KIBERXAVFSIZLIK MUAMMOLARI VA ULARNING YECHIMLAR.

Аннотация

Bugungi kunda axborot texnologiyalari inson hayotining deyarli barcha jabhalariga kirib kelgan va uning ajralmas qismiga aylangan.Raqamli texnologiyalar hayotimizga chuqur kirib kelar ekan, insonlar uchun turli qulayliklar yaratilmoqda. Elektron to‘lovlar, onlayn ta’lim, masofaviy ish, internet bank xizmatlari — bularning barchasi zamonaviy inson faoliyatining ajralmas qismiga aylangan.Internet tarmoqlarining keng tarqalishi, raqamli xizmatlarning rivojlanishi va ulardan foydalanish hajmining ortib bormoqda ammo bu qulayliklar bilan bir qatorda, kiberxavfsizlik deb ataluvchi jiddiy muammolar ham yuzaga kelmoqda. Kiberxavfsizlik — bu axborot tizimlari, kompyuter tarmoqlari va foydalanuvchi ma’lumotlarini ruxsatsiz kirish, o‘g‘rilik, zararli dasturlar va boshqa tahdidlardan himoya qilish tizimidir. Bugungi kunda bu sohaga e’tibor qaratmaslik katta xavflarga olib kelishi mumkin. Kalit soʻzlar: Kiberxavfsizlik,axborot xavfsizligi, kiber jinoyatlar, Phishing nima, Ransomware virus, DDoS hujumi, onlayn firibgarlik, parol himoyasi, ikki bosqichli autentifikatsiya. Annotation. Cybersecurity and Its Solutions Nowadays, information technology has entered almost every sphere of human life and has become an integral part of it. As digital technologies become more deeply integrated into our lives, various conveniences are being created for people. Electronic payments, online education, remote work, and Internet banking have all become essential aspects of modern human activity. With the widespread expansion of internet networks, the development of digital services, and the increasing scale of their usage, serious problems known as cybersecurity have also started to emerge alongside these conveniences. Cybersecurity is a system that protects information systems, computer networks, and user data from unauthorized access, theft, malicious software, and other threats. Neglecting this field today can lead to significant risks. Keywords: Cybersecurity, information security, cybercrimes, what is phishing, ransomware virus, DDoS attack, online fraud, password protection, two-factor authentication. 125 CURRENT APPROACHES AND NEW RESEARCH IN MODERN SCIENCES International scientific-online conference Aннотация.В наше время информационные технологии проникли практически во все сферы жизни человека и стали её неотъемлемой частью. По мере того как цифровые технологии глубже внедряются в нашу жизнь, для людей создаются различные удобства. Электронные платежи, онлайн-образование, дистанционная работа, интернет-банкинг — всё это стало неотъемлемой частью деятельности современного человека. С ростом распространения интернет-сетей, развитием цифровых услуг и увеличением объёмов их использования, наряду с этими удобствами, возникают и серьёзные проблемы, называемые кибербезопасностью. Кибербезопасность — это система защиты информационных систем, компьютерных сетей и пользовательских данных от несанкционированного доступа, кражи, вредоносных программ и других угроз. На сегодняшний день игнорирование этой сферы может привести к серьёзным последствиям. Ключевые слова:Кибербезопасность, информационная безопасность, киберпреступления, что такое фишинг, вирус-вымогатель (Ransomware), DDoS-атака, онлайн-мошенничество, защита паролей, двухфакторная аутентификация. Hozirgi kunga kelib kiber jinoyatlarning bir qancha turlari mavjud bulardan eng keg tarqalganlaridan biri phishing.Phishingda-internet orqali amalga oshiriladigan firibgarlik usuli boʻlib asosan aldov yo‘li bilan foydalanuvchilardan maxfiy ma’lumotlarni olishdir. Odatda bunday hujumlar elektron pochta yoki yolg‘on veb-saytlar orqali amalga oshiriladi. Foydalanuvchi ishonib, parol yoki karta ma’lumotlarini kiritadi va natijada firibgarlar ularni egallab olishadi.Bu esa shaxsiy ma’lumotlar orqali moddiy jinoyatlarni amalga oshirishni yuzaga keltiradi. Bundan tashqari, ransomware nomli kiber jinoyat turi ham mavjud.Ransomware — bu “garovga oluvchi virus”. U kompyuteringizdagi hujjatlar, suratlar, videolar yoki boshqa muhim fayllarni qulflab, sizdan ularni ochish uchun pul to‘lashingizni talab qiladi ya’ni tizimni bloklab qo‘yuvchi va foydalanuvchidan "to‘lov" talab qiluvchi zararli dasturlar. Ushbu dasturlar orqali foydalanuvchi ma’lumotlari yo‘qolishi yoki shifrlanib, unga kirish imkonsiz bo‘lib qolishi mumkin.Ransomwaredan qanday himoyalansa boʻladi? Asosan zaxira nusxalarni muntazam yaratish, muhim fayllarni tashqi disk yoki bulutga nusxalash, antivirus va himoya dasturlaridan foydalanish, noma’lum havolalarni bosmaslik va shubhali ilovalarni yuklab olmaslik, tizim va dasturlarni doim 126 CURRENT APPROACHES AND NEW RESEARCH IN MODERN SCIENCES International scientific-online conference yangilab turish, elektron pochta orqali kelgan fayllarni ehtiyotkorlik bilan ochish darkor. Yana bir kiber jinoyat-DDoS bu server veb-sayt yoki onlayn xizmatni juda koʻp soʻrovlar bilan toʻldirib uni ishdan chiqaradi yoki oddiy foydalanuvchilarga xizmat koʻrsatishni toʻxtatish uchun amalga oshiriladigan jin