Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
OZODLIKDAN MAHRUM QILISH JAZOSINI IJRO ETISH MUASSASALARINING O‘ZGA XOS JIHATLARI
Tursunov Akromjon Baxodirjon o‘g‘li · Ilhomov Amirbek Aziz o‘g‘li
Образовательные инновации и интеграция · 2026
Аннотация
В данной статье, посвященной глубокому и всестороннему изучению особенностей исправительных колоний, анализируются специальные учреждения, созданные с целью изоляции преступников от общества, применения к ним законного наказания, а зачастую и для экономического развития колониальных территорий. В статье рассматриваются историческое происхождение колоний, правовые основы, организационная структура, внутренняя социальная динамика, трудовые системы, меры безопасности, а также важные вопросы, связанные с ними. В то же время представлено международное сравнение колоний, созданных в таких странах, как Великобритания, Франция, Россия и Узбекистан, а также анализируются их специфические аспекты и влияние на общество. Статья призвана раскрыть сложную природу этой системы на основе законодательных документов, https://scientific-jl.com/ 9 9 42-son_3-to’plam_Aprel -2025 ISSN: 3030-3621 Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi исторических данных и современных исследований. Он задуман как полезный источник информации для исследователей, юристов, студентов, интересующихся социальными проблемами, и политиков. Ключевые слова: наказание, учреждение, колония, уголовно- исполнительный кодекс, исполнение, система, исправление, осужденный, заключенный, право, свобода, ГУЛАГ, ссылка, изоляция от общества, длительное время, международный документ. SPECIFIC FEATURES OF INSTITUTIONS FOR EXECUTIONOF SENTENCES OF IMPRISONMENT Annotation: This article, devoted to an in-depth and comprehensive study of the specific features of penal colonies, analyzes special institutions established to isolate criminals from society, apply legal punishment to them, and often for the economic development of colonial territories. The article examines in detail the historical origins of the colonies, their legal foundations, organizational structure, internal social dynamics, labor systems, security measures, and critical issues related to them. At the same time, an international comparison of colonies established in countries such as Britain, France, Russia, and Uzbekistan is presented, analyzing their specific aspects and impact on society. The article serves to reveal the complex nature of this system, based on legislative documents, historical data, and modern research. It is intended as a useful source of information for researchers, lawyers, readers interested in social issues, and politicians. Keywords: punishment, institution, colony, criminal-executive code, execution, system, correction, convict, imprisoned person, right, freedom, GULAG, exile, isolation from society, long-term, international document. Muqaddam, jazoni ijro etish koloniyalari jinoyatchilarni jamiyatdan batamom ajratib, ularni uzoq masofadagi hududlarga yoki mustamlakalarga surgun qilish orqali jazo muddatini o‘tashga majbur qiluvchi muassasalar hisoblangan. Bu tizim o‘zining qattiq rejimi, majburiy mehnatga asoslangan tuzilmasi va mahkumlarni izolyatsiya qilish strategiyasi bilan ajralib turadi. Koloniyalar nafaqat jinoyatchilarni jazolash vositasi sifatida ishlatilgan, balki iqtisodiy va siyosiy maqsadlarda – yangi hududlarni o‘zlashtirish, ishchi kuchi ta’minotini ta’minlash va mustamlakaviy infratuzilmani rivojlantirish uchun ham xizmat qilgan. Ushbu muassasalarning o‘ziga xos xususiyatlari ularning geografik joylashuvi, ichki tuzilishi, qonuniy asoslari va mahkumlarning kundalik hayotidagi qat’iy tartib-qoidalarda yaqqol namoyon bo‘lgan. Ushbu maqolada jazoni ijro etish koloniyalarning tarixiy shakllanish jarayoni, tashkiliy mexanizmlari va zamonaviy dunyodagi o‘rni tahlil qilingan. Shu bilan birga, ularning https://scientific-jl.com/ 1 0 0 42-son_3-to’plam_Aprel -2025 ISSN: 3030-3621 Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi ijobiy va salbiy jihatlari, shu jumladan inson huquqlari bilan bog‘liq muammolar, mahalliy aholiga ta’siri va qayta ijtimoiylashtirishdagi samaradorligi masalalari keng yoritilgan. O‘zbekistonda jazoni ijro etish koloniyalari alohida o‘ziga hos xususiyatlarga ega bo‘lib, ularning Sovet davridan meros qolgan tuzilmasi, mustaqillikdan keyingi islohotlari va hozirgi holati batafsil ko‘rib chiqiladi. Maqsad – ushbu tizimning murakkab tabiatini ochib berish va uning jamiyatdagi o‘rnini har tomonlama baholashdir. Maqola davomida Britaniyaning “Transportation Act” kabi qonunchilik hujjatlari, O‘zbekistonning “Jinoyat-Ijroiya Kodeksi” va xalqaro tajribaga oid misollar keltirib o‘tish lozim. Jazoni ijro etish koloniyalari XVIII asrda Evropa davlatlarida qamoqxonalardagi zichlikni kamaytirish va mustamlakaviy hududlarni rivojlantirish maqsadida paydo bo‘lgan. Bu tizimning ilk shakllari Britaniyada[1] 1717-yilda qabul qilingan “Transportation Act” bilan boshlangan. Ushbu qonun mahkumlarni Angliyadan Shimoliy Amerikaga surgun qilishni qonuniylashtirgan bo‘lib, 1718-1775-yillarda taxminan 50 ming mahkum Amerikaga jo‘natilgan (Britannica, “Penal Colony”)[2]. Qonunning 4-moddasida “jinoyatchilar koloniyalarda mehnat qilish orqali o‘z xatolarini tuzatishi mumkin” deb ta’ki
Доказательный фрагмент
«В данной статье, посвященной глубокому и всестороннему изучению особенностей исправительных колоний, анализируются специальные учреждения, созданные с целью изоляции преступников от общества, применения к ним законног…»
Образец извлечения
Демо-превьюВ данной статье, посвященной глубокому и всестороннему изучению особенностей исправительных колоний, анализируются специальные учреждения, созданные с целью изоляции преступников от общества, применения к ним законног… Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- punishment, institution, colony, criminal-executive code, execution, huquq, axloqan tuzatish, muassasa, tizim, uzoq vaqt, mahkum, koloniya, gulag, surgun, jamiyatdan ajratish, ijro etish, jinoyat-ijroiya kodeks, erkinlik, xalqaro hujjat., qamoqqa olingan shaxs, Kalit so‘zlar: jazo
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Академические исследования в современной наукеKhudaiberdiyeva Arafat Israilovna, Ph.D Professor hudayberdiyevaarofat@gmail.com +12026
МонографииK.J.Murodov2026