KARTOSHKA SIFATINI ORGANOLEPTIK USULDA BAHOLASH

Аннотация

The article deals with the subject of veterinary sanitary examination of meat products brought to various meat stalls for sale. Kalit so‘zlar. Veterinariya sanitariya ekspertizasi, laboratoriya, go‘sht rastasi, namuna, bozor, parazitar kasalliklar, aminokislotalar, go‘sht tarkibi, quturish, kuydirgi, havfli kasalliklar. Ключевые слова. Ветеринарно-санитарная экспертиза, лаборатория, мясной стеллаж, проба, рынок, паразитарные болезни, аминокислоты, состав мяса, бешенство, сибирская язва, опасные заболевания. Keywords. Veterinary sanitary expertise, laboratory, meat rack, sample, market, parasitic diseases, amino acids, meat composition, rabies, anthrax, dangerous diseases. Mavzuning dolzarbligi. Inson xayoti faoliyati davomida doim katta energiya sarflaydi va uning o‘rnini qoplash uchun, oziq-ovqat mahsulotlarini iste’mol qiladi. Shu sababli oqsilga boy bo‘lgan oziqalarni iste’mol qilishi talab etiladi. Go‘shtni tarkibida boshqa oziq-ovqat mahsulotlariga nisbatan oqsil miqdori juda ko‘p. Go‘sht tarkibida odam organizmida sintez qilinmaydigan bir qancha aminokislotalar ham https://scientific-jl.com 2 4 0 45-son_1-to’plam_May -2025 ISSN:3030-3621 Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi mavjud: Triptofan, lizin, lesitin, gistidin va boshqa o‘simliklardagiga qaraganda ancha ko‘p. Dunyo aholisining 86%i o‘z ratsionida go‘shtni asosiy o‘rinda deb bilishadi. Go‘shtni organizm uchun foydali tomonlari juda ham ko‘p. Ammo bu mahsulot orqali kelib chiqadigan kasalliklar ham yo‘q emas. Ushbu kasalliklarning ko‘pchiligi organizm uchun o‘ta hatarli hisoblanadi. Go‘sht orqali organizm kasallanish holatlarining asosiy sababi bu hayvon so‘yilishidan avval turli kasalliklar bilan kasallanganligi yoki hayvon go‘shtini belgilangan sharoitlarda saqlanmaganligidir. Shuningdek hayvonni so‘yish jarayonidan tortib toki hayvon go‘shtini istemolga yetkazib berishgacha bo‘lgan jarayonda sanitariya qoidalariga rioya etmaslik ham bu mahsulotni keyinchalik istemol uchun yaroqsiz bo‘lishiga sababchi bo‘ladi. Kasal hayvonlarning go‘shti orqali insonga quyidagi havfli kasalliklar yuqishi mumkin: quturish, kuydirgi, leptospiroz, brutselloz, finnoz, trixinoz, echinokokkoz, Shuningdek go‘sht saqlash, tashish va boshqa jarayonlarda sanitariya qoidalariga amal qilmaslik natijasida ham u orqali turli parazitar va boshqa turdagi kasalliklar kelib chiqishi mumkin. Go‘sht orqali kelib chiqadigan asosis parazitar kasalliklar trixinoz, teniarinxoz va taeniyoz va boshqalar hisoblanadi. Go‘sht orqali kelib chiqadigan turli kasalliklarning oldini olishi uchun ham ushbu mahsulot sotuvi amalga oshadigan asosiy joylar: bozor va go‘sht rastalariga olib kelinayotgan go‘sht mahsulotlari veterinariya sanitariya ekspertizasi mutahassisi tomonidan tekshiruvdan o‘tkazilishi kerak. Tadqiqot maqsadi va vazifalari. Tadqiqot maqsadi bozor hududiga olib kelinayotgan go‘sht mahsulotlarni nazoratdan o‘tkazish va go‘shtga qo‘yiladigan asosiy talablarni o‘rganish Ishning borishi. Qishloq xo‘jalik hayvonlarining va yovoyi hayvonlarning tana go‘shtlari bozorga, sovutilgan, yaxlatilgan va muzlatilgan holatlarda olib kelinadi. Olib kelingan tana go‘shtlari butun, ikkiga, yoki to‘rtga bo‘lingan bo‘lishi mumkin. Ilmiy ish davomida bozorga ichki parenximatoz organlarsiz hamda mayda nimtalanib, bo‘lak qilib olib kelingan go‘shtlar ekspertiza qilinmadi va bu go‘sht mahsulotlarini sotish rad etildi. Cho‘chqani, otni va qoramolni boshi, tanasi bo‘lishi kerak. Olib kirilayotgan quyon va yovvoyi quyon shuningdek parrandalar holati talablarga muvofiqligi tekshirildi. Unga ko‘ra: Quyon va yovvoyi quyon tanasining orqa oyog‘ini biridan 3-4 sm uzunlikda terisi shilinmasdan qoldiriladi. Parrandalarni tanasi ichak chovoqlardan holi qilingan holatda olib kelinadi. Majburiy so‘yilgan hayvonlar tanasi ekspertiza qilinmadi va kolxoz bozorida sotish uchun ruxsat berilmadi. Go‘shtni veterinariya-sanitarya ekspertiza qilish kolxoz bozorida ma’lum tartibda amalga oshirildi: qoidaga binoan bozorga, go‘sht, kalla-pocha olib kelgan shaxs spravka ko‘rsatish kerak. Spravkada hayvonni so‘yishdan oldingi, holati, go‘shti va https://scientific-jl.com 2 4 1 45-son_1-to’plam_May -2025 ISSN:3030-3621 Ta'lim innovatsiyasi va integratsiyasi boshqa maxsulotlari so‘yilgandan keyin ekspertiza o‘tkazilganligi, shu joyda yuqumli kasalliklar uchramasligi ko‘rsatib o‘tilishi hamda aniq bayon qilinishi lozim. Go‘shtni tana yuzasiga veterinariya tekshirishidan o‘tkazilganligi haqida tamg‘a bosilgan bo‘lishi ham mumkin. Tekshirishda veterinariya spravkasini to‘g‘ri yozilganligiga ham e’tibor berish kerak. Spravka qoida asosida to‘ldirilgan. Veterinariya vrachi yoki feldsher imzosi va tamg‘a bosib tasdiqlanishi kerak. Go‘shtni sotish uchun olib kelgan egasida, ma’lum hujjat spravka bo‘lmasa, tana go‘shtiga veterinariya tekshirishdan o‘tkazilganligi haqida tamg‘a bosilmagan bo‘lsa, bunday paytda tana bilan birgalikda boshi va ichki organlari (o‘pka, yurak, jigar taloq, va buyrak) bo‘lganda go‘shtni ekspertiza uchun qabul qili