DEHQON VA FERMER XO‘JALIKLARIDA URUG‘LIK SARIMSOQ YЕTISHTIRISHNING RESURSTEJAMKOR TEXNIKA VOSITALARI JAMLANMASINI ISHLAB CHIQISHNING YECHIMLARI

Аннотация

Currently, garlic cultivation in our Republic is developing rapidly, and Uzbekistan is one of the six leading countries in the world in terms of garlic exports. In our republic, garlic is mainly grown in small plots, on small farms, due to high labor costs, and the level of mechanization is very low. The main reason for this is that due to the soil and climatic conditions of our republic, insufficient research has been conducted on the development of machines for dividing and sorting garlic into heads for seed, planting, and harvesting, and it is not advisable to directly use foreign equipment. https://scientific-jl.com/new 11 66 66 Volume–74_Issue-1_April-2025 JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS Keywords: Garlic, machinery, soil conditioner, seed garlic, root vegetable, resource-saving machinery. Bunga sabab sarimsoq еtishtirish va yig‘ishtirishda qo‘llaniladigan xorij mashinalarining respublikamizda keng qo‘llanilmasligiga sabab sarimsoq respublikada kichik maydonlarda yеtishtirilganligi uchun uning ekish sxemalari turlicha bo‘lishi va jo‘yak ochib sug‘irilishi, yig‘ishtirish jarayonida tuproq palaxsasi kesaklari qattiqligi sarimsoq tugunagidan katta bo‘lgan yirik kesaklarga ajralishi hisobiga yig‘ishtirishda sarimsoqlarni shikastlanish darajasi yuqoriligi hamda ularni urug‘lik uchun saralashda naviga bog‘liqligi, ya’ni sarimsoqlarning geometrik o‘lchamlari turlicha bo‘lishi bilan izohlanadi. Shuningdek, sarimsoqni urug‘lik uchun boshchalarga ajratish va ularni o‘lchamlariga ko‘ra saralash ishlari ham mexanizatsiyalashmagan, ayniqsa sarimsoqning vegetatsiya davrida begona o‘tlarni o‘toq qilish jarayoni ham qo‘l mehnati yordamida bajariladi. Bugungi kunda respublikada sarimsoq yеtishtirish eng murakkab bo‘lgan hal etilmagan vazifalardan biri bo‘lib, uni hal etish uchun yangi innovatsion ilmiy-texnik yеchimlar asosida dehqon va fermer xo‘jaliklarida urug‘lik sarimsoq yеtishtirish va yig‘ishtirishning resurstejamkor texnika vositalari jamlanmasini ishlab chiqish halq xo‘jaligi ahamiyatiga ega hisoblanadi. Sarimsoq va boshqa shunga o‘xshagan ildiz-mevalilarni yetishtirish va yig‘ishtirishda sarf harajatlarni kamaytirish, qo‘l mehnatiga barham berish uchun quyidagi texnologik operatsiyalarni bajaradigan texnika vositalarni ishlab chiqish lozim. Bunda respublikamiz tuproq-iqlim sharoitida sarimsoq yеtishtirishda qo‘llaniladigan ekish usullari va ekish hamda yig‘ishtirish oldidan tuproqning fizik mexanik xossalarini aniqlash, sarimsoq navlariga ko‘ra uning geometrik o‘lchamlari va friksion xususiyatlarni o‘rganib qurilmalar va mashinalarning texnologik ish jarayoni va uning konstruktiv sxemalari ishlab chiqilishi lozim. - sarimsoq yеtishtirishda qo‘llaniladigan urug‘lik uchun boshchalarga ajratgich va saralagich qurilmalarini ishlab chiqish; - sarimsoq ekkich va kovlagich-yuklagich mashinalarini ishlab chiqish. Ushbu vazifalarni bajarish quyidagi blok sxemada keltirilganidek amalga oshiriladi. https://scientific-jl.com/new 11 66 77 Volume–74_Issue-1_April-2025 JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS DEHQON VA FERMER XO‘JALIKLARIDA URUG‘LIK SARIMSOQ YETISHTIRISHNING RESURSTEJAMKOR TEXNOLOGIYASINI YECHIMI Sarimsoqni urug‘lik uchun Sarimsoqni ekish va yig‘ishtirish tayyorlash Sarimsoqni Butun Sarimsoqni Sarimsoq va urug‘lik uchun sarimsoqni va an’anaviy boshqa turdagi uning usulda va ildiz-mevalarni pallaklarga pallaklarga plyonka ostiga yig‘ishtirish ajratishda ularni ajratilgan ekish imkonini imkoniga ega kam shikastlash fraksiyalarini beradigan bo‘lgan hisobiga to‘liq ham saralash yuqori kovlagich- ajratadigan imkonini samarador yuklagich energiyatejamk beradigan sarimsoq ekish mashinasini or maydalagich universal mashinasini tayyorlash resurstejamkor tayyorlash namunasini qurilmani tayyorlash tayyorlash Tajribalarni o‘tkazish, iqtisodiy ko‘rsatkichlarini aniqlash, qishloq xo‘jaligiga joriy etish Davlat sinovlarini o‘tkazish va mahalliy ҳамда хорижий korxonalar bilan hamkorlikda ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘yish Yuqoridagilarni amalga oshirilishi natijasida sarimsoq yеtishtirish va yig‘ishtirishda resurstejamkor qurilmalar, ya’ni urug‘lik uchun sarimsoqni boshchalarga ajratgich va uni saralagich qurilmasiga, bir yo‘la urug‘larni pushtaga ekib ular ustidan plyonka to‘shaydigan ekkich va sarimsoq hosilini bir yo‘la yig‘ishtirib taraga yuklaydigan ixcham kovlagich mashinasiga dastlabki talablar, texnik topshiriq va texnik shartlar tayyorlanib, uning eksperimental nusxasining konstruktiv sxemalari ishlab chiqiladi, parametrlari asoslanib, mashina va qurilmalar ishlab chiqiladi, keng xo‘jalik sinovlari o‘tkaziladi va olingan natijalar bo‘yicha mashinalarni ko‘plab ishlab https://scientific-jl.com/new 11 66 88 Volume–74_Issue-1_April-2025 JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS chiqarish bilan bog‘liq me’yoriy-texnik hujjatlar ishlab chiqiladi. Taklif etilayotgan resurstejamkor texnika vositalar jamlanmasini ishlab chiqishda dastlab turli sxemada sarimsoq urug‘larini ekish imkoniga ega bo‘lgan va politilen plyonkalarni to‘shaydi