BOSHLANG`ICH SINF O‘QUVCHILARINI O`QITISHDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISH

Аннотация

Ushbu maqolada Ta'lim jarayonida ilg'or pedagogik texnologiyalarni faol qo'llashhaqida, Bolalarning o'qishga munosabatlari, aqliy salohiyatlarini shakllantirish haqida, boshlang`ichta`lim darslarida zamonaviy texnologiyalardan foydalanib dars o`tishni tashkil qilish haqida so`z boradi. Kalit so`zlar: ta`lim, tarbiya, jarayon, o`quvchilar, o`qituvchi, kompyuter, axborot vositalari. Hozirgi kunda jamiyat hayotining deyarli barcha sohalarini, shu jumladan ta‘limni rivojlanishini ―media yani: televideniya, radio, kinematograf, ommaviy nashrlar, kompyuter axborot tizimlarisiz tasavvur qilish kiyin.Axborot makonini globallashuvi va uning ―ochikligi zaminida yangi bilimlar, faktlar,qarashlar, konsepiyalarning oqimi shiddat bilan ortib bormoqda va ommaviy axborot vositalari orqali berilayotgan axborotlardan qidiruv muammolari paydo bo'lmoqda.Hozirgi kunda axborotlarning mazmunini ham, jamiyatdagi axborot tarmoqlari orqali tarqatish usullari va yo`llarini ham nazarat qilish amalda qiyin bo`lib bormoqda.Axborotning bunday aralash-quralashligi ustida ishlashda o'qishning ravishda tafakkur qilish muammolari, qarashlar ideallarini, qadriyatlarini va ideallarini shakllantirish masalalari o'quvchi ongida axborot olamini tartibga solish, axborot bilan muomala qilishning yangi usullari va ko'nikmalarini ishlab chiqish va shakllantirishni taqozo etmoqda. Boz ustiga jahondagi ta‘lim amaliyotida bu sohadagi izlanishlar otgan asrning 70-yillaridayoq ishlab chiqarish va, pedagogika fanida oziga xos yo`nalish – media ta‘lim paydo bo`lib, shakllanib bormoqda.Kutubxonalar faoliyatiga, o'qish xonalari ko'plab ma'lumotlarni yig'ish va qayta ishlash markazlari hamda madaniy-ma'rifiy o'choqlari sifatida namoyon etganliklariga anjumanda alohida e'tibor qaratildi.Ta'lim jarayonida ilg'or pedagogik texnologiyalarni faol qo'llash, ta'lim samaradorligini oshirish, tahlil qilish va amaliyotga joriy etish bugungi kunning muhim vazifalaridan biridir.O'quvchilarning fikr doirasi, ongi, dunyo qarashlarini o'stirish, ularni erkin tinglovchidan erkin ishtirokchiga aylantirmoq nihoyatda muhimdir. O'qituvchi darsda boshqaruvchi, o'quvchilar esa, ishtirokchiga aylanmog'i lozim. Ana shu vazifani uddalashda innovatsion faoliyat ustunligi ko'p qirrali samara keltiradi. Boshlang'ich ta'lim umumta'lim maktablarining bosh bo'g'ini bo'lgani sababli ana shu jarayonda o'quvchi shaxsining mukammal rivojlanib borishiga ko'proq e'tibor berish lozim. Boshlang'ich sinf o'qituvchilarining mas'uliyatlari cheksizdir. Ular maktab ostonasiga endigina qadamqo'ygan shakllanadi. Bu ham boshlang'ich sinf o'qituvchilarining vazifasi mas'uliyatli ekanligini ko'rsatadi. Pedagogik texnologiyalar asosida tashkil etilgan darslar tashkiliy usullari, o'tkazish metodlariga ko'ra o'quvchi ehtiyojiga mos tushishi kerak. Chunki bunday darslar bola ruhiyatiga yaqinroq bo'ladi. O'quvchilarning o'quv materiallarini o'zlashtirishga bo'lgan qiziqish, xohish va istaklarini qo'zg'otish asosida maqsadga erishish motivatsiya bo'lib, bu o'qituvchi va o'quvchilarning o'zaro ichki yaqinlashuvidir. Ta'lim tizimida innovatsion deyilganda ta'lim maqsadi va mazmuniga yangilik kiritish, yangicha yondashish, pedagog va talabaning hamkorligidagi faoliyatini tashkil etish, pedagogic texnologiyalarni takomillashtirish jarayoni, ta'limning uslub, shakl, va 1340 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 5 vositalarining majmuasi tushuniladi. Boshlang'ich sinfda ta'lim jarayonida o'quvchilarning o'qish motivini rivojlantirish katta ahamiyatga ega. Chunki motiv o'quvchilarni ta'lim jarayoniga qiziqtiradi, darsga faol qatnashishga, bilimlarni egallashga undaydi. Interfaol metodlar o'qish motivini rivojlantirishga katta yordam beradi. Boshlang'ich sinflarda ko'proq bolalarning yoshini, bilim saviyasini hisobga olish lozimligini unutmaslik kerak. Ularga oddiy, oson va vaqt kam sarflanadigan o'yin mashqlardan foydalanib, darslar o'tish yaxshisamara beradi. Ko'proq atrof- muhit bilan bog'lab o'tilgan mashg'ulotlar bolalar ongini, dunyoqarashini, erkin fikrlash,bayon etish qobiliyatini, mustaqil ishlash ko'nikmasini rivojlantiradi. Innovatsiontexnologiyalardan dars jarayonida foydalanishning o'ziga xosligi shundaki, ular o'qituvchiva o'quvchilarning birgalikdagi faoliyati orqali amalga oshiriladiButun dunyoda shiddat bilan rivojlanadigan axborot texnologiyalari barcha sohalarqatorida ta'lim tizimida ham qo'llanilib uning sifatli bo'lishini tashkil etishga o'zining ijobiyta'sirini ko'rsatayotgani barchamizga malum. Ta'lim sifatini yanada oshirish intellektualsaohiyatli yoshlarni ko'proq tayyorlash maqsadida pedagogik texnologiyalardanfoydalanishga talab katta bo'lmoqda. Pedagogik texnologiyalar tushunchasi o'qituvchiningta'lim berish vositalari yordamida o'quvchilarga shart-sharoit yaratish ularga o'ziningta'sirini ko'rsata olish, faoliyatining mahsuli sifatida ulardan oldindan belgilangan shaxssifatlarini shaklantirishdn iboratdir. Shiddat bilan rivojlanadigan yangilanayotganyurtimizda pedagogik texno