MOLIYAVIY XIZMATLARNI TRANSFORMATSIYA QILISHDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALARNING O'RNI

Аннотация

В этой статье рассматриваются плюсы и минусы этого процесса, подчеркивая важность оцифровки финансовых услуг. Цифровая трансформация делает финансовый сектор динамичным и инновационным, но для успешного осуществления этого процесса необходимо решить ряд проблем. Ключевые слова: цифровая трансформация, финансовые услуги, цифровые технологии, блокчейн, искусственный интеллект, финансовая инклюзивность, кибербезопасность. Aannotation: this article examines the positive and negative aspects of this process, highlighting the importance of digitizing financial services. Digital transformation is turning the financial sector into a dynamic and innovative sector, but to successfully carry out this process, it is necessary to solve a number of problems. Keywords: digital transformation, financial services, digital technology, blockchain, artificial intelligence, financial inclusion, cybersecurity. Выпуск журнала №-18 Часть–6_ Январь –2025 195 MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT XXI asr – bu raqamlashtirish asri. Bugungi kunda barcha sohalarda raqamli texnologiyalarning oʻrni beqiyos. Moliyaviy sektor ham bundan mustasno emas. Raqamli texnologiyalarning rivojlanishi bilan moliyaviy xizmatlar koʻrsatish sohasida tub oʻzgarishlar yuz bermoqda. Bu oʻzgarishlar mijozlarga yangi imkoniyatlarni yaratmoqda, bank tizimining samaradorligini oshirmoqda va jamiyatning moliyaviy inklyuzivlik darajasini oshirmoqda. O’zbekistonda iqtisodiyot tarmoqlari, ijtimoiy soha va davlat boshqaruvi tizimining jadal raqamli rivojlanishini ta’minlash, shu jumladan elektron davlat xizmatlarini ko’rsatish mexanizmlarini yanada takomillashtirish maqsadida O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi Farmoni bilan “Raqamli O’zbekiston – 2030” strategiyasi tasdiqlangan. Strategiya BMTning Barqaror rivojlanish maqsadlari va elektron hukumatni rivojlantirish reytingida belgilangan ustuvor vazifalardan kelib chiqib, raqamli texnologiyalarni yanada keng joriy etish uchun asos bo’lib xizmat qiladi va unda raqamli iqtisodiyot va elektron hukumatni rivojlantirishning strategik maqsadlari, ustuvor yo’nalishlari hamda o’rta va uzoq muddatli istiqbolli vazifalari belgilangan. Moliyaviy xizmatlar transformasiyasi: Oʻzbekiston misolida Moliyaviy xizmatlar transformasiyasi – bu moliyaviy institutlarning faoliyatiga raqamli texnologiyalarni keng joriy etish jarayonidir. Bu jarayon mijozlarga yangi imkoniyatlarni yaratadi, bank tizimining samaradorligini oshiradi va jamiyatning moliyaviy inklyuzivlik darajasini oshiradi. Oʻzbekistondagi moliyaviy xizmatlar transformasiyasining asosiy yoʻnalishlari:  Mobil bankling: Aholi va yuridik shaxslar uchun mobil ilovalar orqali toʻlovlarni amalga oshirish, pul oʻtkazish, kredit olish va boshqa koʻplab moliyaviy operasiyalarni bajarish imkoniyati yaratildi.  Onlayn-banking: Mijozlar endilikda oʻz shaxsiy kabineti orqali hisob raqamlarini boshqarish, toʻlovlarni amalga oshirish, kredit arizalarini yuborish va boshqa koʻplab xizmatlardan foydalanishlari mumkin. Выпуск журнала №-18 Часть–6_ Январь –2025 196 MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT  Toʻlov tizimlarining rivojlanishi: Oʻzbekistonda toʻlov tizimlarining rivojlanishi natijasida aholi va biznes sub'ektlari uchun toʻlovlarni amalga oshirish jarayoni yanada qulay va tezkor boʻldi.  Fintex startaplarning paydo boʻlishi: Oʻzbekistonda fintex startaplarning soni ortib bormoqda, ular yangi moliyaviy mahsulot va xizmatlarni yaratishga hissa qoʻshmoqda.  Moliyaviy inklyuzivlikning oshishi: Raqamli moliyaviy xizmatlar aholining kam ta'minlangan qismi uchun ham moliyaviy xizmatlarga dostup imkonini beradi. Raqamli texnologiyalarning moliyaviy xizmatlarga ta'siri Raqamli texnologiyalar moliyaviy xizmatlar sohasiga quyidagicha ta'sir koʻrsatmoqda: Mijozlar tajribasini yaxshilash: Onlayn-banking, mobil banklar, internet- to‘lov tizimlari mijozlarga har qanday joy va vaqtda moliyaviy xizmatlardan foydalanish imkonini beradi. Yangi moliyaviy mahsulotlar va xizmatlarning paydo boʻlishi: Blokcheyn texnologiyasi asosida kriptovalyutalar, smart-kontraktlar kabi yangi moliyaviy instrumentlar paydo boʻlmoqda. Xarajatlarni kamaytirish: Raqamli texnologiyalar yordamida banklar filiallar sonini kamaytirish, avtomatizasiyalash va boshqa koʻplab jarayonlarni optimallashtirish orqali xarajatlarni kamaytirishi mumkin. Moliyaviy inklyuzivlikni oshirish: Raqamli moliyaviy xizmatlar aholining kam ta'minlangan qismi uchun ham moliyaviy xizmatlarga dostup imkonini beradi. Xavflarni boshqarishni yaxshilash: Sun'iy intellekt va boshqa analitik instrumentlar yordamida bank xavflarni aniqlash va ularning oldini olish imkoniga ega boʻladi. Raqamli texnologiyalarning asosiy turlari va ularning qoʻllanilishi Blokcheyn texnologiyasi: Blokcheyn texnologiyasi tranzaksiyalarning xavfsizligi va shaffofligini ta'minlaydi. U kriptovalyutalardan tashqari, boshqa sohalarda ham, masalan, sugʻurta va kreditlashda qoʻllaniladi. Выпуск журнала №-18 Часть–6_ Январь –2025 197 MODERN EDUCATION AND DEVELOPMENT