К содержанию
РецензированоUZ2025

BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARINING JISMONIY TAYYORGARLIGINI XARAKATI O‘YINLAR ORQALI TAKOMILLASHTIRISH

Eshonqulov O‘ktam Rayimqulovich · Eshonqulova Kamola Ibroximovna (Guliston davlat pedagogika instituti o‘qituvchisi)

Современная наука и исследования · 4 · 2025

Аннотация

This article examines the importance of improving the physical fitness of primary school students through active games. Physical education plays an important role in the physical, mental and social development of children. The article discusses active games, their types and benefits, and provides recommendations on how to effectively use them to improve children's physical fitness. Through games, children master skills such as muscle development, balance, cooperation and stress reduction. The results of this study can be an important guide for teachers and parents in encouraging physical activity. Keywords: physical fitness, primary school, active games, physical development, mental development, social skills, students, activity, formation of a healthy lifestyle. 1 18 0 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 5 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Inson o‘zini jismonan tarbiyalashi uchun jismoniy tarbiya va sportning zarurligini tushunib yetishi va qunt bilan o‘ziga yoqqan ma’lum bir jismoniy mashg‘ulotlar tizimi asosida salomatligini shakllantirishi kerak. Yosh avlodning jismoniy qobiliyatini har tomonlama rivojlantirish tarbiyaning ajralmas qismi bo‘lgan jismoniy tarbiya jarayonida amalga oshiriladi. Jismoniy tarbiyaning maqsadi jamiyatning sog‘lom, xushchaqchaq, har tomonlama jismoniy rivojlangan, mehnat va Vatan himoyasiga tayyor turgan quruvchilarini tarbiyalashdan iborat uzoq muddatli, uyushtirilgan pedagogik jarayondir. Jismoniy tarbiya oldida turgan vazifalarni hal etishda xalq milliy harakatli o‘yinlarini to‘plash va ularni hayotga tadbiq etish, ulardan oqilona foydalanish zarurligi bugungi kunda yaqqol namoyon bo‘lmoqda. Boshlang‘ich sinf o‘quvchisining jismoniy sifatlarini rivojlantirish uchun harakatli o‘yinga asoslangan dars, mashqlarni to‘g‘ri tashkil etish va o‘tkazish eng muhim masaladir. K.Balsevich tadqiqoti bo‘yicha, bolalarning jismoniy faolligini quyidagicha ta’riflab beradi: 1-4 sinf bolalar jismoniy sifati ko‘rsatkichining barchasi o‘sishning yuqori tempda borayotganligini namoyon etadi. Faqat egiluvchanlik ko‘rsatkichining tempi bu davrda pasayib boradi. Bu yoshdagi bolalarda biodinamik harakatning va eng avvalo, koordinatsion qismlarning shiddatli rivojlanishi ro‘y beradi. 1-4 sinf orasida jismoniy sifatlarning va koordinatsion qobiliyatning, inson harakat faolligining namoyon bo‘lishi uchun amaliy jihatdan juda yaxshi zamin tayyorlanadi. F.N.Nasriddinov, A.Sh.Qosimovlar ko‘rsatkichlari bo‘yicha jismoniy tayyorgarlik natijalari yoshdan yoshga o‘tish bilan hamma ko‘rsatkichlar ma’lum miqdorda ortib borishini ko‘rsatadi. A.N.Liviskiy ilmiy tadqiqot ishlarining ko‘rsatishicha, qo‘l panjalari mushaklarining kuchi 7 yoshda 13-14 kg.ga yetadi. Shu yoshdan boshlab, harakatli o‘yinlar vositasida, bu sifatlarni yanada rivojlantirish ehtimoli kuchli. Yosh o‘zgarishi dinamikasida ayrim keskin bosqichlar belgilanganki, ular morfologik va funksional xususiyatlar majmui bilan tavsiflanadi. Boshlang’ich sinf o‘quvchilarning sog‘lomlashtirish-tarbiyaviy ishlarini harakatli o‘yinlar vositasida yanada jonlantirish uchun ularning jismoniy rivojlanish va tayyorgarlik ko‘rsatkichi o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqligini aniqlash lozim. Bu samarali vositalarni tanlashga, keyin pedagogik sinov-tajriba o‘tkazishga imkoniyat yaratadi. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilari uchun jismoniy tarbiya va jismoniy tayyorgarlik muhim ahamiyatga ega. Bu davrda bolalar nafaqat jismoniy rivojlanish, balki ruhiy va ijtimoiy jihatdan ham o‘sish jarayonida bo‘ladilar. O‘yinchaklar va harakatli o‘ylar orqali jismoniy faoliyatni rag‘batlantirish, ularning jismoniy tayyorgarligini oshirishda muhim rol o‘ynaydi. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilari uchun jismoniy tayyorgarlik quyidagi jihatlarni o‘z ichiga oladi: 1.Jismoniy rivojlanish: Bolalar mushaklarni rivojlantirish, ko‘nikmalarni shakllantirish va muvozanatni saqlash orqali jismoniy jihatdan o‘sishadi. 2.Ruhiy rivojlanish: Harakatli o‘yinlar orqali bolalar o‘zlarini ifoda etishni, stressni kamaytirishni va ijobiy his-tuyg‘ularni rivojlantirishni o‘rganadilar. 3.Ijtimoiy ko‘nikmalar: O‘yinlar bolalar orasida hamkorlik, muloqot va raqobatni rivojlantiradi, bu esa ularning ijtimoiy ko‘nikmalarini yaxshilaydi. Harakatli o‘yinlar boshqariladigan faoliyatlar bo‘lib, ular bolalarning jismoniy tayyorgarligini oshirishda samarali vosita hisoblanadi. 1 18 1 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 5 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Quyidagi harakatli o‘yinlar tavsiya etiladi: 1. “Topni tut” o‘yini: Bu o‘yinda bolalar bir-biriga to‘p otishadi va uni tutishga harakat qilishadi. Bu o‘yinda tezlik, koordinatsiya va reaksiya qobiliyatlari rivojlanadi. 2. “Qoch-qo‘rq” o‘yini: O‘yin davomida bolalar bir-biridan qochishadi. Bu o‘yinda tezlik va muvozanatni saqlash muhimdir. 3. “Kichik futbol”: Kichik maydonda futbol o‘ynash bolalarning jismoniy tayyorgarligini oshirish bilan birga, jamoaviy ish ko‘ni

Доказательный фрагмент

«This article examines the importance of improving the physical fitness of primary school students through active games.»

Образец извлечения

Демо-превью

This article examines the importance of improving the physical fitness of primary school students through active games. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
physical fitness, primary school, active games, physical development, mental, o‘quvchilar, harakatli o‘yinlar, ruhiy rivojlanish, sog‘lom hayot tarzini shakllantirish., ijtimoiy ko‘nikmalar, jismoniy rivojlanish, boshlang‘ich sinf, faoliyat, jismoniy tayyorgarlik
Открыть DOI
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники