Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
СУҒОРИЛАДИГАН МАЙДОНЛАРДА АРПА НАВ ВА НАМУНАЛРНИНГ ҲОСИЛДОРЛИК ВА ДОН СИФАТ КЎРСАТКИЧЛАР ТАҲЛИЛИ
КЎРСАТКИЧЛАР ТАҲЛИЛИ · Қуйлиев Нурислом Давронович қишлоқ хўжалиги
Современное образование и развитие · 29-35 · 2025
Аннотация
In the article, among the 20 varieties and ridges studied in the control nursery of barley in terms of productivity and grain quality indicators, it was found in the results of the research that the productivity and grain quality indicators were higher than the model varieties in 9 ridges and were transferred to the next stages of selection. Keywords: Barley varieties and ridges, productivity, grain quality indicators, control nursery. Аннотация В статье среди 20 изученных в контрольном питомнике ячменя сортов и гряд по урожайности и качественным показателям зерна установлено, что продуктивность и показатели качества зерна были выше модельных сортов у 9. гребней и были переданы на следующие этапы отбора. Ключевые слова: Сорта и гряды ячменя, продуктивность, показатели качества зерна, контрольный питомник. Выпуск журнала №-18 Часть–6_ Январь –2025 138 MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT Кузги арпанинг ҳосилдорлик кўрсаткичини белгилайдиган учта асосий белги бор доннинг катталиги, бошоқдаги донлар сони ва маҳсулдор пояларни зич жойлашуви, ҳозирги кунда селекционер олимлари энг катта эътиборни бошоқдаги донлар сони билан махсулдор пояларга эътибор қаратмоқда, селекцион навларни яхшилаш учун аввалло пояни зич жойлашига қаратиш лозим. Чунки, у бевосита атроф муҳит омиларига боғлиқ ҳолатда ўзгаради Тадқиқотларимизда арпанинг назорат кўчатзордаги нав ва тизмаларимизнинг ҳосилдорлик ва дон сифат кўрсаткичлари бўйича танлаш ишлари олиб борганимизда андоза навнинг дон ҳосилдорлиги ўртача қайтариқлар бўйича 52 сентинир балган бўлса андоза навга нисбата дон ҳосилдорлиги юқори бўлган тизмалар сони 6 та ташкил қилди. Нав ва тизмаларимизнинг 1000 дона дон вазни бўйича тахлил натижаларига кўра андоза Султон навимизнинг 1000 дона дон вазни 43 г/р бўлган бўлса андоза навимизга нисбатан юқори бўлган тизмалар қуйдагилардан иборат KR19_IBYT-W-10, KR20_IBON-W-37 тизмаларни 1000 дона дон вазни 46,6 г/р, KR19_IBON-W-5 тизмасининг 46,8 г/р ва Достойний навимизни 1000 дона дон вазни 47,6 г/р бўлганлиги тахлиллар натижасига кўра аниқланди. Юқорида келтириб ўтилган тизмаларимизни дон натураси ҳам андоза навларга нисбатан юқори бўлди (1-жадвалда кўрсатилган). 1-жадвал. Суғориладиган ерларда назорат кўчатзорида арпа нав ва намуналри ҳосилдорлик ва дон сифат кўрсаткичлари (Қарши-2024 й). 1000 та Дон Оқсил Нав ва Ҳосилдорлик, № дон натураси, миқдори, намуналар номи ц/га вазни, гр гр/л % 1 Султон (ст) 52,0 43,0 691,55 12,5 KR19_6thGSBYT- 2 46,8 36,2 674,20 13,6 5 Выпуск журнала №-18 Часть–6_ Январь –2025 139 MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT KR19_IBYT-W- 3 60,0 46,6 720,19 14,5 10 KR20_IBON-W- 4 40,0 36,9 668,36 13,3 16 5 Осиё (ст) 46,1 38,0 638,49 12,2 KR19_6thGSBYT- 6 46,0 38,7 659,40 12,3 7 7 KR19_IBON-W-4 46,6 35,2 651,07 12,7 KR20_IBON-W- 8 38,3 37,8 659,03 11,6 20 9 Skarb Palmera 43,4 37,5 667,40 11,4 KR19_6thGSBYT- 10 35,2 33,3 651,23 13,0 11 11 KR19_IBON-W-5 61,4 46,8 711,95 17,4 KR20_IBON-W- 12 58,5 46,6 705,19 15,6 37 13 Достойнь 58,7 47,6 706,36 14,8 14 KR19_IBYT-W-1 36,1 34,5 631,11 13,8 15 KR19_IBON-W-7 50,7 38,4 680,22 11,9 KR20_IBON-W- 16 50,8 38,1 674,99 12,0 41 17 Вакула 57,3 45,9 712,04 15,5 18 KR19_IBYT-W-2 60,9 46,4 710,16 14,0 KR19_IBON-W- 19 41,1 37,2 674,03 12,0 34 KR20_IBON-W- 20 43,0 37,8 672,84 11,7 52 Ўртача кўрсаткич 50,6 40,6 687,38 12,9 Выпуск журнала №-18 Часть–6_ Январь –2025 140 MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT Энг юқори 60,9 46,4 712,04 15,5 кўрсаткич Энг паст кўрсаткич 41,1 37,2 672,84 11,7 NSR 1,64 1,20 0,89 05 NSR 3,37 2,98 2,94 05 % S 1,00 0,72 0,54 Sv % 2 1,8 1,5 Ғ.Қурбонов такидлашича, ғаллачиликда олиб борилган тажрибалардан маълумки, қурғоқчилик табиатда уч хил кўринишда бўлади: 1) Тупроқ қурғоқчилиги 2) Ҳаво қурғоқчилиги 3) Қўшма (ҳаво - тупроқ) қурғоқчилик. Қурғоқчиликнинг ўсимликларга таъсир этиш даврларига қараб баҳорги, ёзги ва узоқ муддатли (бутун ўсув даврида) бўлиши мумкин. Қурғоқчилик шароитида арпа ўсимлигининг сув режими аста – секин бузилиб боради. Натижада, ўсимлик ҳужайрасида моддалар алмашинуви бузилади, оқибатда бошоқлар сони, бошоқдаги дон сони ва 1000 дона дон вазни камайди. Ўрганилаётган арпанинг нав ва тизмаларининг донидаги оқсил миқдорини ўрганилганда андоза навларнинг донидаги оқсил қайтариқлар бўйича ўртача 12,2-12,5% гача бўлганлиги лаборатория тахлиллар натижасида аниқланди. Андоза навлардан донидаги оқсил миқдори юқори бўлган тизмалар сони 9 та ни ташик қилди. Арпанинг назорат кўчатзорида ўрганилган 20 та нав ва тизмалар орасида 9 та барча кўрсаткичлар бўйича андоза навлардан юқори эканлиги тадқиқот натижаларида аниқланди ва селекциянинг кейинги босқичларига ўтказилди. Ҳулоса Тадқиқот натижаларига кўра ҳосилдорлик ва дон сифат кўрсаткичлари бўйича 20 та нав ва тизмалар орасидан андоза навлардан донидаги оқсил миқдори юқори бўлган тизмалар сони 9 та ни ташик қилди. Булар KR19_IBON-W-5, KR19_IBYT-W-10, KR19_IBYT-W-2, KR20_IBON-W- 37 каби тизмалар ҳосилдорлиги 57-60,9 ц/га ва 1000 дона до вазни 44-46 г, дон Выпуск журнала №-18 Часть–6_ Январь –2025 141 MODERN EDUCATION AND DEVEL
Доказательный фрагмент
«In the article, among the 20 varieties and ridges studied in the control nursery of barley in terms of productivity and grain quality indicators, it was found in the results of the research that the productivity and g…»
Образец извлечения
Демо-превьюIn the article, among the 20 varieties and ridges studied in the control nursery of barley in terms of productivity and grain quality indicators, it was found in the results of the research that the productivity and g… Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- Barley varieties and ridges, productivity, grain quality indicators, назорат кўчатзори., контрольный питомник., дон сифат кўрсаткичлари, Арпа нав ва тизмалар, показатели качества зерна, control nursery., ҳосилдорлик, Сорта и гряды ячменя, продуктивность
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
МонографииK.J.Murodov2026
Научные статьиI.B.Yangiboyev, E.X.Berdanov +22025