DIFFERENSIAL YONDASHUV ASOSIDA MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALAR LIDERLIK QOBILIYATINI RIVOJLANTIRISHNING SAMARALI INNOVASION METOD VA TEXNOLOGIYALARI

Аннотация

Mazkur maqolada differensial yondashuv asosida maktabgacha yoshdagi bolalar liderlik qobiliyatini rivojlantirishning samarali innovasion metod va texnologiyalari hususida ayrim fikr-mulohazalar bayon etilgan. Ma’lumki, har bir metod ma'lum ta'limiy vazifani muvaffaqiyatli hal etishi, qolganlari esa ayni holat uchun birmuncha samarasiz bo‘lishi ham mumkin. Universal ta'lim metodlari mavjud bo‘lmagani bois mashg‘ulotlarda turli ta'lim metodlaridan yoki ularning majmuasidan foydalanish mumkin bo‘ladi. Kalit so’zlar. Metod, texnologiya, differensial yondashuv, ta’lim jarayoni, rivojlanish, liderlik qobilyati. ЭФФЕКТИВНЫЕ ИННОВАЦИОННЫЕ МЕТОДЫ И ТЕХНОЛОГИИ РАЗВИТИЯ ЛИДЕРСКИХ НАВЫКОВ У ДЕТЕЙ ДОШКОЛЬНОГО ВОЗРАСТА НА ОСНОВЕ ДИФФЕРЕНЦИАЛЬНОГО ПОДХОДА Азизова Зироат Бахадировна Независимый исследователь Кокандского ГУ Абстрактный. В статье представлены некоторые идеи эффективных инновационных методов и технологий развития лидерских качеств у детей дошкольного возраста на основе дифференцированного подхода. Известно, что каждый метод может успешно решать определенную образовательную задачу, в то время как другие могут www.tadqiqotlar.uz 19-to’plam 4-son May 2025 129 Ta'limning zamonaviy transformatsiyasi оказаться неэффективными для той же ситуации. Поскольку универсальных методов обучения не существует, на уроках можно использовать разные методы обучения или их комбинацию. Ключевые слова. Метод, технология, дифференцированный подход, образовательный процесс, развитие, лидерские качества. EFFECTIVE INNOVATIVE METHODS AND TECHNOLOGIES OF DEVELOPING LEADERSHIP SKILLS OF PRESCHOOL CHILDREN ON THE BASIS OF A DIFFERENTIAL APPROACH Azizova Ziroat Bahadirovna Independent researcher at Kokand State University Annotation. This article presents some ideas on effective innovative methods and technologies of developing leadership skills of preschool children on the basis of a differential approach. It is known that each method can successfully solve a certain educational task, while others may be somewhat ineffective for the same situation. Since there are no universal educational methods, it is possible to use various educational methods or a combination of them in classes. Keywords. Method, technology, differential approach, educational process, development, leadership skills. Ijtimoiy muayyan shaxsning turli faoliyati rivojlanishi bolalikdan, ya'ni- maktabgacha yoshdan boshlab shakllanishi maqsadga muvofiq. Inson hayotidagi bu davr kelajakdagi shaxsning poydevorini qo‘yish uchun eng maqbul hisoblanadi, bu bosqichda bolalarda faoliyat turlari odamlar, umuman jamiyat va o‘zi uchun muayyan munosabatlar rivojlanadi. Maktabgacha katta yoshdagi bolalarda faoliyatning namoyon bo‘lish xususiyatlari va shartlarini, shuningdek liderlik potensialini shakllantirishda maqbul innovasion metod va texnologiyalarni tanlash muhim o‘rin tutadi. Ushbu innovasion metodlar maktabgacha yoshdagi bolalarni maqsadli shakllantirish, shuningdek, hozirgi va kelajakdagi muhitda o‘zini o‘zi anglash va rivojlantirishda, zamonaviy madaniyat bilan tanishtirishda hamda ijtimoiylashuvi uchun samarali maqbul shakllardir. Bundan tashqari, maktabgacha ta'lim tashkilotlarida innovasion www.tadqiqotlar.uz 19-to’plam 4-son May 2025 130 Ta'limning zamonaviy transformatsiyasi metodlarni o‘rinli qo‘llash tarbiyalanuvchilarda nizolarni oldini olish va hal qilish ko‘nikmalari, jamoada muloqot qilish qobiliyatini shakllantirishda ham ulkan hissa qo‘shadi [1.B.100]. Innovasiya - bu tubdan yangi komponentni yaratish va keyinchalik amalga oshirish, buning natijasida atrof-muhitda sifat o‘zgarishlari sodir bo‘ladi. Texnologiya - bu har qanday biznes, mahorat, san'atda ishlatiladigan texnikalar to‘plami [2.B.104]. Ta'lim metodlari – ta'lim jarayonining murakkab tarkibiy komponenti bo‘lib, tarbiyachi va tarbiyalanuvchi faoliyatlarining barcha yo‘nalishlarini yoritishga xizmat qiladi, ular o‘rtasida ko‘p sonli aloqa hamda bog‘lanishlarni yuzaga keltiradi. «Ta'lim metodi – belgilangan maqsadga erishishni ta'minlovchi, algoritmlashtirilgan, muayyan mazmunga ega harakatlar tizimidir», deydi P.I.Podlasiy. Olim bu boradagi qarashlarini davom ettirib, yozadi: «Ta'lim metodlari tasnifi ularning ma'lum belgilari bo‘yicha tartibini ifodalovchi tizimdir. Hozirgi vaqtda ko‘plab ta'lim metodlari ma'lum. Biroq bugun yetakchi sanaluvchi didaktik g‘oya, yagona va o‘zgarmas metodlar majmuini yaratishga intilish samarasiz ekanligini ta'kidlab turibdi. O‘qitish – favqulodda harakatchan dialektik jarayon. Ta'lim metodlari tizimi ham bu harakatlanishni aks ettiradigan darajada jo‘shqin bo‘lishi, metodlarni qo‘llash amaliyotidagi doimiy o‘zgarishlarni hisobga olishi kerak» [3.B.475-476]. Yuqoridagi fikrlardan kelib chiqib, ta'lim metodlari dogma emasligi va ulardan ta'limiy faoliyatlarning har bir ko‘rinishida o‘ziga xos ravishda foydalanish mumkinligini ta'kidlash joiz. Bugungi kunda maktabgacha ta'lim amaliyotida ta'lim metodlarining quyidagi turlaridan keng foydalaniladi: ko‘rgazmali metodlar - (ras