Влияние факторов, влияющих на молочную продуктивность, в животноводстве.

Аннотация

Мақолада қорамолчилик маҳсулотларини ишлаб чиқаришга таъсир кўрсатувчи омилларни аниқлаш ва уларни ривожлантириш ҳамда иқтисодий-статистик таҳлилнинг “таққослаш” усули ёрдамида қорамолчиликда сут ишлаб чиқариш омили таҳлил этилган. Бундан ташқари 2002-2016 йиллар оралиғида қишлоқ хўжалигида олиб борилган иқтисодий ислохотлар таҳлил этилиб, вилоятда, қолаверса мамлакатимизда қорамоллар маҳсулдорлигини оширишга хизмат қилувчи сервис хизматларини давлат томонидан янада рағбатлантириш, ушбу тармоқда мулкчилик шаклларини кўпайтириш орқали соғлом рақобат муҳитини шакллантириш бўйича таклиф ва тавсиялар келтирилган. Аннотация: В статье с помощью метода «сравнения» экономическо - статистического анализа приведен факторный анализ производства молока для определения факторов влияющих на увеличения производство скотоводства продукции. Кроме того, были изучены экономические реформы в сельском хозяйстве за период 2002-2016 годы, В работе приведены выводы и предложения по формированию полноценной конкурентоспособной путем увеличения формы собственности, Государственной поддержки сервисных услуг, способствующих увеличению продуктивности скотоводства в стране. Annotation: Current article studied factorial analysis of milk production cattle-breeding base of “comparison” method of economic statistical analysis and define them and the way of development. Moreover, economic reforms in agriculture were studied to period 2002-2016, concluded that in region, besides in country need to continuation of reforms in the services sector in order to achieve growth productivity of cattle-breeding, and propositions about the ways of increase the number of non-government services for create self-competition environment in this sector. Калит сўзлар: агросервис хизматлари, моддий-техника таъминоти, наслчилик хизмати, зооветеринария хизмати, ем-хашак билан таъминлаш, банк хизматлари. Кириш Мамлакатимизда қорамол бош сонини кўпайтириш ва уларга хизмат кўрсатиш соҳасини ривожлантиришда Биринчи Президентимизнинг 2006 йил 23 мартда қабул қилинган “Шахсий ёрдамчи, деҳқон ва фермер хўжаликларида чорва молларини кўпайтиришни рағбатлантириш чора-тадбирлар тўғрисида” ги ПҚ-308-сонли ҳамда 2008 йил 21 апрелдаги “Шахсий ёрдамчи, деҳқон ва фермер хўжаликларида чорва молларини кўпайтиришни рағбатлантиришни № 1, 2017 www.iqtisodiyot.uz 1 “Иқтисодиёт ва инновацион технологиялар” илмий электрон журнали. № 1, январь-февраль, 2017 йил кучайтириш ҳамда чорвачилик маҳсулотлари ишлаб чиқаришни кенгайтириш борасидаги қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги ПҚ-842-сонли қарорлари дастуриламал бўлиб хизмат қилди ва бугунги кунда ҳам хизмат қилмоқда. Маълумки, қорамолчилик маҳсулотлари етиштиришда унга таъсир этувчи омилларнинг таъсирини ўрганиш энг долзарб масала ҳисобланади. Тармоқда сут маҳсулдорлигига таъсир этувчи омилларни ўрганмасдан ва амалиётда улардан фойдаланмасдан туриб, ялпи маҳсулот ҳажмини ошишига, аҳоли ва қайта ишлаш корхоналарининг арзон ва сифатли сутга бўлган эҳтиёжларини қондиришга эришиб бўлмайди. Фаолият кўрсатаётган ва янги ташкил этилаётган чорвачилик маҳсулотларини ишлаб чиқаришга ихтисослашган фермер хўжаликлари молхоналарини асосан аҳоли пунктларидан чеккароқ жойларда жойлаштиришга алоҳида эътибор қаратилмоқда. Бу ўз навбатида соғлом турмуш тарзи, атроф-муҳит, эко-туризм ва экологик тоза маҳсулот ишлаб чиқариш имкониятларини яратиб бермоқда. Жаҳон хўжалигида “Озиқ-овқат маҳсулотлари ишлаб чиқариш ҳажмининг ўсиши – аҳоли сони ва эҳтиёжларнинг ўсишидан ортда қолмоқда” [2]. Айни шу вақтда, Ўзбекистонда - олиб борилаётган ислоҳотлар натижаси ўлароқ, йилдан-йилга аҳолини зарур қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари билан тўлароқ таъминлаш учун уларни тиббий даражаси тиббий меъёрларга мос ҳолда ишлаб чиқариш йўлга қўйилмоқда. Статистик маълумотларни [3] таҳлил қиладиган бўлсак, аҳоли жон бошига ишлаб чиқарилаётган сут маҳсулотлари тиббий меъёрларга нисбатан бирмунча юқорилигини кўришимиз мумкин. Лекин сут ишлаб чиқаришни қайси омиллар ҳисобига ошаётганлигини таҳлил қилиб, улардан хўжалик юритувчи субъект (деҳқон ёки фермер хўжалиги) учун кўпроқ самара берадиганларидан келгусида фойдаланиш муҳим аҳамиятга эга. Мавзуга оид адабиётларнинг таҳлили Қишлоқ жойларда агросервис соҳасини ривожлантириш орқали барқарор кооперация алоқаларини ўрнатиш ва уларни кенгайтириш, янги иш ўринлари яратиш имконини берадиган хизмат кўрсатиш ва сервис соҳасини янада ривожлантириш бўйича белгиланган вазифаларни бажариш юзасидан, уларни замонавий жиҳозлар билан тўлиқ таъминлаш ва фойдаланишни тўғри йўлга қўйиш, наслчилик хизмати, зооветеринария хизмати, ем-хашак билан таъминлаш, банк хизмати ва қайта ишлаш соҳаларида кооперацияни кенгайтириш йўли билан самарадорликни ошириш мумкинлиги тўғрисида И.А. Каримов асарларида [1] жуда кўп учратамиз. Қорамоллар маҳсулдорлигига сақлаш, уларга тегишли сервис хизматлари кўрсатиш билан боғлиқ омиллар таъсири ҳам муҳим аҳамиятга эгадир. Агросервис - бу бозор иқтисодиёти шароитида аграр соҳа тизимида қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқариш эҳтиёжларини қонди