РОЛЬ СЕМЬИ И ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ УЧРЕЖДЕНИЙ В ФОРМИРОВАНИИ ТВОРЧЕСКИХ КАЧЕСТВ МЛАДШИХ ШКОЛЬНИКОВ НА ОСНОВЕ САМОСТОЯТЕЛЬНОГО МЫШЛЕНИЯ

Аннотация

in this article, what are the roles of the teacher and the family environment in the formation of creative qualities through independent thinking in elementary grades, and what is the role of creative qualities in students Key words: speech, written speech, oral speech, education, family, motive, innovation, creative, independent. Hozirgi kunda muhtaram prezidentimiz Sh.Mirziyoyev ta’lim sohasiga katta e’tibor qaratmoqda. Bugungi kunda fan va texnikaning o‘sib borishi ta’limga yangiliklar kiritishni talab etmoqda. Innovatsion g’oyalarni yaratish, uni boshqalarga tatbiq etish orqali yurtimizdagi maktab muassasalaridagi o‘quvchilarga turtki bo‘lmoqda. Ta’lim sifatini yanada oshirish uchun bizga albatta yozma nutq bilan birga og’zaki nutq ham kerak. Farzandlarimizni og’zaki nutqi qanchalik rivojlangan bo‘lsa yozma nutq savodxonligi ham shunchalik rivojlangan va ravon bo‘lishi kerak. Ta’lim jarayonida oilaviy muhitning tutgan o‘rni ta’lim samaradorligini oshirishga, tahlil qilishga va amaliyotga joriy etishi bugungi kunning muhim vazifalaridan biridir. Bu vazifalarni oldimizga maqsad qilib qo‘yishimiz va albatta bu maqsad sari olg’a qadam tashlashimiz zarur. Ta’lim tizimimizga katta yutuqlar olib kirish uchun barcha ta’lim soha vakillari bir yoqadan bosh chiqarib harakat qilish lozim. Ta’lim sifatini yanada oshirish uchun bizga albatta yozma nutq bilan birga og’zaki nutq ham kerak. Farzandlarimizni og’zaki nutqi qanchalik rivojlangan bo‘lsa yozma nutq savodxonligi ham shunchalik rivojlangan va ravon bo‘lishi kerak. Har bir bola bir-biridan ikkinchisiga o‘tib, bosqichlarni bosib o‘tadi. Yosh bosqichlarda bola ko‘nikmalar, bilimlar, shaxsiy xususiyatlar va harakterli xususiyatlarning rivojlanishi bilan birga keladi. Bolani tarbiyalashda ota-ona albatta yosh xususiyatiga qarshi lozim. Bunda bolaga tug'igandan boshlab ya’ni chaqaloqlik davridan boshlab o‘rgatib borish zarur. Bola o‘n to‘rt kunlik bo‘lganida onani ovozini eshitadi yoshiga qarab tushuna boshlaydi. Bunda ona farzandiga “alla” aytishi va turli she’rlar, qo‘shiqlar aytib kiyintirishi kerak. Uch yoshdan yetti yoshgacha bolalarda ushbu yoshdagi bolalarda o‘zlarini qilgan ishlarini kattalar tomonidan maqtashini xohlaydilar. Bu yoshda bolalar nutq faoliyati rivojlanadi. Bunda ota- ona albatta farzandiga o‘rnak bo‘lishi kerak bo‘ladi. Ya’ni ona farzandiga baqirmaslikni o‘zini o‘tkazishni, injiq bo‘lmaslikni o‘rgatadi-yu, ammo o‘zi baqirsa bola onadan ko‘chiradi. Bu yoshda bolalar ota- onasiga o‘xshashni istashadi. Shu yoshda ota –onalar farzandiga o‘rnak bo‘lishi kerak. adpi.uz universaljurnal.uz 531 SUN'IY INTELLEKTNI PEDAGOGIK TA'LIMGA INTEGRATSIYA QILISH:MUAMMO VA YECHIMLAR mavzusida xalqaro ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Andijon. 23-25 aprel 2025-yil O‘yinlar orqali bolalarga ko‘p narsalarni o‘rgatish lozim. Ya’ni turli o‘yinar yordamida bolani so‘z boyligini oshirish, so‘zlarni to‘g’ri aytishni o‘rgatish ham mumkin. Oilada o‘qimishli ona farzandiga tarbiya bersa va albatta ta’lim muassasalari bilan hamkorlikda ish olib borilsa yurtimizga yetuk kasb egalari yetishib chiqadi. L.Vigotskiy fikricha “Fikrlash jarayoni” bolaning ota-onasi bilan muloqotidan boshlanadi. Bu fikrdan xulosa qilib bolani oilada to‘g'ri, erkin fikrlashga yo‘naltirish, maqsad sari harakat qilish, ichki menini shakllantirish lozim. Oiladagi to‘g‘ri tarbiya bolani nutqini to‘g’ri ravon o‘sishida katta ahamiyat kasb etadi. Keyin ta’lim muassasalarining o‘rnini ham inobatga olish zarur. Maktabgacha ta’lim muassasalarida bolalar erkin fikrlashi uchun ertaklar, she’rlar o‘rgatiladi. Bolalar o‘zlari she’rlarini yod olib aytadi. Ertaklar orqali ularning dunyoqarashi kengayadi. Ertaklarga o‘zlarining munosabatini bildiradi. Bu bilan ularning erkin fikrlashi va nutqi rivjlanadi. Fransuz faylasufi Dekart: “ Men fikrlayapman, demak men mavjudman”,-degan g’oyani ilgari surgan. Bu fikr inson hayotida tafakkurni odamning borligini belgisi sifatida yetakchi o‘ringa chiqaradi. Uning fikricha, hech narsa insonning mavjudligini fikrlash jarayonichalik asoslab berolmaydi. Demak, mustaqil ravishda, erkin fikrlash, tahlil qilish insoniy xususiyat sifatida ajratib olingan. Fikrlash inson mavjudligi va ruhan sog’lomligining asosiy belgilaridan sanaladi. XXI asrga kelib, insoniyat o‘zi uchun kerakli va hammaning hayoliga keladigan deyarli barcha narsani yaratib bo‘ldi. E’tibor bering, ayni vaqtda muvaffaqiyatga erishgan juda ko‘plab shaxslar, bir necha dekadalar avval insonlar tasavvur ham qila olmagan g’oyalarini amalga oshirishgani tufayli shu darajaga chiqishgan. Jeff Bezos, online do‘kon trendi orqali mashhur bo‘ldi. Bu trend O‘zbekistonga endi kirib kelmoqda. Demak, bundan shuni anglash mumkinki, kreativlik ayni damda muvaffaqiyatga erishishingiz yo‘lida asosiy vositalardan biri. Kreativlik- bir qobilyat deyish mumkin. Ammo quyida faktlar bilan kreativlik nega eng muhim omillardan biriga aylanayotganini tushuntirib o‘taman. Kreativlik- bu qaysidir ma’noda yangi va foydali biror bir narsaning yaratil