PROFILAKTIKA INSPEKTORINING MA’MURIY HUQUQBUZARLIKLAR TO‘G‘RISIDAGI ISHLARNI YURITISH FAOLIYATI USTIDAN PROKUROR NAZORATINI AMALGA OSHIRISH TARTIBI BORASIDAGI VAZIFALARI

Аннотация

Mazkur maqolada profilaktika inspektorining ma’muriy huquqbuzarliklar to‘g‘risidagi ishlarni yuritish faoliyati ustidan prokuror nazoratining tartibi va ahamiyati tahlil etiladi. Prokuror qonuniylikni ta’minlash maqsadida profilaktika inspektorining faoliyatini muntazam nazorat qilib boradi, hujjatlarni tekshiradi hamda huquqbuzarliklarning oldini olish bo‘yicha chora ko‘radi. Shuningdek, prokuror profilaktika inspektorining ish yuritish jarayonidagi qonuniylikka rioya etishini ta’minlash uchun vakolatlarini amalga oshiradi, inspektor tomonidan rasmiylashtirilgan hujjatlar bilan tanishadi, huquqbuzarlik sodir etgan shaxslar bilan suhbatlashadi hamda qonunbuzilishlarni bartaraf etish bo‘yicha tegishli tavsiyalar kiritadi. Kalit so’zlar: ichki ishlar, jamoat, huquq, millat, erkinlik, xavfsizlik, jinoyat, jazo, huquqbuzarlik, tartib, intizom. O‘zbekiston Respublikasi Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksining 8-moddasida ma’muriy huquqbuzarlik uchun ta’sir ko‘rsatish choralarini qo‘llash vaqtida qonuniylikni ta’minlash to‘g‘risidagi qoida mustahkamlangan.Mazkur qoida quyidagilarni nazarda tutadi: Ma’muriy javobgarlik faqat qonuniy asosda amalga oshirilishi lozimHech kim qonun hujjatlarida belgilangan asos va tartibdan boshqacha tarzda ta’sir ko‘rsatish chorasiga tortilishi mumkin emas.Ish yuritish qonuniylik asosida olib borilishi shart Har bir jarayon qonun normalariga mos ravishda amalga oshirilishi kerak. Profilaktika inspektorlari faqat o‘z vakolati doirasida harakat qilishlari lozim. Ular vakolatlarini oshirib yuborish yoki noqonuniy choralar qo‘llash Выпуск журнала №-19 Часть–2_ Февраль –2025 187 MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT huquqiga ega emaslar1. Ichki ishlar organlari rahbarlari tomonidan nazorat tizimi yo‘lga qo‘yilgan Profilaktika inspektorlarining huquqbuzarliklarga ta’sir choralarini qo‘llash jarayoni: Ichki ishlar organlari rahbarlari tomonidan nazorat qilinadi. Prokuror nazorati ostida bo‘ladiFuqarolarga shikoyat qilish huquqi kafolatlanadi. Prokuror o‘z vakolati doirasida nazoratni amalga oshirish chog‘ida quyidagi huquqlarga ega: Vazirliklar, davlat qo‘mitalari va idoralarning faoliyatini nazorat qilish2. Muassasalar, korxonalar, tashkilotlar va jamoat birlashmalarining binolariga moneliksiz kirishIchki ishlar organlari, jumladan, tayanch punktlari faoliyatini tekshirish. Bu esa profilaktika inspektorlarining faoliyatini nazorat qilish va huquqbuzarliklarning oldini olish tizimini kuchaytirish imkonini beradi. Sizning matningizni o‘qilishi oson bo‘lishi uchun formatlab, shrifti tekislangan shaklda taqdim qilaman: Prokurorning tayanch punktida nazoratni amalga oshirish tartibi. Prokuror tayanch punktiga kelganda xizmat guvohnomasini ko‘rsatib, o‘zini tanishtirgandan so‘ng, profilaktika inspektorlaridan ma’muriy huquqbuzarliklar to‘g‘risidagi ishlarni yuritishni ta’minlash jarayonida rasmiylashtirilgan hujjatlar va boshqa ishga oid materiallar bilan tanishib chiqish uchun talab qilib olishga haqlidir. Profilaktika inspektorlari prokurorning ma’muriy huquqbuzarliklar to‘g‘risidagi ishlarni yuritish jarayonida rasmiylashtirilgan hujjatlar va boshqa ishga oid materiallar bilan tanishib chiqish to‘g‘risidagi talabini bajarishga majburdirlar. Prokuror profilaktika inspektori tomonidan ma’muriy huquqbuzarliklar to‘g‘risidagi ishlarni ko‘rib chiqish jarayonida qo‘llanilgan ta’sir choralarining qonunchilik normalariga muvofiqligini tekshiradi. Shu maqsadda prokuror barcha materiallarni qonunga muvofiq ravishda tekshirish uchun talab qilib oladi hamda barcha ko‘rsatilgan hujjatlarni tekshiradi. Tayanch punktiga ma’muriy huquqbuzarlik ishda qatnashuvchi shaxslarni (huquqbuzar, jabrlanuvchi, guvohlar, xolislar, qonuniy vakillar va boshqalar) chaqirish, ulardan og‘zaki yoki yozma tushuntirish olish huquqiga ega. Prokurorning ma’muriy huquqbuzarlik to‘g‘risidagi ishlarni 1 Profilaktika inspektorining ma’muriy huquqbuzarliklar to‘g‘risidagi ishlarni yuritish faoliyati: Darslik / A.S. Tursunov, T.B. Mamatqulov, Q.A. Saitqulov va boshq. – T.: O‘zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi, 2023. – 114 bet. 2 Profilaktika inspektorining ma’muriy huquqbuzarliklar to‘g‘risidagi ishlarni yuritish faoliyati: Darslik / A.S. Tursunov, T.B. Mamatqulov, Q.A. Saitqulov va boshq. – T.: O‘zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi, 2023. – 114 bet. Выпуск журнала №-19 Часть–2_ Февраль –2025 188 MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT yuritishdagi huquqlari Ish yuritish jarayonida ishtirok etish Ishni ko‘rib chiqishda qatnashish Iltimosnoma bilan chiqish Ishni ko‘rib chiqish davomida yuzaga keladigan masalalar bo‘yicha xulosa yozish, Ma’muriy huquqbuzarlik to‘g‘risidagi ish bo‘yicha qarorga yoki shikoyat yuzasidan qarorga e’tiroz bildirish. Prokuror har qanday holatda ham fuqarolar va tashkilotlarning buzilgan huquqlarini tiklash va qonuniy manfaatlarini himoya qilish uchun harakat qiladi. Prokurorning qo‘shimcha vakolatlari Ichki ishlar organlari yoki ularning rahbarlariga profilaktika inspektorining ma’muriy huquqbuzarliklar bo‘yic