БАРҚАРОР ИҚТИСОДИЙ ЎСИШНИ ТАЪМИНЛАШДА ИНВЕСТИЦИЯ САЛОҲИЯТИНИ ОШИРИШ

Аннотация

Ушбу мақола Ўзбекистонда инвестиция салоҳиятини ошириш ва барқарор иқтисодий ўсишни таъминлашга бағишланган. 2010–2024 йиллардаги инвестицияларнинг ривожланиш тенденциялари таҳлил қилиниб, иқтисодий ислоҳотларнинг самарадорлиги баҳоланган. Мақолада бизнес муҳитини яхшилаш, инфраструктурани модернизация қилиш, молиявий имкониятларни кенгайтириш, кадрлар тайёрлаш ва қонунчиликни мустаҳкамлаш каби таклифлар берилган. Шунингдек, мавжуд муаммолар, хусусан, бюрократик тўсиқлар ва инновацияларга инвестицияларнинг етишмаслиги кўриб чиқилган. Халқаро тажрибаларга таяниб, Ўзбекистон учун амалий ёндашувлар тавсия этилган. Таянч сўзлар: инвестиция салоҳияти, барқарор иқтисодий ўсиш, иқтисодий ислоҳотлар, бизнес муҳити, инфраструктура, инновациялар, хусусий сектор, хорижий инвестициялар, қонунчилик, кадрлар тайёрлаш. ПОВЫШЕНИЕ ИНВЕСТИЦИОННОГО ПОТЕНЦИАЛА ДЛЯ ОБЕСПЕЧЕНИЯ УСТОЙЧИВОГО ЭКОНОМИЧЕСКОГО РОСТА Аннотация Статья посвящена вопросам повышения инвестиционного потенциала Узбекистана и обеспечения устойчивого экономического роста. Проанализированы тенденции развития инвестиций в период с 2010 по 2024 годы, а также дана оценка эффективности экономических реформ. В статье предложены меры по улучшению деловой среды, модернизации инфраструктуры, расширению финансовых возможностей, подготовке кадров и укреплению законодательства. Рассмотрены существующие проблемы, включая бюрократические барьеры и недостаток инвестиций в инновации. На основе международного опыта предложены практические подходы для Узбекистана. Ключевые слова: инвестиционный потенциал, устойчивый экономический рост, экономические реформы, деловая среда, инфраструктура, инновации, частный сектор, иностранные инвестиции, законодательство, подготовка кадров. https://scientific-jl.com/new 22 33 Volume–75_Issue-1_April-2025 JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS INCREASING INVESTMENT POTENTIAL TO ENSURE SUSTAINABLE ECONOMIC GROWTH Annotation. This article focuses on enhancing Uzbekistan’s investment potential and ensuring sustainable economic growth. It analyzes investment trends from 2010 to 2024 and evaluates the effectiveness of economic reforms. Proposals include improving the business environment, modernizing infrastructure, expanding financial opportunities, developing human capital, and strengthening legislation. The article also addresses challenges such as bureaucratic obstacles and insufficient investment in innovation. Drawing on international experiences, practical recommendations are provided for Uzbekistan. Keywords: investment potential, sustainable economic growth, economic reforms, business environment, infrastructure, innovation, private sector, foreign investment, legislation, human capital development. Кириш Ўзбекистон Республикаси сўнгги йилларда иқтисодий ислоҳотларни амалга ошириш, хусусий секторни ривожлантириш ва хорижий инвестицияларни жалб қилиш орқали глобал иқтисодиётга интеграцияланиш йўлидан бормоқда. 2017-2021 йилларда Ўзбекистонни ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегияси ва “Ўзбекистон – 2030” стратегияси доирасида инвестиция фаолиятини кучайтириш муҳим вазифа сифатида белгиланди. Инвестициялар мамлакат иқтисодиётини модернизация қилиш, иш ўринлари яратиш ва аҳоли турмуш даражасини оширишда муҳим омил ҳисобланади. Ўзбекистонда инвестиция фаоллигини ошириш учун бир қатор устувор йўналишлар аниқланган бўлиб, улар хусусий ва хорижий капитални жалб қилиш, инвестиция муҳитини яхшилаш ва инновацион лойиҳаларни қўллаб-қувватлаш билан боғлиқ. Ушбу мақола Ўзбекистонда инвестиция фаоллигини оширишнинг устувор йўналишларини илмий-таҳлилий нуқтаи назардан ўрганишга бағишланади. Мақсад – мавжуд ислоҳотларнинг самарадорлигини баҳолаш, асосий йўналишларни аниқлаш ва уларни амалга оширишдаги муаммоларни кўриб чиқиш. Адабиётлар шарҳи ва тадқиқот методологияси Сўнгги йилларда Кейнс назарияси янги шаклда қайта тикланди, хусусан, пандемия даврида инвестиция фаоллигини ошириш учун давлат харажатлари ва монетар стимуллар муҳимлиги таъкидланди. Масалан, Mariana Mazzucato (2021) ўзининг "Mission Economy" китобида давлатнинг "миссияга йўналтирилган" инвестиция сиёсати орқали хусусий секторни фаоллаштириш имкониятларини https://scientific-jl.com/new 22 44 Volume–75_Issue-1_April-2025 JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS кўриб чиқади. У инновациялар ва узоқ муддатли лойиҳаларни молиялаштиришда давлат-хусусий шериклик (PPP) муҳимлигини таъкидлайди1. Рақамли технологияларнинг ривожланиши инвестиция фаоллигини оширишда янги имкониятлар яратди. McKinsey Global Institute (2022) тадқиқотида сунъий интеллект (AI), блокчейн ва IoT (Internet of Things) каби технологиялар инвестиция жараёнларини автоматлаштириш ва шаффофлигини оширишда муҳим роль ўйнаши кўрсатилган. Бу ёндашувда хусусий капитални рақамли инфратузилмага йўналтириш орқали иқтисодий ўсишга эришиш таъкидланади2. Барқарор ривожланиш мақсадларига эришиш учун экологик, ижтимоий ва бошқарув (ESG) омилларига асосланган инвестициялар сўнгги 5 йилда муҳим тенденцияга айланди. BlackRock (