XALQARO DOIRADA KORRUPSIYAGA QARSHI KURASHISHNING DOLZARBLIGI.

Аннотация

В статье анализируются приоритетные задачи и пути решения международной коррупции и борьбы с ней. Ключевые слова: Международная стратегия, взяточничество, организованная преступность, злоупотребление служебным положением. ANNOTATION. This article analyzes international corruption and the priority tasks and solutions for combating it. Keywords: International strategy, bribery, organized crime, abuse of power. Kirish; Bugungi kunda korrupsiya muammosi jahonning deyarli har bir mamlakatida duch kelishi mumkun. Korrupsiya so’ngi yillarda xalqaro miqyosda transmilliy jinoyat sifatida xalqaro davlatlar orasida keng muhokama qilinayotgan, shuningdek dolzarb mavzulardan biridir.Takidlash lozimki, korrupsiya keltiradigan zarar barcha davlatlar uchun teng sanalib, mazkur jinoyat davlatlarning turli sohalarida hususan iqtisodiy, ijtimoiy, siyosiy, ma’daniy jabhalarida amalga oshirilayotgan islohatlariga, hamda xalqaro maydondagi imiji 4-To’plam 2-son Aprel , 2025 314 Ilm fan taraqqiyotida raqamli iqtisodiyot va zamonaviy ta'limning o'rni hamda rivojlanish omillari va investitsyaviy jozibadorligiga salbiy ta’sir ko’rsatadi. Hususan korrupsiyaning hayotning har jabhasida tarqalib borishi shuningdek xalqaro miqyosdagi muammo ekanlig haqida muhtaram prezidentimiz Shavkat Mirziyoyevning “ Jamiyatimizda korrupsiya illati o’zining turli ko’rinishlari bilan taraqqiyotimizga g’ov bo’lmoqda. Bu yovuz baloni oldini olmasak haqiqiyishbilarmonlik va investitsiya muhitini yaratib bo’lmaydi umuman, jamiyatning birorta tarmog’i rivojlanmaydi” . Darhaqiqat, dunyoda hech bir davlat korrupsiyaga qarshi samarali mexanizimlarni yaratmay turib, unga qarshi kurashishning unga qarshi kurashishning huquqiy asoslarini shakillantirmay turib’ iqtisodiy iqtisodiy taraqqiyotning yuqori cho’qqisiga chiqib bo’lmaydi. Shu boisdan, utgan yillar davomida xalqaro hamjamiyat tomonidan korrupsiyaga qarshi kurashish borasida bir qator xalqaro shartnomalar qabul qilinib, bu borada xalqaro hamkorlikning huquqiy asoslari yaratildi. Korrupsiyaga qarshi kurashishda xalqaro miqyosda qabul qilingan va davlat hizmati sifatini ko’tarish hamda davlat hizmatlarini fuqarolar oldida masuliyatini oshirish va ahloqiy madaniyatini rivojlantirishga qaratilgan xalqaro hujjatlarning qo’shilishi, ularga amal qilish har qanday davlat uchun muhum ahamiyatga ega. Shuningdek korrupsiyaga qarshi kurashishda turliy davlatlar milliy qonunchiligini umumiy yondashuvini birhillashtirish xalqaro va mintaqaviy tashkilotlar doirasida jahon hamjamiyatining ushbu jinoyatga qarshi birgalikdagi harakatlarini samaraliy tashkil qillish, tasirchan mexanizimlarni tshkil etish va iqtisodiy rivojlanish yo’lida bo’lgandavlatlarning milliy qonunchiligini takomillashtirish endilikda muhum vazifalardan biridir. Xalqaro doirada korrupsiyaga qarshi kurashish harakatlarida BMT va Yevropa Ittifoqining o’rnini alohida takidlash lozim. Korrupsiyaga qarshi kurashish Yevropa Ittifoqi xavfsizligining taminlashning asosiy yo’nalishlaridan biri sifatida belgilagan. Xalqaro doiradagi korrupsiyaga qarshi kurashish harakatlari, xususan korrupsiya bilan bog’liq jinoyatlar iqtisodiy jinoyatchilik uyishgan jinoyatchilik, daromadlarni yuvish, odam savdosi, qurol- yarog’ va narkotiklar terrorizm bilan 4-To’plam 2-son Aprel , 2025 315 Ilm fan taraqqiyotida raqamli iqtisodiyot va zamonaviy ta'limning o'rni hamda rivojlanish omillari bir qatorda barqarorliknining jiddiy taxdidi ekanligi huquqiy hujjatlarda e’tirof etilgan. Bugungi kunga kelib korrupsiyaga qarshi kurashishda davlat boshqaruvidagi malumotlarning jamoatchilik uchun ochiqligi uning korrupsiyaga qarshi kurashishdagi ahamiyatini yanada oshiradi. Bundan ko’rinib turibdiki korrupsiya davlat va jamiyat taraqqiyoti uchun jiddiy xavf – xatarlardan biri hisoblanadi. Bugungi davirda hech bir davlat ushbu xatardan holi emas. Birlashkan Millatlar Tashkilotining Taraqqiyot dasturida jahon iqtisodiyoti aynan korrupsiya holatlari tufayli yiliga 2.6 trillion AQSH dollori miqdorida mablag’ yo’qotilayotganini jamiyat taraqqiyotining enh xavfli kushandasiga aylangan bu illatga qarshi faqat birgalikda kurash olib borishgina kutilgan samara berishi takidlangan. Shubhasiz davlat hizmatchilari tomonidan poraxo’rlik, mansab- mavqeyini suistemol qilish bilan bog’liq jinoyatlar sodir etilishi davlat hokimyatiningobro’sizlanishiga, davlatning siyosiy, iqtisodiy, huquqiy tizimiga putur yetishiga, natijada amaldagi hokimyatga nisbatan norozilikga sabab bo’ladi. Boshqacha aytganda, muayyan davlatda korrupsiyaning rivojlanishi o’sha davlatning iqtisodiy- ma’naviy tanazuliga, xalqaro maydondagi obro’ – e’tiborining susayishiga olib keladi. Jahon xamjamiyatida turli taraqqiyot dasturlari bo’yicha hamkorlik asosida qator xalqaro tashkilotlar faoliyati yo’lga qo’yilgan. Shulardan biri Iqtisodiy Xamkorlik va Taraqqiyot tashkiloti Yevropadagi davlatlar birlashmasi xalqaro tashkilot xisoblanadi, davlat va jamiyat hayotining turli jabhalari , xususan iqtisodiyot, moliya, davlat boshqaruvi sohalari