Вопросы преподавания каракалпакского языка и литературы в 8-9-х узбекских классах

Аннотация

Ключевые слова: В ХХI веке в самом быстром обновлении информации во учебный процесс, всём мире крайне сложно и важно сформировать преподавание, морально-этические качества в образовании и воспитании литературная учеников средних специальных и профессиональных конференция, работа литературного кружка, учебных заведений Республики Каркалпакстан. внеклассные занятия, образ, творчество. Jahon pedagogika fani tez rivojlanish va o‘zgarishlar yo‘lidan bormoqda. O‘zbekiston Respublikasi mustaqillikka erishgandan keyin ta’lim sohasida ancha o‘zgarishlar yuz berdi. “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonun va “O‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo‘yicha Harakatlar strategiyasi to‘g‘risida”gi tarixiy hujjatlar qabul qilindi va pedagogika fani oldiga katta vazifalar qo‘ydi. Shu bois 8–9-o‘zbek sinflarida qoraqalpoq tili va adabiyotini o‘qitish texnologiyasini takomillashtirish, innovatsion yondashuv asosida adabiyot darslarida o‘quvchilarning axborotlarni tahlil qilish, nazariy bilimlarini va ko‘nikmalarini rivojlantirishga, sifatli ta’lim berish, ta’lim olishni yaxshilash va o‘zlashtirish natijalarini, baholash usullarini takomillashtirishga alohida e’tibor qaratilmoqda. Davlat ta’lim standarti talablariga muvofiq o‘quv rejalari, dasturlar, darsliklar va metodik qo‘llanmalarni ishlab chiqish, adabiy ta’limga qo‘yiladigan talablar asosida adabiyot o‘qitishni yangilashning asosiy yo‘nalishlari va texnologiyalarini idrok etish, pedagogika fanidagi yangilanishlarni 8–9-o‘zbek sinflarida qoraqalpoq tili va adabiyotini o‘qitish jarayonida yangi texnologiyalarni tashkil etish orqali adabiy ta’limdagi o‘zgarishlarning ilmiy, nazariy, estetik, metodik asoslarini ishlab chiqish va adabiyot o‘qitish amaliyotining. samaradorligini ta’minlash, o‘quvchilarning bilimini chuqurlashtirib o‘qitiladigan ilmiy-amaliy texnologiyalar tarkibi va mazmunini ishlab chiqilmoqda. Pedagogika va adabiyot o‘qitish metodikasini takomillashtirish, o‘quvchilar qobiliyatini rivojlantirish, dars mobaynida badiiy asarlar bilan ishlashishga ahamiyat berish, adabiyot o‘qitishni davr talabiga mos takomillashtirish bo‘yicha Q. Yo‘ldoshev [1], B. To‘xliev [2], S. Matjanov [3], Q. Xusanboeva va R. Niyozmetova [4], K.A. Yusupov [5] singari olimlar o‘z monografiyalari va metodik ishlarini amalga oshirgan. Shu bois qoraqalpoq adabiyotini o‘qitish masalalari quyidagicha izohlanmoqda: 1. 8–9-o‘zbek sinflarida qoraqalpoq tili va adabiyotini o‘qitish metodikasining ilmiy-nazariy, estetik, pedagogik, amaliy metodik tomonlarini aniqlash va uning o‘rganish darajasini belgilash; yangilangan pedagogik dasturga muvofiq qoraqalpoq tili va adabiyotini o‘qitishning o‘ziga xos xususiyatlarini aniqlash va uning ta’lim sohasida yo‘lga qo‘yilish o‘rnini ko‘rsatish kerak. 2. 8–9-o‘zbek sinflarida qoraqalpoq tili va adabiyotini o‘qitish metodikasi mazmunini belgilash, o‘quv dasturlari va darsliklar yaratishning ilmiy manbalarini ishlab chiqish, adabiyotni o‘qitishda jahon pedagogika ilmining yutuqlariga mos ta’limning yangi shakllari, samarali ta’lim beruvchi va amalda yaxshi natija beradigan innovatsion texnologiyalardan foydalanish usullarini aniqlashtirish zarur. 349 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 04 (2025) / ISSN 2181-1415 3. 8–9-o‘zbek sinflarida qoraqalpoq tili va adabiyoti darslarini o‘qitish jarayonida interfaol metodlardan foydalana bilish, sifatli tarzda davlat standart talablariga muvofiq dars rejalari va dasturlarini tuzish, adabiyot fani dasturida berilgan badiiy asarni tahlil qilishning ilmiy-metodik asoslari va didaktik usullarini aniqlash, o‘quvchilar ongida adabiyotga oid nazariy fikr-mulohazalarni rivojlantirish va milliy istiqlol g‘oyasini singdirish va adabiyot bo‘yicha darsdan tashqari mashg‘ulotlarning ilmiy metodik masalalarini o‘rganish, tashkil etish, adabiy to‘garak ishlari, adabiy kecha va konferensiyalar o‘tkazish usullarini takomillashtirish va o‘quvchilarning mustaqil fikrlash qobiliyatini darsdan tashqari mashg‘ulotlar orqali rivojlantirish kerak. 4. 8–9-o‘zbek sinf o‘quvchilarining Prezident asarlaridagi mamlakatimiz mustaqilligi, madaniy merosga, adabiyotga, san’atga oid asosiy g‘oyalar mazmuni, ona vatanga muhabbat uyg‘otuvchi adabiy asarlar mazmunini gapirib berish ko‘nikmalarini, xalq og‘zaki ijodi va badiiy asarlar syujeti, obrazlari, xalqchilligi bo‘yicha bilimlarini takomillashtirish zarur. 5. 8–9-o‘zbek sinflarida qoraqalpoq tili va adabiyotini o‘qitishning ilmiy metodik asoslari, adabiyot fani dasturi va darsliklarning tuzilish prinsiplari, fan dasturida berilgan materiallar asosida muammoli darsni tashkil etish usullari va o‘qitish texnologiyalarini takomillashtirish va adabiyot fani dasturida berilgan badiiy asarni tahlil qilishning ilmiy metodik asoslari va didaktik usullari, zamonaviy darslarda interfaol metodlardan foydalanish mexanizmi o‘quvchilarning ehtiyojlari asosida ularning motivatsiyasi, o‘qituvchilarining kasbiy kompetensiyalarini oshirish, qoraqalpoq adabiyotini o‘rgati