TALABALARGA GRAFIKA FANLARINI O‘QITISH JARAYONI SAMARADORLIGINI OSHIRISH UCHUN EOʻMM ASOSIDA ZAMONAVIY TA’LIM MUHITINI YARATISH.

Аннотация

Maqolada talabalarga grafik fanlarni oʻqitish jarayoni samaradorligini oshirish uchun EOʻMM asosida zamonaviy ta’lim muhitini yaratish tajribasi keltirilgan. Hozirgi vaqtda ta’lim texnologiyalarini takomillashtirish sohasidagi asosiy yo‘nalishlardan biri ta’limni axborotlashtirish va ta’lim jarayoniga yangi axborot- kommunikatsiya texnologiyalarini (AKT) joriy etish hisoblanadi. Oliy ta’lim muassasalarida talabalarni zamonaviy raqamli qurilmalar va tarmoq resurslaridan foydalangan holda o‘qitish axborot muhitida ishlash bo‘yicha ilg‘or malakaga ega bo‘lgan yuqori malakali mutaxassislarni tayyorlash masalasini hal etishga yordam beradi. Zamonaviy ta’lim texnologiyalarining xilma-xilligiga qaramay, ularni oʻzboshimchalik bilan, oʻylamasdan tanlash, afsuski, boʻlajak mutaxassislarda kasbiy kompetensiyalarni rivojlantirish samaradorligini sezilarli darajada oshirmaydi. Shu sababli, hozirgi vaqtda ta’lim sohasida tizimli yondashuvni amalga oshirish sharoitida talabalarning kompetentsiyalari va oʻquv intizomi oʻrtasidagi munosabatlarni toʻliq aks ettiradigan, oʻrganish jarayonida ushbu kompetensiyalar boʻlajak mutaxassislarda shakllanadigan shunday oʻquv-metodik mahsulotni shakllantirish zarurati masalasi juda dolzarbdir. Ushbu masalani yechish maqsadida “Muhandislik va kompyuter grafikasi” oʻquv fani boʻyicha elektron oʻquv-metodik majmua (EOʻMM) ishlab chiqilgan boʻlib kafedrada shakllangan oʻquv materialini taqdim etish va oʻrganish usullarini takomillashtirish, shuningdek, oʻquv jarayonini qurishga yangicha yondashuvni qoʻllash imkonini beradi, u quyidagilardan iborat: - metodik va axborot ta’minoti; - ta’lim muhiti; - ta’lim texnologiyalari; - talabalarning ilmiy tadqiqot ishlari. EOʻMMda qabul qilingan konsepsiyaga muvofiq talabalarga nafaqat ma’ruza matnida keltirilgan o‘quv materialini o‘rganish, balki quyidagi bloklardan iborat kengroq o‘quv https://scientific-jl.com 8 9 63-son_1-to’plam_Iyun-2025 ISSN:3030- 3 6 1 3 T A D Q I Q O T L A R jahon ilmiy – metodik jurnali giperfazosidan (multimedia, axborot) foydalanish imkonini beruvchi o‘quv axborot- kommunikatsiya muhiti taklif etiladi: - tashkiliy; - axborot; - didaktik; - nazorat va meyoriy; - ta’lim traektoriyasini boshqarish. Ushbu oʻquv maydonining har bir tarkibiy qismi oʻquv traektoriyasining toʻliqligini ta’minlaydigan zarur oʻquv va uslubiy materialni oʻz ichiga oladi. Tashkiliy blok quyidagilarni oʻz ichiga oladi: - oʻquv materialining mavzulari va ularga kiritilgan boʻlimlar, shuningdek ularni oʻrganish muddatlari koʻrsatilgan grafik fan boʻyicha oʻquv rejasi; - talabalarga oʻrganilayotgan materialni yaxshiroq oʻzlashtirishga yordam beradigan individual grafik topshiriqlar va testlar roʻyxati va kerak boʻlganda maslahat uchun oʻqituvchiga murojaat qilish; - har bir mavzu boʻyicha test topshiriqlarini bajarish, ish daftarlari va individual grafik ishlarni topshirish muddatlarini, shuningdek, fan boʻyicha oraliq nazorat baholarini olish muddatlarini belgilovchi hisobot grafik materiallarini toʻldirish jadvali. Tashkiliy blok oʻquv jarayonining izchilligini, hisobot grafik materiallarini rejalashtirish va uzatishni, oʻquv dasturini oʻz vaqtida bajarishni va elektron resurslardan foydalangan holda nazorat ishlarini bajarishni ta’minlaydi. Axborot bloki oʻrganilayotgan fan boʻyicha asosiy va qoʻshimcha adabiyotlardan iborat materiallarni oʻz ichiga oladi (oʻquv va uslubiy adabiyotlarga havolalar, ma’lumotnomalar, GOSTlar, Konstruktorlik hujjatlarining yagona tizimi, Qurilish uchun loyiha xujjatlarini tizimi va boshqalar). Didaktik blok tuzilgan oʻquv materialini oʻz ichiga olib elektron oʻquv qoʻllanmalar, individual grafik ishlar uchun tematik vazifalari boʻlgan boʻlimlar va test topshiriqlariga ega. Shuningdek blok asosiy elementlardan iborat multimedia materiallari, ifodalangan taqdimotlar va videoma’ruzalar koʻrinishidagi interaktiv slaydlar bilan toʻldirilgan. Ushbu materiallar yordamida vizual ta’lim ma’lumotlarini uzatish imkoni yaratiladi illyustratsiyalar va animatsiyalarga asoslangan tasvir kanalini yaratish, mavzularni targʻib qilishga talabalarning bilim faolligini aktivlashtiradi. Oʻquv dasturiga giperhavolalar koʻrinishida oʻrnatilgan navigatsiya, oʻquv faoliyatini ishlab chiqilgan pedagogik stsenariy asosida boshqarishga imkon beradi. Shu bilan birga, belgilangan ta’lim maqsadlariga qarab talabalar individual ta’lim traektoriyasini tanlashlari mumkin, bunda ishlatiladigan atamalar, kompleks chizmalarda qoʻllaniladigan belgilarning ma’nosi haqida ma’lumot oladilar. Kompetentsiyani shakllantirish bloki o‘quv semestr doirasida o‘rganiladigan fanning asosiy qoidalari bo‘yicha oʻquv mashgʻulotlarini interaktiv nazorat qilishni https://scientific-jl.com 9 0 63-son_1-to’plam_Iyun-2025 ISSN:3030- 3 6 1 3 T A D Q I Q O T L A R jahon ilmiy – metodik jurnali ochiq va yopiq turdagi test topshiriqlarini (savollarini), yechish algoritmli tipik hisob- grafik masalalar to‘plami va nazariy savollarni oʻz ichiga oladi. Ushbu blokda talabalarning grafik-