ETNOLOGIK TAHLIL: O’ZBEKISTON VA KOREYADAGI AN’ANAVIY JAMIYAT

Аннотация

Uzbekistan is one of the young countries with an ancient past, having gained independence in 1991, while the Republic of Korea is a country with a thousand-year history, founded in 1948, with its own unique culture and traditions. Korea is one of the few countries in the world that has preserved its ethnic and linguistic homogeneity. We can see that these two countries, which have a unique demographic profile, are also in different situations in terms of population growth rates. In addition, more than 8 https://scientific-jl.com/ 1 9 1 44-son_3-to’plam_May-2025 ISSN: 3030-3621 Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi percent of the Korean population is over 65 years old, while in Uzbekistan, which has a high growth rate, 50 percent of the population is under 16 years old, and only 4.8 percent are of retirement age, men and women aged 65 and 60. Although Korea is one of the poorest countries in the world, its economic development over the past 30 years has been remarkable. In Korea, half of the population is actively involved in religion. Within this group, Christianity (49%) and Buddhism (47%) are the two main religions of Korea. Although only 3% of the population identifies as Confucian, Korean society is saturated with Confucian values and beliefs. Keywords: demography, Confucianism, sociology, middle path, altruism, prayer, fasting, pilgrimage, zakat, Ch'usok Oila har qanday jamiyatning asosiy ijtimoiy guruhi bo’lib, odatda erkak va ayolning uzoq muddatli majburiyat bilan baham ko’rishga, bolalarni tarbiyalashga va umuman, bir xonadonda yashashga tayyor bo’lgan har qanday ikki a’zosidan iborat. Sof sotsiologik nuqtai nazardan va har qanday ijtimoiy hodisa singari, oilani tushunish uning ta’rifi va asosiy funktsiyalaridan boshlanadi. Ushbu ta’rifga ko’ra, ko’pchilik oila jamiyatda ko’payish, ijtimoiylashuv, iqtisodiy va hissiy qo’llab-quvvatlash, tegishlilik hissi kabi asosiy funktsiyalarni bajaradigan odamlar birligi ekanligiga rozi bo’ladi. Asosan, oila jamiyatning asosiy va ehtimol eng muhim ijtimoiy institutlaridan biri bo’lib, shaxslarni jamiyatning samarali a’zolariga aylantirishga xizmat qiladi. Biz hammamiz oilamizga yo’l-yo’riq, qo’llab-quvvatlash va tegishlilik hissi uchun murojaat qilamiz. Ba’zilar oilani eng muhim ijtimoiy institut deb bilishadi, chunki bu bizning sotsializatsiya jarayonlari bilan birinchi uchrashuvimizdir. Sotsiologik nuqtai nazardan oila nafaqat institut, balki ijtimoiy tizim va ijtimoiy guruh sifatida ham qaraladi. Barcha institutlar singari, oila o’z chegaralari doirasida butun jamiyat uchun ma’lum maqsadlarga erishish uchun tashkil etilgan me’yorlar, qadriyatlar va rollar to’plamiga ega. Ijtimoiy tizim sifatida oila o’zaro bog’liq bo’lgan bir nechta qismlar tashkil topgan, muayyan funksiyalar va rollarni bajaradigan tashkilot sifatida qaraladi. Qolaversa, tizim sifatida oila kattaroq tizimning bir qismi bo’lib, jamiyat va jamiyat faoliyatiga hissa qo’shadi. Oila tizimida maqomlar va rollar o’zaro ta’sir qilib, o’ziga xos maqomga ega bo’lgan va belgilangan rolni bajaradigan a’zolar o’rtasidagi munosabatlar tizimini shakllantiradi. Oila tizimining faoliyati ushbu status-rol o’zaro ta’sirining samaradorligiga bog’liq. Ijtimoiy guruh sifatida alohida oila a’zolariga e’tibor qaratiladi. Har bir insonning oilaga qanday hissa qo’shishi va har bir kishi oiladagi boshqa shaxslar bilan munosabatlarga qanday hissa qo’shishi har bir oila ichidagi haqiqatni belgilaydi. https://scientific-jl.com/ 1 9 2 44-son_3-to’plam_May-2025 ISSN: 3030-3621 Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi Har qanday jamiyat shakllanishida oila asosiy institut ekanligini hech kim inkor etmaydi. Biroq, ba’zilarning fikricha, hech qanday qonun, xoh konfutsiy bo’lsin, xoh islom, baxtli va sog’lom oilaviy hayotni kafolatlamaydi. Ko’p narsa xayrixohlikka bog’liq bo’lganligi sababli, eng yaxshi qonunlar hech kim bo’lmagan joyda yozilgan iboralardir. Shu ma’noda islom, bir tomondan, Alloh taoloning irodasiga to’la bo’ysunishni anglatsa, ikkinchi tomondan, Alloh belgilagan zaminda insonning xalifaligini ongli ravishda qabul qilishdir. Konfutsiychilikka kelsak, uni din yoki falsafa sifatida qat’iy tasniflash qiyin. Toʻgʻrirogʻi, bu amaliyotchilarni “oʻrta yoʻl” (tao) hayotiga yoʻnaltiruvchi tamoyillar, qoidalar, aksiomalar va maqollar toʻplamidir. Oila – insoniyat sivilizatsiyasining poydevori, beshigi. U musulmon va konfutsiy jamiyatlarining asosi va asosidir. Konfutsiy ijtimoiy tartibi: Konfutsiyning ijtimoiy tartibi “Inson boshqalarni boshqarishga harakat qilishdan oldin, avvalo o’z rivojlanishiga intilishi va o’z oilasini to’g’ri boshqarishi kerak” degan tamoyilni aks ettiradi. Ushbu tizim ostida koreys erkaklari an’anaviy ravishda o’z oilalarini vakillik qilish, qo’llab-quvvatlash va himoya qilish mas’uliyatiga ega edilar. Agar ular bu kuchdan foydalana olmasalar va o’zlarining etakchilik rolini oqilona bajara olmasalar, ular oila boshlig’i sifatida obro’sini yo’qotadilar. Uydagi tartib ierarxiya printsipi orqali ta