MILLIY TARAQQIYOT STRATEGIYASI O‘ZBEKISTONDA IJTIMOIY DAVLAT RIVOJINING MUHIM OMILI

Аннотация

Ushbu maqolada O‘zbekistonda ijtimoiy davlat rivojida Milliy taraqqiyot strategiyasining o‘rni va ahamiyati haqida fikrlar yuritilgan. Kalit so‘zlar: Milliy taraqqiyot strategiyasi, iqtisodiy o‘sish, ekologik muammolar, innovatsion rivojlanish, “O‘zbekiston Respublikasi milliy iqtisodiyoti istiqbolining strategik yo‘l xaritasi”. Milliy taraqqiyot strategiyasi O‘zbekistonda ijtimoiy davlat rivojining muhim omili sifatida katta ahamiyatga ega. Ushbu strategiya ijtimoiy adolatni ta’minlashga, aholining turli qatlamlariga birdek munosabatda bo‘lishga, kambag‘allikni kamaytirishga va aholi farovonligini rivojlantirishga yo‘naltirilgan. Madaniyatni rivojlantirish va ta’limni yaxshilash maqsadida yangi dasturlar ishlab chiqilgan. Bu o‘qituvchilar va talabalar uchun imkoniyatlarni kengaytirishni, ijodiy va akademik faoliyatni rag‘batlantirishni o‘z ichiga oladi. Strategiya iqtisodiyotni diversifikatsiya qilish, kichik va o‘rta biznesni rivojlantirish, chet el investitsiyalarini jalb qilishga qaratilgan. Bu iqtisodiy o‘sishni ta’minlash va yangi ish o‘rinlarini yaratishga yordam beradi. Davlat boshqaruvini takomillashtirish, jamoatchilik ishtirokini rivojlantirish, davlat organlari faoliyatida shaffoflikni ta’minlash, korrupsiyani kamaytirishga alohida e’tibor berilgan. Ekologik muammolarga yechim izlash, tabiatni muhofaza qilish va barqaror rivojlanishni ta’minlash strategiyaning muhim elementlaridan biridir. Shuning uchun, Milliy taraqqiyot strategiyasi 5-To’plam 2-son May , 2025 151 Ilm fan taraqqiyotida raqamli iqtisodiyot va zamonaviy ta'limning o'rni hamda rivojlanish omillari O‘zbekistonning ijtimoiy rivoji uchun muhim poydevor bo‘lib, mamlakatni kelajagi uchun asosiy yo‘nalishlarni belgilaydi. “Biz о‘z oldimizga mamlakatimizda Uchinchi Renessans poydevorini barpo etishdek ulug‘ maqsadni qо‘ygan ekanmiz, buning uchun yangi Xorazmiylar, Beruniylar, Ibn Sinolar, Ulug‘beklar, Navoiy va Boburlarni tarbiyalab beradigan muhit va sharoitlarni yaratishimiz kerak. Buning uchun eng avvalo yosh avlodga bog‘cha, maktab va oliygohda sifatli ta’lim-tarbiya berishni yо‘lga qо‘yamiz”.[1] Innovatsion rivojlanish jarayoni ikkita asosiy komponentdan iborat - innovatsion loyihalarni amalga rivojlantirish va innovatsion salohiyatni rivojlantirishdan iborat. Innovatsiya deganda innovatsiyani amalga rivojlantirish jarayoni ham tushuniladi. Keng ma’noda innovatsiya turli innovatsiyalarga asoslangan ijtimoiy, iqtisodiy, ta’lim, boshqaruv va boshqa sohalarni muvaffaqiyatli rivojlantirishning sinonimi vazifasini bajaradi. Innovatsion rivojlanishning asosiy sharti jamiyatda innovatsion madaniyatni shakllantirish bilan bog‘liq. Innovatsion madaniyatni shakllantirish, birinchi navbatda, uning subekti bo‘lgan shaxsning ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirish va ijodiy salohiyatini ro‘yobga chiqarish bilan bog‘liq. Jamiyatning innovatsion madaniyati yuqori bo‘lsa, uning qismlarining o‘zaro bog‘liqligi va o‘zaro bog‘liqligi boshqa qismlarning tez o‘zgarishiga olib keladi. “Ijtimoiy davlat – insoniyat tarixiy taraqqiyotining muayyan davri mahsuli, davlatchilik rivojining maxsus bosqichidir. Shuningdek, ijtimoiy davlat – sifatli ta’lim, malakali tibbiy yordam, oilalar, bolalar, ayollar, qariyalar, nogironligi bor shaxslarni har tomonlama qо‘llab-quvvatlash, muhtojlarni uy-joy bilan ta’minlash, bandligini ta’minlash, xavfsiz mehnat sharoitini yaratish, kambag‘allikni qisqartirishga qaratilgan davlat modelidir”.[2] Milliy taraqqiyotning asosi bo‘lgan “O‘zbekiston Respublikasi milliy iqtisodiyoti istiqbolining strategik yo‘l xaritasi” “O‘zbekiston 2020: kelajakka qarash” rivojlanish konsepsiyasining yanada takomillashtirilgan shakli sifatida taqdim etildi. O‘zbekiston davlati rivojlanishining asoslari sifatida yuqori 5-To’plam 2-son May , 2025 152 Ilm fan taraqqiyotida raqamli iqtisodiyot va zamonaviy ta'limning o'rni hamda rivojlanish omillari raqobatbardosh iqtisodiyotni yaratish, samarali davlat tomonidan tartibga solish va yetuk bozor munosabatlariga asoslangan iqtisodiy modelni shakllantirish, nodavlat sektorini rivojlantirish, ilmiy salohiyat va innovatsion faoliyatni qo‘llab- quvvatlash, transport, tranzit va logistika infratuzilmasini takomillashtirish, hududlarni mutanosib rivojlantirish, axborot – kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish va axborot jamiyatiga o‘tishni ta’minlash ham muhim ahamiyatga ega. Hozirgi vaqtda barqaror rivojlanish maqsadlariga erishish O‘zbekiston davlatining ustuvor maqsadlaridan biri hisoblanadi. Yangi O‘zbekistonni rivojlantirish va shu bilan birga milliy rivojlanish strategiyalarini takomillashtirishni o‘z ichiga olgan ushbu dastur butun insoniyat uchun teng rivojlanish imkoniyatlarini qo‘lga kiritishga qaratilgan. “Zamonaviy ilmiy manbalarda keng tarqalgan talqinga binoan, ijtimoiy davlat, eng avvalo, ijtimoiy adolat haqida, о‘z fuqarolarining farovonligi, ijtimoiy himoyalanganligi xususida g‘amxо‘rlik qiladigan davlatdir. Bunday davlat о‘z faoliyatini aholining ijtimoiy himoyaga muhtoj qatlamlari: is