PEDAGOGIK TEXNOLOGIYALAR VA ULARNING AMALIYOTDAGI ROLI

Аннотация

This article broadly covers the concept of pedagogical technology, the difference between pedagogical technology and traditional education, the main purpose of pedagogical technologies, the role of technologies in improving the quality of education, the organization of the educational process based on a technological https://scientific-jl.com/new 2222 8888 6666 Volume–76_Issue-1_May-2025 JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS approach, types of modern pedagogical technologies, the concept of modular teaching technology, the essence of interactive teaching technologies, the practical application of methods such as cluster, aquarium, insert, the use of pedagogical technologies in vocational education, the role of information and communication technologies in the educational process, the importance of technologies in increasing student activity, the stages of designing pedagogical technology, criteria for selecting pedagogical technologies, the advantages and disadvantages of pedagogical technologies, the technological literacy of the teacher, and the prospects for implementing innovative technologies in education. Kalit sozlar: Pedagogik texnologiya, ta’lim sifati, innovatsion metodlar, interfaol usullar, modulli o‘qitish, o‘quvchi faolligi, axborot texnologiyalari, metodik yondashuv, samarali o‘qitish, klaster usuli, loyihalash bosqichlari, pedagogik mahorat, ta’lim mazmuni, texnologik savodxonlik, dars samaradorligi. Pedagogik texnologiya tushunchasi. Pedagogik texnologiya — bu o‘quv-tarbiya jarayonini ilmiy asoslangan holda loyihalash, uni bosqichma-bosqich tashkil etish va nazorat qilish tizimidir. Bu tushuncha nafaqat o‘quv jarayonining shakl va metodlarini, balki natijaga erishish uchun zarur vositalar, resurslar va o‘qituvchi bilan o‘quvchi o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlarni ham o‘z ichiga oladi. Pedagogik texnologiya o‘quv jarayonini yuqori samaradorlikka olib chiqish vositasi hisoblanadi. Pedagogik texnologiya va an’anaviy ta’lim o‘rtasidagi farq An’anaviy ta’limda o‘qituvchi asosiy ma’lumot beruvchi, o‘quvchilar esa eshituvchi sifatida qatnashadi. Bunda dars passiv tarzda o‘tadi. Pedagogik texnologiyalarda esa o‘quvchi faol ishtirokchi bo‘ladi, bilimlarni o‘zi izlaydi, fikrlaydi, muammolarni hal qiladi. Texnologik yondashuvda darslar aniq maqsadga yo‘naltirilgan bo‘lib, har bir bosqich rejalashtiriladi va natijasi oldindan ko‘zda tutiladi. Pedagogik texnologiyalarning asosiy maqsadi Pedagogik texnologiyalarning bosh maqsadi — ta’lim jarayonini samarali, mazmunli va natijador tashkil qilishdir. Bu orqali o‘quvchilarda mustaqil fikrlash, bilimga qiziqish, amaliy ko‘nikmalar, muammo yechish qobiliyatlari shakllanadi. Shu bilan birga, texnologiyalar o‘qituvchining ishini yengillashtiradi, darsni interfaol va o‘quvchilarga yoqimli qiladi. Ta’lim sifatini oshirishdagi texnologiyalarning roli Bugungi kunda ta’lim sifatini oshirish ta’lim tizimidagi eng dolzarb masalalardan biridir. Pedagogik texnologiyalar bu borada muhim vosita bo‘lib, ular ta’lim jarayonini shunchaki axborot yetkazish emas, balki bilimni mustahkamlash, mustaqil fikr va ijodiy yondashuvga asoslangan faoliyatga aylantiradi. Har bir o‘quvchi shaxsiy qobiliyatlariga mos yondashuv orqali rivojlanadi. https://scientific-jl.com/new 2222 8888 7777 Volume–76_Issue-1_May-2025 JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS Ta’lim jarayonining texnologik yondashuv asosida tashkil etilishi Texnologik yondashuvda dars oldindan puxta rejalashtiriladi: maqsad aniqlanadi, kutilayotgan natijalar belgilanadi, vosita va metodlar tanlanadi. Har bir bosqichda nimalarga erishilishi, qanday usullar orqali buning uddalanishi aniq ko‘rsatiladi. Bu yondashuv tizimli yondashuvga tayanadi va darsni sifatli tashkil etish imkonini beradi. Zamonaviy pedagogik texnologiyalarning turlari Bugungi kunda pedagogik texnologiyalar juda ko‘p: modulli o‘qitish texnologiyasi, interfaol metodlar, muammoli o‘qitish, loyihaviy faoliyatga asoslangan yondashuv, klaster usuli, insert texnologiyasi, axborot-kommunikatsion texnologiyalar va boshqalar. Har biri turli yo‘nalish va yosh guruhlari uchun moslashgan. Modulli o‘qitish texnologiyasi haqida tushuncha Modulli o‘qitish — bu ta’limni mustaqil o‘zlashtirishga yo‘naltirilgan, kichik blok (modul)larga asoslangan tizimdir. Har bir modul maqsadga ega bo‘ladi, unga mos topshiriqlar, testlar, mustaqil ishlar beriladi. Bu texnologiya o‘quvchini faollashtiradi, o‘z vaqtida o‘zini nazorat qilishga, o‘zlashtirish darajasini bilishga imkon yaratadi. Interfaol o‘qitish texnologiyalarining mohiyati Interfaol o‘qitish — bu o‘qituvchi va o‘quvchi o‘rtasida faol muloqot va hamkorlik asosida o‘tadigan darsdir. Bu texnologiyada o‘quvchilar kichik guruhlarda ishlaydi, fikr almashadi, muammoni birgalikda hal qiladi, o‘z fikrini asoslaydi. Bu nafaqat bilimni chuqurlashtiradi, balki kommunikativ ko‘nikmalarni ham shakllantiradi. Klaster, akvarium, insert kabi usullarning amaliy qo‘llanilishi Klaster — g‘oyalarni vizual tarzda tartibga solish, ularni mantiqiy aloqalar orq