzilishini oʻrganuvchi bo'lim haqida yetarlicha maʼlumotga ega bo'lsangiz, speaking va writing skillaridagi muammolarni tez hal qila olasiz. Chunonchi, gapda soʻzlarning to'g'ri joylashuvi, ularning leksik ma'nolari va so’z turkumlarining mos ravishda o'zaro bir- biriga bog'lanishi kabi morfologik ma'lumotlar haqida xabardor bo'lsangiz, listening va reading skillarini o'zlashtirishingiz “xamirdan qil sug'urganday” oson kichadi. Morfologiya bo'limida o’z o'rniga ega bo'lgan so’z turkumlaridan biri bu - adjective (sifat) va the degrees of adjective (sifat darajalari) hisoblanadi. https://scientific-jl.com 2 2 0 61-son_5-to’plam_May-2025 ISSN:3030- 3 6 1 3 T A D Q I Q O T L A R jahon ilmiy – metodik jurnali In English grammar, adjective – a word used with a noun to describe or point out the person, animal, place or thing, which the noun names or to tell the number of quantity.1 Example: Anna is a clever girl. In sentence “clever” is an adjective which shows what kind of girl Anna is or in other words, “clever” describes the girl Anna. Sifat kategoriyasidagi soʻzlar biror predmet, voqea - hodisa va holatning belgi - xususiyatlarini (ya'ni rangini, hajmini, shaklini, xarakterga xos jihatlarini, vaznini, massasini) ifodalash uchun xizmat qiladi. Masalan: qizil olma, sabrli odam, shinam uy kabi. In English and Uzbek grammar, an adjective is neither singular nor plural. A final -s is never added to an adjective. Example: I saw some beautiful pictures ✅ Beautifuls pictures ❌ Adjectives have their own degrees called degrees of adjectives or degrees of comparison that compare one thing or person to another. There are 3 degrees of adjectives: positive, comperative and superlative degree in English. 1.THE POSITIVE DEGREE - is the adjective in its simple form. It is used to express the mere existence of some quality of what we speak about. Also it is used when no comparison is made. Oddiy daraja – biror - bir ot oldidan kelib, qiyoslamaydi ham, ortiq joyini ham ko'rsatmaydi. Shunchaki, otning belgi-xususiyatini aniqlab keladi. Masalan: My bag is small or Sara is a helpful person. Oddiy daraja shakli oldidan the aniq artikli ishlatilmaydi: My friend is clever. Ammo ba'zi oddiy darajadagi sifatlar oldidan the kelib, ular otlashadi. Example: the poor-kambagʻallar, the blind-ko’rlar kabi.2 Ushbu birikmalarda poor va blind soʻzlari aslida sifat so’z turkumiga tegishli, biroq ular otlashganligi sababli ot soʻz turkumi vazifasida kela oladi: The unemployed want to find new jobs.--- Ishsizlar yangi ish topishni xohlaydi. (“ unemployed”-otlashgan sifat). Shu bilan birgalikda, oldidan sifat kelgan otni ikkinchi marotaba takrorlayotganimizda ham uning oldidan the aniq artiklini qo'llashimiz mumkin: My neighbour is a rich man. The rich man likes helping others. Qo'shimcha qilib aytganda, not as…as - dek emas birikmasi doimo oddiy darajada ishlatiladi. Example: He is not as tall as me. U mendek uzun emas. 2.COMPERATIVE DEGREE - expresses a higher degree of the quality and also is used when more than two things are compared each other. Qiyosiy darajada ikkita narsani bir-biri bilan taqqoslab, biri ikkinchiga qaraganda -roq ekanligini koʻrsatamiz. Bu darajani ikki xil usul yordamida hosil qilishimiz mumkin. 1. Agar sifat bir bo'g'inli bo'lsa, soʻzning oxirga -er affiksi qo’shiladi. Example: longer, bigger, 1 English grammar&Composition. Wren, Martin. S. Chand & Company Ltd. New Delhi. 2018.85- page. 2 “ Step by step”. Shahboz Toshpo’latov. Regbooks nashriyoti. Toshkent: 2020. 174-bet. https://scientific-jl.com 2