TA'LIM SAMARADORLIGINI OSHIRISHDA INNOVATSION TEXNOLOGIYALARNING AHAMIYATI

Аннотация

The article presents proposals and recommendations for the use of innovative technologies to improve the capabilities of the information and educational environment and the effectiveness ofeducation. Keywords: Innovations, interactive methods, design, information and communication technologies, interactivepresentations, onlinetests, virtual laboratories. АННОТАЦИЯ: В статье представлены предложения и рекомендации по использованию инновационных технологий для повышения возможностей информационно- образовательнойсреды иэффективностиобразования. Ключевые слова: Инновации, интерактивные методы, дизайн, информационно- коммуникационные технологии, интерактивные презентации, онлайн-тесты, виртуальные лаборатории. Hozirgi davrda ta’limni axborot texnologiyalarisiz tasavvur qilib bo‘lmaydi, mana shu sababli barchamiz "yangi pedagogik texnologiyalar" atamasini ishlata boshladik. Ma’lumki, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari mikroelektronika, hisoblash texnikasi (apparatli vositalar va dasturiy ta’minotlar), elektroaloqa va antoelektronika-mikroprosessorlar, yarimo‘tkazgichlar va optik-tolali kabellar sohalaridagi kashfiyotlar bilan bog‘liq. Bu kashfiyotlar ulkan axborotlarni ishlab chiqish va saqlashga hamda ularni kommunikasiya tarmoqlari orqali tez tarqatish imkonini beradi. Kompyuterlarni bir-biriga ulash va ularni bir-biri bilan aloqa qilishga sozlash yangi kuchli texnologik tizimni umumiy protokoldan foydalanuvchi tarmoq axborot sistemalarini yaratishga imkon beradi.Innovatsion texnologiyalar ta'lim samaradorligini oshirishda muhim ro’l o'ynaydi. Zamonaviy ta'lim jarayonida ularning qo'llanilishi o'quvchilarning bilim olish jarayonini yanada samarali, interaktiv va qiziqarli qiladi. Innovatsion texnologiyalarning ta'limdagi ahamiyati shundan iboratki, ular quyidagilarni tashkil qiladi. 1. Bilimlarni chuqurroq o'zlashtirish: Innovatsion texnologiyalar o'quvchilarga mavzularni chuqurroq tushunish va amaliy qo'llash imkonini beradi. Bu, ayniqsa, interaktiv metodlar va raqamli vositalarorqali amalga oshiriladi. www.wordlyknowledge.uz ILMIYMETODIK JURNAL JOURNAL OFIQRO –ЖУРНАЛ ИҚРО –IQRO JURNALI –volume 15,issue01,2025 ISSN:2181-4341, IMPACT FACTOR( RESEARCH BIB )–7,245,SJIF–5,431 2. O'quvchilarning faolligini oshirish: Interfaol darslar va zamonaviy texnologiyalar o'quvchilarning darsga bo’lgan qiziqishinioshirib, ularni faol ishtirok etishgaundaydi. 3. Masofoviy ta'lim imkoniyatlari: Innovatsion texnologiyalar orqali masofaviy talim imkoniyatlari kengayadi, bu esa o'quvchilarga istalgan joyda va vaqtda ta'lim olish imkonini yaratadi. 4.O'qituvchilarning pedagogik mahoratini oshirish: Zamonaviy texnologiyalar o'qituvchilarga yangi metodlar va yondashuvlarni qo'llash imkonini berib, ularning pedagogik mahoratini oshiradi. Bilimlarni chuqurroq o'zlashtrish talim jarayonining asosiy maqsadlaridan biridir. Zamonaviy pedagogik texnologiyalar bu maqsadga erishishda muhim rol o'ynaydi. Ular o'quvchilarning mustaqil fikrlash qobiliyatini rivojlantiradi, ijodiy yondashuvni shakllantiradi va bilimlarni ongli ravishda o'zlashtirishga yordam beradi. Bilimlarni chuqurroq o'zlashtirishga xizmat qiluvchi texnologiyalarga quyidagilarni kiritish mumkin: 1. Interfaol metodlar: Interfaol metodlar o'quvchilarning dars jarayonida faol ishtirok etishini ta'minlaydi. Bu usullar orqali o'quvchilar bilimlarni chuqurroq o'zlashtiradi va mustaqil fikrlash qobiliyatini rivojlantiradi. 2. Loyihalash metodi: Loyihalash metodi o'quvchilarga real hayotiy muammolarni hal qilish orqali bilimlarni amaliyotda qo'llash imkonini beradi. Bu usul o'quvchilarning ijodiy fikrlashini rivojlantiradi va bilimlarni chuqurroq o'zlashtirishgayordam beradi. 3. Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT): AKT vositalari, masalan, multimedia taqdimotlar, interaktiv dasturlar va onlayn resurslar o'quvchilarga mavzularni vizual va interaktiv tarzda o'rganish imkonini beradi. Bu esa bilimlarni yanada chuqurroq o'zlashtirishga xizmat qiladi. 4. Muammoli ta'lim: Muammoli ta'lim usuli o'quvchilarning mustaqil fikrlashini rivojlantiradi. Bu usulda o'quvchilarga muammolarni hal qilish vazifasi beriladi, bu esa ularning bilimlarni chuqurroq o'zlashtirishiga yordam beradi. O'quvchilarning faolligini oshirish ta'lim jarayonining samaradorligini ta'minlashda muhim ahamiyatga ega. Quyida o'quvchilarning darsdagi ishtirokini kuchaytirish va ularni faol o'rganishga undovchi samarali usullarkeltirilgan: 1. Kichik guruhlarda ishlash. O'quvchilarni 4-6 kishilik guruhlarga bo'lib, ularga muammoli savollar yoki topshiriqlar berish orqali ularning o'zaro muloqotini kuchaytirish mumkin. Bu usul o'quvchilarning fikr almashish, bahs-munozara yuritish va jamoaviy yechim topish ko'nikmalarini rivojlantiradi. Guruh a'zolari bir-birining fikrini tinglash, tushunishga harakat qilishva fikrlarini asoslashga o'rganadilar. 2. Didaktik o'yinlardan foydalanish.Dars jarayonida "Davom ettir", “Charxpalak", "Sinkveyn" kabi o'yinlardan foydalanish o'quvchilarning darsga bo'lgan qiziqishini oshiradi.