KICHIK MAKTAB YOSHIDAGI O’QUVCHILARDA IJOBIY MUNOSABAT USULLARINI SHAKLLANTIRISHNING IJTIMOIY-PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI

Аннотация

В статье анализируются социально-психологические особенности формирования позитивных установок у учащихся младших классов. Подчеркивается важность развития позитивных установок и социально- эмоциональных компетенций во взаимоотношениях учащихся с окружающей средой, сверстниками, учителями и родителями. Также были рассмотрены этапы психологического развития детей и факторы, влияющие на формирование таких социальных качеств, как эмпатия, сотрудничество и толерантность. В статье 71-son 2 –to’plam May 2025 Sahifa: 156 Ustozlar uchun pedagoglar.org рекомендуются эффективные методы формирования позитивного отношения, основанные на современных педагогических и психологических подходах. Результаты исследования имеют практическое значение в улучшении социальной адаптации и психического состояния детей младшего школьного возраста. Kлючевые слова: младший школьный возраст, позитивное отношение, социально-психологические особенности, воспитание, эмпатия, коммуникативные навыки, детская психология, формирование отношения, развитие в школьной среде, эмоциональная осознанность. Annotation: This article analyzes the socio-psychological features of the formation of positive attitudes in younger school-age children. The importance of developing a positive attitude and emotional and social competencies in students' relationships with the environment, peers, teachers and parents is highlighted. The stages of children's psychological development, factors affecting the formation of social qualities such as empathy, cooperation, tolerance are also considered. The article recommends effective methods for forming positive attitudes based on modern pedagogical and psychological approaches. The results of the study are of practical importance in improving the social adaptability and mental state of younger school-age children. Key words: primary school age, positive attitude, socio-psychological characteristics, upbringing, empathy, communication skills, child psychology, attitude formation, development in the school environment, emotional awareness. Kirish: Bugungi globallashuv va axborot texnologiyalari jadal rivojlanayotgan davrda barkamol avlodni tarbiyalash, ularning ijtimoiy hayotga moslashuvchan, ruhiy jihatdan barqaror va ijobiy munosabatga ega bo‘lgan shaxs sifatida shakllanishini ta’minlash dolzarb vazifalardan biri bo‘lib qolmoqda. Ayniqsa, inson shaxsining asosiy fazilatlari bolalik davrida, xususan, kichik maktab yoshida shakllana boshlaydi. Shu bois bu davrdagi ta’lim-tarbiya jarayoni nafaqat bilim berish, balki ijtimoiy va psixologik muhit orqali bolada ijobiy munosabatlarni tarkib toptirishga ham yo‘naltirilishi lozim. Kichik maktab yoshidagi o‘quvchilar ijtimoiy munosabatlar tizimiga yangi bosqichda kirib 71-son 2 –to’plam May 2025 Sahifa: 157 Ustozlar uchun pedagoglar.org keladilar: ular uchun maktab jamiyati, tengdoshlar guruhi va o‘qituvchi bilan o‘zaro munosabatlar muhim ahamiyat kasb etadi. Bu bosqichda bolalarda empatiya, hamdardlik, tushunish, madaniyatli muomala, hurmat, birdamlik va hamkorlik kabi ijobiy ijtimoiy hislatlarni shakllantirish pedagog va psixologlar zimmasiga katta mas’uliyat yuklaydi. Aks holda, bolalarda turli salbiy xulq-atvor shakllanishi, kommunikatsion muammolar, ijtimoiy izolyatsiya yoki tajovuzkorlik holatlari yuzaga kelishi mumkin. Ushbu maqolada kichik maktab yoshidagi bolalarda ijobiy munosabat usullarini shakllantirishga ta’sir etuvchi ijtimoiy-psixologik omillar, bu jarayonda o‘qituvchi va oilaning o‘rni, hamda samarali pedagogik yondashuvlar tahlil qilinadi. Shu bilan birga, ijobiy munosabat shakllanishining yoshga xos psixologik jihatlari ham ko‘rib chiqilib, amaliy tavsiyalar beriladi. Mavzuga oid adabiyotlar: Avloniy ta’kidlagan axloqiy qadriyatlar ijobiy munosabatning asosi hisoblanadi. 1O‘quvchilarda hurmat, sabr, hamkorlik, mehr- muhabbatni shakllantirish orqali ijobiy munosabat hosil qilinadi. Bu fikrlar maqolangizning milliy-tarbiyaviy asoslarini mustahkamlaydi. Kichik maktab yoshidagi bolalar psixologik rivojlanishida muloqot va ijtimoiy o‘zaro ta’sir hal qiluvchi ahamiyatga ega. Ularning hissiy holati, o‘zini tutishi, munosabat madaniyati ko‘proq o‘qituvchi va tengdoshlar bilan aloqada shakllanadi. Bu davrda bolalar o‘z fikrini bildirish, boshqalarni tinglash, empatiya ko‘rsatish kabi ijtimoiy ko‘nikmalarni o‘rganadi.2 Bundan tashqari, Ijobiy munosabatni shakllantirish bevosita kommunikativ kompetensiya rivoji bilan bog‘liq. O‘quvchilar o‘z fikrini to‘g‘ri ifoda etishi, boshqalarni tinglay olishi va jamoada ishlashni o‘rganishi — maqolangizda ta’kidlangan ijtimoiy-psixologik yondashuvlarning amaliy ko‘rinishidir. Mavzuning dolzarbligi: Yosh avlodni har tomonlama barkamol shaxs sifatida tarbiyalash – jamiyatning taraqqiyoti va barqarorligi uchun muhim omil hisoblanadi. Ayniqsa, kichik maktab yoshidagi davr bolalarning shaxsiyati shakllanishida poydevor vazifasini bajaradi. Shu bosqichda ularning dunyoqarashi, ijtimoiy xulq-atvori, hissiy holati va munosabat madaniyati shak