SHAXS RAWAJLANIWINIŃ INDIVIDUALLIQ QÁSIYETLERINIŃ TIYKARǴI ÁHMIYETI

Аннотация

В данном исследовании личность — это сложное понятие, описывающее мысли, чувства и поведение человека. Каждый человек имеет уникальную личностную структуру, и эта структура включает в себя основные характеристики, 476 NEW RENAISSANCE 2025 MAY INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE VOLUME 2 | ISSUE 5 которые отличают его от других людей. Понимание и объяснение понятия личности является предметом психологии личности, одного из основных разделов психологии. Ключевые слова: Когнитивная теория, гуманистическая теория, теория деятельности, аналитическая теория, личность, социально-психологические характеристики. Kirisiw Insan, bárinen burın, málim bir dáwirdiń zamanlası bolıp, bul onıń kóplegen social - psixologiyalıq qásiyetlerin belgileydi. Arnawlı bir dáwirde shaxs jámiettiiń klaslıq dúzilisinde málim bir poziciyanı iyeleydi. Shaxstıń málim bir klasqa tiyisliligi onıń taǵı bir tiykarǵı tariypini quraydı, bunıń menen shaxstıń jámiyettegi poziciyasi tikkeley baylanıslı. Bul erdan, sonıń menen birge, ekonomikalıq mártebesi hám iskerlik túri, sociallıq-siyasiy iskerlik subekti retinde (shólkem aǵzası retinde) siyasiy mártebesi hám iskerlik túrin gúzetip baradı ; shaxstıń puqara retindegi huqıq hám minnetlemeleriniń huqıqıy dúzilisi hám dúzilisi, etikalıq turpayı hám sanasın (ruwxıy qádiriyatlardıń dúzilisi). Buǵan sonı qosımsha qılıw kerek, shaxs mudamı málim bir áwladtıń qatarlası retinde háreket qılıw qásiyetleri, shańaraq dúzilisi hám bul strukturadaǵı poziciyasi (áke yamasa ana, ul hám qız hám basqalar ) menen belgilenedi. Zamanagóy ózlik psixologiyasi - bul insan tábiyaatı haqqındaǵı oy-pikirlerdi ózgertiretuǵın ilimiy pán bolıp, onı eksperimental túrde tastıyıqlaw múmkin, olar sezim, folklor yamasa saw pikirge tayanadi. Adamlar shaxs retinde tuwılmaydı, bálki bolıw hám islew processinde shaxs bolıp, ushırasıw hám óz-ara qatnasda bolǵanda, ózin basqalar menen salıstırıwlap, óziniń " men" ni anıqlaydı, dep ishoniladi. Insannıń psixologiyalıq qásiyetleri (páziyletleri) iskerliginde, baylanısinde, qatnaslarında hám hátte insannıń sırtqı kórinisinde tolıq hám jaqtı kórinetuǵın boladı. Shaxs teoriyası, insan qanday ekenligi, ol ózin qanday tutıwı hám ne ushın ol sonday háreket etiwi haqqındaǵı juwmaq yamasa boljaw. Shaxs túsinikleri, olardıń tariypleri kóp bolıwına qaramay, keń talqılaw etiletuǵın másele. Psixologiya insan turpayıdaǵı ayırmashılıqlarǵa áhmiyet beredi, olar temperament, minez-qulıq, ayriqsha qızıǵıwshılıqlar arqalı ańlatıladı. Shaxs teoriyası - bul shaxs rawajlanıwınıń tábiyaatı hám mexanizmleri haqqındaǵı boljawlar yamasa shamalar kompleksi. Ózlik teoriyası tekǵana túsindiriwge, bálki insan xattiharakatlarini boljawǵa da háreket etedi. Zamanagóy psixologiyada shaxstı úyreniwdiń segizta tiykarǵı jantasıwı bar. Hár bir jantasıw óz teoriyasına, shaxstıń qásiyetleri hám dúzilisi haqqındaǵı óz ideyalarına, olardı ólshewdiń ayriqsha usıllarına iye. Sol sebepli biz tek tómendegi sxematik tariypni usınıwımız múmkin: shaxs - bul individual ayriqshalıqtı, insan 477 NEW RENAISSANCE 2025 MAY INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE VOLUME 2 | ISSUE 5 xattiharakatlarining waqtınshalıq hám jaǵday turaqlılıǵındı támiyinleytuǵın kóp ólshewli hám kóp basqıshlı psixologiyalıq ayrıqshalıqlar sisteması. Hár bir teoriya shaxstıń bir yamasa bir neshe strukturalıq modellerin jaratıwǵa múmkinshilik beredi. Modellerdiń kópshiligi spekulyativ bolıp, tek bir neshesi, tiykarlanıp, dispozitsiyaviy, zamanagóy matematikalıq usıllar járdeminde qurılǵan. Shaxstıń psixodinamik teoriyası. “Klassik psixoanaliz” atı menen de belgili shaxstıń psixodinamik teoriyasınıń tiykarlawshisi Avstriyalıq alım Z. Freyd bolıp tabıladı (1856 -1939). Freydning pikrine qaraǵanda, shaxs rawajlanıwınıń tiykarǵı dáregi tug'ma biologiyalıq faktorlar (instinktlar), tuwrırog'i, ulıwma biologiyalıq energiya - libido (latınsha libido - tartıw, qálew) esaplanadı. Bul energiya, birinshiden, násil beriw (jınıslıq tartıw), ekinshiden, apat (agressiv tartısıw) ga baǵdarlanǵan. Shaxs turmıstıń birinshi altı jılında qáliplesedi. Shaxs dúzilisinde ongsizlik húkimranlıq etedi. Libidoning tiykarǵı bólegin quraytuǵın jınıslıq hám basqınshı háreketler insan tárepinen ámelge asırilmaydi. Freyd shaxstıń shıdamlılıq erkinshegi joq ekenligin aytıp ótdi. Insannıń turpayı onıń jınıslıq hám basqınshı motivları menen tolıq belgilenedi, ol bunı “id” dep ataǵan. Shaxstıń ishki dúnyasına kelsek, bul jantasıw sheńberinde ol pútkilley sub'ektiv bolıp tabıladı. Insan óz ishki dúnyasınıń asiri, motivdıń haqıyqıy mazmunı minez-qulqlardıń " iskerlik tarawı" arqasında jasırınǵan. hám tek onıń ármanları, sonıń menen birge, arnawlı usıllar insannıń ózligi haqqında kóbirek yamasa kemrek anıq sıpatlama beriwi múmkin. Ózlik teoriyası psixologiyalıq kózqarastan insan minez- qulqı haqqındaǵı túsinikmizdi ilgeri jıljıtıw ushın uyushgan umtılıw-háreketlerdi ańlatadı. Shaxstıń tiykarǵı teoriyaleri: - Shaxstıń psixoanalitik teoriyası (klassik psixoanaliz), bul shaxs teoriyasını