GO‘SHT MAHSULOTLARINI EKSPERTIZADAN O‘TKAZISH TARTIBI

Аннотация

В данной статье рассматриваются методы ветеринарно- санитарной оценки мяса и мясных продуктов. Мясо является важным источником питания для здоровья человека, поэтому его качество и безопасность имеют первостепенное значение. В статье представлены методы органолептической оценки физико-химических и микробиологических анализов, а также подчеркивается важность соблюдения санитарных требований. Результаты исследований показывают, что эти проверки играют ключевую роль в определении пригодности мясной продукции для потребления. Annotation: This article discusses the methods of Veterinary-sanitary assessment of meat and meat products. Meat is a vital source of nutrition for human health, so its quality and safety are of utmost importance. The article presents methods of organoleptic evaluation, physico-chemical and microbiological analyses, and emphasizes the importance of complying with sanitay regulations. The study results indicate that these examinations play a crucial role in determining the edibility of meat products. Kalit so’zlar: Go’sht, veterinariya-sanitariya, ekspertiza, mikrobiologik tahlil, parazitologiya ziq-ovqat xavfsizligi, organoleptik baholash. Ключевые слова: мясо,ветеринарно-санитарная экспертиза, микробиологический анализ паразитология, безопасность пищевых продуктов, органолептическая оценка. https://scientific-jl.com 2 1 7 45-son_1-to’plam_May -2025 ISSN:3030-3621 Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi Keywords: meat, veterinary-sanitary inspection, microbiological analysis, parasitology, food safety, organoleptic assessment. Kirish. Go’sht inson uchun muhim oziq-ovqat manbai hisoblanib, tarkibida yuqori sifatli oqsillar, yog’lar, vitaminlar va minerallar mavjud. Bugungi kunda aholining sog’lom oziq-ovqat mahsulotlariga bo’gan ehtiyoji ortib borayotgan bir paytda, bozorlarga tushayotgan go’sht va go’sht mahsulotlarining sifat va xavfsizligini ta’minlash muhim ahamiyat kasb etmoqda. Ammo go’sht mahsulotlari noto’g’ri ishlab chiqarilgan yoki nazoratsiz iste’molga chiqarilgan holatda inson salomatligiga jiddiy xavf tug’dirishi mumkin. Sog’liq uchun xavf tug’diruvchi bakteriyalar, kimyoviy ifloslanishlar yoki noto’g’ri saqlangan mahsulotlar natijasida oziq-ovqat orqali yuqadigan kasalliklar soni ko’paymoqda. Shu bois go’sht mahsulotlarining veterinariya-sanitariya, laboratoriya tekshiruvlari va iste’molga yaroqlilik mezonlarini belgilash zamonaviy veterinariya amaliyotining dolzarb masalalaridan biri hisoblanadi. Mazkur mavzu nafaqat iste’molchilarning salomatligini himoya qilish, balki go’sht mahsulotlari bozorini tartibga solishda ham muhim rol o’ynaydi. Go'sht va go'sht mahsulotlarining veterinariya-sanitariya bahosi bo'yicha ko'plab ilmiy tadqiqotlar olib borilgan. G'.Yo'ldoshev (2018) o'z izlanishlarida go'shtning oziq-ovqat sifat ko'rsatkichlarini aniqlashda fizik-kimyoviy tahlillar muhim rol o’ynashini ta'kidlaydi. Ayniqsa, pH darajasi, oqsil miqdori va namlik ko'rsatkichlari go'shtning yaroqliligi haqida asosli ma'lumot beradi. Shuningdek, Sh.Rahimova (2020) go'sht mahsulotlarining mikrobiologik xavfsizligini ta'minlashda bakterial ifloslanishni aniqlash usullariga e'tibor qaratgan. U Salmonella, E. coli, Listeria kabi patogenlar go'sht sifati va inson salomatligi uchun katta xavf tug'dirishini ta'kidlaydi. Uning fikriga ko'ra, mikrobiologik tahlillar bilan bir qatorda molekulyar biologiya asosidagi PCR testlari ham muhim ahamiyatga ega. Xalqaro tashkilotlar, jumladan FAO va WHO tavsiyalariga ko'ra, go'sht mahsulotlarini iste'molga chiqarishdan oldin albatta veterinariya-sanitariya ekspertizasi o’tkazilishi zarur. Bu jarayonning asosiy maqsadi - iste'molchilarga xavfsiz va sifati kafolatlangan mahsulot yetkazib berishdir. O'zbekistonda bu borada Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 1 5-iyuldagi 402-son qarori muhim ahamiyat kasb etadi. Ushbu hujjatga ko'ra, go'sht va go'sht mahsulotlari maxsus belgilangan veterinariya laboratoriyalarida tekshiruvdan o'tkazilishi va sertifikatlanishi lozim. Go’sht va go’sht mahsulotlarini veterinariya-sanitariya ekspertizasidan veterinariya vrachi o’tkazadi. Xo’jalikda, qushxonada, go’sht kombinatida, veterinariya uchastkasida va boshqalarda veterinariya ko’rigidan o’tkazilgan, tamg’alangan go’sht va go’sht mahsulotlari sotishdan avval qayta veterinariya- sanitariya ekspertizasidan o’tkaziladi. Tekshirish uchun namunalar Davlat standartining GOST 7269-79 “Go’sht-namuna olish va yangiligini organaleptik aniqlash”ga muvofiq butun go’sht nimtasi yoki nimta bo’lagidan, butun bo’lagi 200 https://scientific-jl.com 2 1 8 45-son_1-to’plam_May -2025 ISSN:3030-3621 Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi grammdan kam bo’lmagan miqdorda quyidagi qismlaridan olinadi: 4-5 bo’yin umurtqasidan, kuragidan, sonidagi qalin mushaklaridan.Oziq-ovqat uchun yaroqli deb topilgan go’sht o’rnatilgan tartibda tamg’alanadi va belgilangan shakldagi veterinariya-sanitariya ekspertizasi xulosasi taqdim etiladi. Oziq-ovqat uchun yaroqsiz deb topilgan go’sht va go’sht mahsulotlari yo’q qili