ИЗМЕНЕНИЯ УРОВНЯ ГЕМОГЛОБИНА В КРОВИ В ЗАВИСИМОСТИ ОТ ВОЗРАСТА И ПОЛА

Аннотация

Glaucoma is a group of eye diseases that lead to damage of the optic nerve. It is caused by an increase in intraocular pressure (IOP) and, if left untreated, leads to deterioration of vision. Glaucoma is also called the "silent thief of sight" because vision loss usually occurs slowly and asymptomatically. Timely diagnosis and treatment are crucial to prevent blindness. Keywords: glaucoma, open-angle glaucoma, closed-angle glaucoma, headache, blurred vision, congenital glaucoma. Муаммонинг долзарблиги: Глаукома – кўрлик ва ногиронликка олиб келувчи жиддий касалликдир. Дунёда 100 миллиондан ортиқ одам глаукома билан касалланган, улардан 40 миллиони кўр. Яна кўп одамлар ўз касалликлари ҳақида билмайдилар. Ўз вақтида ташхис қўйиш ва даволаш кўрликнинг олдини олиши мумкин. ВОЗ глаукомани ижтимоий аҳамиятга эга касалликлар рўйхатига киритди. Ҳар йили март ойининг иккинчи ҳафтасида "Жаҳон глаукома ҳафталиги" ўтказилади. Глаукома – кўришнинг тўлиқ йўқолишига олиб келадиган энг хавфли кўз касалликларидан биридир. Статистикага кўра, глаукома дунё аҳолисининг 3% да ташхис қилинади. Кўрлик ҳолатларининг 15% гача глаукома билан боғлиқ. Хавф гуруҳига 40 ёшдан ошган одамлар киради, бироқ сўнгги йилларда глаукома ўсмирлар ва ёшларда ҳам кўпроқ учрайди. Туғма глаукома 20 000 новорожденнийдан биттасида учрайди. Патогенези ва белгилари: Глаукомада кўз ички босими даврий равишда кўтарилади ёки доимо юқори даражада туради. Бу кўз ички суюқлигининг етарлича чиқиб кетмаслиги билан боғлиқ. Кўриш нерви зарарланади, бу кўриш майдони дефектларига олиб келади. Глаукоманинг сабаблари тўлиқ ўрганилмаган. Унинг ривожланишига кўплаб омиллар таъсир қилади деб ҳисобланади. Хавф омилларига қуйидагилар киради: Наслий, 40 ёшдан катта ёш, Қандли диабет, Гипертония, Умуртқа поғонасининг бўйин қисми остеохондрози, Атеросклероз, Катаракта, Увеит, Кўз жароҳатлари каби касаллик омиллари киради. Глаукоманинг белгилари касалликнинг шаклига қараб қуйидагилар фарқланади. Очиқ бурчакли глаукома кўпинча симптомларсиз кечади. Кўришнинг йўқолиши аста-секин содир бўлади ва кўпинча эътиборсиз қолади. Баъзан кўришнинг хиралашиши, кўзлар олдида камалак доиралари, бош оғриғи пайдо бўлиши мумкин. 106 Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research ISSN: 3060-4745 IF(Impact Factor)10.41 / 2024 Volume 2, Issue 2 Ёпиқ бурчакли глаукома ўткир хуружлар билан намоён бўлиши мумкин. Глаукома хуружи кўзда кескин оғриқ, кўришнинг ёмонлашиши, кўнгил айниши, қусиш билан бирга кечади. Кўз қизаради, қорачиқ кенгаяди. Глаукома босқичлари: I босқич: кўриш нерви дискининг бироз кенгайиши. II босқич: кўриш майдонининг торайиши. III босқич: кўриш майдонининг яққол торайиши. IV босқич: кўришнинг тўлиқ йўқолиши. Диагностика: Тонометрия (КИБ ўлчаш) Периметрия (кўриш майдонини текшириш) Офтальмоскопия (кўз тубини кўриш) Гонииоскопия (кўзнинг олдинги камераси бурчагини кўриш) Даволаш: Глаукомани даволаш КИБни пасайтиришга ва кўриш нервини ҳимоя қилишга қаратилган. Дори-дармон билан даволаш: КИБни пасайтирувчи кўз томчилари. Лазерли даволаш: лазерли иридотомия, лазерли трабекулопластика. Хирургик даволаш: трабекулэктомия, иридэктомия. Профилактика: Офтальмологга мунтазам равишда ташриф буюриш (айниқса 40 ёшдан кейин) Қон босимини назорат қилиш Ҳамроҳ касалликларни даволаш Соғлом турмуш тарзи Хулоса: Глаукома – ўз вақтида ташхис қўйишни ва даволашни талаб қиладиган жиддий касалликдир. Фақат шундагина кўришни сақлаб қолиш ва кўрликнинг олдини олиш мумкин. Адабиётлар рўйхати: 1. Аветисов С.Э. Офтальмология. – М.: ГЭОТАР-Медиа, 2019. 2. Егоров А.Е. Глаукома. – М.: МЕДпресс-информ, 2015. 3. Kenjayev, Y. (2023). "Bio eko texno" ma’suliyati cheklangan jamiyatga qarashli maishiy chiqindilarni saralash va qayta ishlash korxonasi xodimlarining salomatligi. TISU Ilmiy Tadqiqotlari Xabarnomasi, 1(2), 172–176. извлечено от https://scientific.tues.uz/index.php/BSRTUES/article/view/68 107 Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research ISSN: 3060-4745 IF(Impact Factor)10.41 / 2024 Volume 2, Issue 2 4. Sultonova D., Kenjayev Y. Bachadon miomasi: klinik belgilari va samarali davolash usullari //Journal of science-innovative research in Uzbekistan. – 2024. – Т. 2. – №. 12. – С. 180-183. 5. Кенжаев, Ё., & Амонов, Б. (2024). Кардиомиопатия ва унинг турлари: даволаш усуллари таҳлили. Medicine, Pedagogy and Technology: Theory and Practice, 2(11), 347–353. Retrieved from 6. https://inlibrary.uz/index.php/mpttp/article/view/60123 7. Kenjayev Y., Saidov, J., & Abdumurotova, J. (2024). Болаларда учрайдиган оғиз касалликлари: муаммо ва ечимлар. Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research, 1(4), 117–124. Retrieved from https://inlibrary.uz/index.php/aijmr/article/view/63481 8. Normurodova, A., Saidov, J., & Kenjayev, Y. (2024). Гинекологик касалликларнинг эрта аниқланиши ва самарали даволаш усуллари. Acumen: International Journal of Multidisciplinary Resear