СОВРЕМЕННЫЙ ПОДХОД К РАЗВИТИЮ УЧЕБНО-ПОЗНАВАТЕЛЬНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ УЧАЩИХСЯ ПОСРЕДСТВОМ ИСПОЛЬЗОВАНИЯ ЦИФРОВЫХ ТЕХНОЛОГИЙ

Аннотация

В данной статье рассматриваются значительные изменения, происходящие в системе образования нашей страны, а также важность цифровых технологий в образовательном процессе. Обсуждаются современные цифровые технологии, их виды, интерактивные образовательные платформы и технологии искусственного интеллекта. Кроме того, приводятся методы и средства развития познавательной активности учащихся, а также информация о современных подходах к образовательному процессу. Ключевые слова: Цифровое образование, современные цифровые технологии, мультимедийные технологии, видеоскриптинг, OBS Studio, интерактивные образовательные платформы, искусственный интеллект, геймификация, коллаборативные (совместные) технологии обучения, YouTube Kids, Starfall, Duolingo, ABCmouse. Annotation. this article discusses the significant changes occurring in the education system of our country today and the importance of digital technologies in the educational process. It covers modern digital technologies, their types, interactive educational platforms, and artificial intelligence technologies. Furthermore, it provides information about methods and tools for developing students' cognitive activities, as well as modern approaches to the educational process. Keywords: digital education, modern digital technologies, multimedia technologies, video scripting, OBS Studio, interactive educational platforms, artificial intelligence, gamification, collaborative (cooperative) learning technologies, YouTube Kids, Starfall, Duolingo, ABCmouse. Bugungi kunda taʼlim tizimimiz jadal tarzda rivojlanib bormoqda va katta o‘zgarishlarga ega bo‘lmoqda. Deyarli xar daqiqada sayyoramizning turli xil burchaklarida turli xil yangilanishlar sodir bo‘lib, xar bir kunimiz kuchli axborot oqimi ostida o‘tmoqda. Аxborot oqimining va hajmining ko‘pligi hayotning xar bir laxzasi va joyida – o‘qish jarayonida, uyda, ishxona va xatto dam olish vaqtida ham taʼsir etmoqda. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “2022-2023-yillarda axborot- kommunikatsiya texnologiyalari sohasini yangi bosqichga olib chiqish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2022-yil 22- avgustdagi PQ-357-son qaroriga muvofiq, shuningdek, yoshlar orasida axborot texnologiyalari bo‘yicha ko‘nikmalarni shakllantirish, iqtisodiyotning turli sohalarida raqamlashtirishda faol ishtirok etadigan iqtidorli yoshlarni tayyorlash maqsadida 2023-yil 19-mayda Vazirlar Mahkamasi tomonidan №206-sonli qaror qabul qilindi. Zamonaviy raqamli texnologiyalarga quyidagilar kiradi: o'qituvchi va o‘quvchi o'rtasida birgalikdagi adpi.uz universaljurnal.uz 568 SUN'IY INTELLEKTNI PEDAGOGIK TA'LIMGA INTEGRATSIYA QILISH:MUAMMO VA YECHIMLAR mavzusida xalqaro ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Andijon. 23-25 aprel 2025-yil eksperimental tadqiqotlar texnologiyasi, "virtual haqiqat", "panoramali tasvir" texnologiyasi, "3D modellashtirish", "ta'lim robototexnikasi", MSI texnologiyasi (kichik axborot texnologiyalari vositalaridan foydalangan holda ta’lim berish), multimedia, interaktiv ta’lim platformalari va boshqalar. Bugungi kunda multimedia texnologiyalari o‘quv jarayoniga uyg‘unlik bilan kiritilmoqda. Multimedia texnologiyalari — bu turli shakldagi axborotlarni qayta ishlovchi vositalar majmuasidir. Multimedia texnologiyalariga avvalo, tovushlar, video-elementlarni qayta ishlovchi vositalar kiradi. Bundan tashqari, multiplikatsiya (animatsiya) va yuqori sifatli grafika ham multimedia texnologiyalari qatoriga kiradi. Balki, kelajakda multimedia vositalari ma’lumotning boshqa turlari, masalan, virtual voqelik bilan ishlash imkonini berishi ham mumkin. Multimedia resurslaridan foydalangan holda darslar o'tkazish o‘quvchilarning bilim olishi uchun eng kuchli rag'batdir. Bunday darslarda o‘quvchilarning aqliy jarayonlari sezilarli darajada yaxshilanadi. Dars jarayonida o‘quvchilarda diqqat, xotira, fikrlash ancha faolroq va tez sodir bo'ladi va kognitiv qiziqishlari ortadi. Shuni ta'kidlab o`tish kerakki, zamonaviy axborot kommunikatsiya texnologiyalari an'anaviy ta'limning o'rnini bosmaydi, aksincha, uni to'ldiradi. Raqamli texnologiyalar maktab va universitetlarda ta'lim sifatini oshirish uchun katta imkoniyatlar yaratadi, lekin ularni ta’lim tizimini modernizatsiya qilish bo‘yicha boshqa chora-tadbirlar bilan uyg‘unlashtirish maqsadga muvofiqdir. Video tahrirlash va ovozni tahrirlash dasturlari o'qituvchilar uchun bebaho yordam beradi. Bunday dasturlar yordamida o'qituvchi dasturining turli mavzulari bo'yicha o'quv videolarini yaratishi mumkin. Skrincast - bu kompyuter ekranida aks ettirilgan ma'lumotlarning raqamli video yozuvi, boshqacha qilib aytganda, "video ekran tasviri", ko'pincha ovozli sharhlar bilan birga qo‘llaniladi. Ushbu texnologiya bosqichma-bosqich ishni yozib olish, ekranda sodir bo'layotgan voqealarni ovozingiz bilan izohlash imkonini beradi va bu texnologiyani ta’limda qo‘llash ijobiy natijalar ko‘rsatadi. OBS Studio - bu bepul dastur bo'lib, oldindan tayyorlangan rasmlar, videolar, taqdimotlar yordamida o‘quvchilarga materialn