HOSILDORLIKNI OSHIRISHDA TOMCHILATIB SUGʻORISHNING AHAMIYATI.

Аннотация

Tomchilatib sugʻorish texnologiyasi qishloq xoʻjaligida suvdan samarali foydalanish va hosildorlikni oshirishning eng ilgʻor usullaridan biridir. Ushbu tadqiqotda mosh oʻsimligi misolida tomchilatib sugʻorishning samaradorligi oʻrganilgan. Tajriba natijalariga koʻra, tomchilatib sugʻorish tizimi yordamida hosildorlik 4 baravar oshgan, shu bilan birga suv sarfi esa 10 baravar kamaygan. Bu usul qurgʻoqchil hududlarda qishloq xoʻjaligini rivojlantirish uchun muhim ahamiyatga ega. Kalit soʻzlar: Tomchilatib sugʻorish, hosildorlik, suv tejash, mosh, qishloq xoʻjaligi, sugʻorish samaradorligi. Tadqiqotning asosiy maqsadi: • Tomchilatib sugʻorishning hosildorlikka taʼsirini aniqlash. • Anʼanaviy sugʻorish usullari bilan solishtirganda suv sarfini kamaytirish imkoniyatlarini oʻrganish. • Mosh oʻsimligi uchun optimal sugʻorish rejimini ishlab chiqish. Tajriba davomida quyidagi natijalar qayd etilgan: • Hosildorlikning oshishi: Tomchilatib sugʻorish tizimi yordamida hosildorlik anʼanaviy usullarga nisbatan 4 baravar koʻpaygan. • Suv sarfining kamayishi: Sugʻorish uchun sarflangan suv miqdori 10 baravar qisqargan. Resurslarning tejash: Suv, ishchi kuchi va energiya sarfi sezilarli darajada kamaygan. Parametrlar: 4-To’plam 2-son Aprel , 2025 232 Ilm fan taraqqiyotida raqamli iqtisodiyot va zamonaviy ta'limning o'rni hamda rivojlanish omillari Tomchilatib sugʻorish Anʼanaviy sugʻorish Hosildorlik (kg/ga) 2000 kg Hosildorlik (kg/ga) 500 kg Suv sarfi (m³/ga) 300 m³ Suv sarfi (m³/ga) 3000 m³ Sugʻorish chastotasi Kuniga 1-2 marta Sugʻorish chastotasi Haftasiga 1-2 marta Mehnat xarajatlari: Kam Mehnat xarajatlari: Koʻp (qoʻlda (avtomatlashtirilgan) sugʻorish) Energiya sarfi: Past Energiya sarfi: Yuqori Anʼanaviy usulda suvning koʻp qismi bugʻlanib ketadi, tomchilatib sugʻorishda esa ildiz atrofiga toʻgʻri yoʻnaltiriladi. Xulosa: Tomchilatib sugʻorish usuli qishloq xoʻjaligida samaradorlikni oshirish va resurslarni tejashning eng yaxshi yoʻllaridan biridir. Mosh oʻsimligi boʻyicha oʻtkazilgan tajriba shuni koʻrsatdiki, bu usul yordamida nafaqat hosildorlikni oshirish, balki suv xarajatlarini sezilarli darajada kamaytirish mumkin. Kelajakda boshqa ekinlar uchun ham shu texnologiyani qoʻllash orqali qishloq xoʻjaligining barqaror rivojlanishiga erishish mumkin. Tomchilatib sugʻorish — resurslarni tejash va hosildorlikni oshirishning eng samarali usuli. Foydalanilgan adabiyotlar 1.Smith, J. (2020). Efficient Irrigation Methods for Sustainable Agriculture. 2.FAO. (2019). Water Use in Agriculture: Best Practices. 3.Rajput, T. B. S. (2018). Drip Irrigation Systems and Crop Yield. 4.Oʻzbekiston qishloq xoʻjaligi vazirligi. (2021). Sugʻorish texnologiyalari boʻyicha qoʻllanma. 4-To’plam 2-son Aprel , 2025 233