Направления организации профилактики безнадзорности и правонарушений среди несовершеннолетних

Аннотация

Калит сўзлар: Мақолада, вояга етмаганлар жиноятчилиги тушунчаси, жиноятчилик, турлари ва ўзига хос жиҳатлари ҳақидаги маълумотлар ҳуқуқбузарлик, асосида ИИОлари соҳавий хизмат вакиллари томонидан вояга етмаганлар амалга ошириладиган вояга етмаганлар назоратсизлиги ва назоратсизлиги, ҳуқуқбузарликлар профилактикасини ташкил этиш, амалга ошириш, профилактикаси, шунингдек, ушбу фаолиятни амалга оширишнинг асосий вояга етмаган шахс, йўналишлари ва самарадорликка эришиш жиҳатлари ҳақида таълим, бугунги кундаги амалий жараёндаги ҳолат таҳлилидан келиб тарбия, чиқиб батафсил маълумотлар берилган. Шунингдек, ушбу қонунчилик, одоб-ахлоқ нормалари. маълумотлар асосида муаллиф томонидан ишлаб чиқилган таклиф ва тавсиялар берилган. 1 Senior Lecturer, Academy of the Ministry of Internal Affairs of the Republic of Uzbekistan. Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 04 (2025) / ISSN 2181-1415 Направления организации профилактики безнадзорности и правонарушений среди несовершеннолетних АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В статье, на основе сведений о понятии, видах и преступность, особенностях преступности несовершеннолетних, правонарушения, представлена подробная информация об организации и безнадзорность осуществлении профилактики безнадзорности несовершеннолетних, профилактика несовершеннолетних, осуществляемой представителями правонарушений, отраслевых служб ОВД, а также об основных направлениях и несовершеннолетний, аспектах достижения эффективности осуществления данной образование, деятельности, исходя из анализа текущей ситуации в воспитание, практическом процессе. Также представлены предложения и законодательство, нормы этики. рекомендации, разработанные автором на основе этой информации. Бугунги кунда юртимизда ҳуқуқбузарликларнинг профилактикаси ва жиноятчиликка қарши курашиш борасида бир қатор самарали ислоҳотлар олиб борилмоқда, десак муболаға қилмаган бўламиз. Жумладан, фуқароларнинг ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний манфаатларини ишончли таъминлаш, уларнинг шахсий дахлсизлиги, мол-мулкини ҳимоялаш борасида бугунги замон талаб даражасида кенг қамровли ва сифатли хизмат фаолияти йўлга қўйилганлиги юртимиз тинчлиги ва осойишталиги бўлмиш посбонлари томонидан кун-тун олиб борилаётган хизмат жараёнлари ҳам ўзининг яққол исботини намоён қилмоқда. Амалга оширилаётган ислоҳотлар натижасида Республика миқёсида ҳуқуқбузарликлар ва жиноятларнинг камайишига эришилмоқда. Вояга етмаганлар ва ёшлар ўртасида ҳуқуқбузарликлар профилактикаси инспекторлари ўз фаолиятини ташкил этиш йўналишларида қуйидаги вазифа ва ваколатларни амалга оширадилар. Улар ўз фаолиятини вояга етмаганлар қаровсизлиги ва назоратсизлиги, улар ўртасида ҳуқуқбузарлик ва жиноятчиликни олдини олиш, ота-оналик бурчларини бажармасдан, фарзанд тарбиясига салбий таъсир кўрсатувчи ота-оналар ёки уларнинг ўрнини босувчи шахсларни аниқлаш, уларга нисбатан қонуний чоралар кўриш борасида ички ишлар идораларининг бошқа хизматлари, давлат идоралари, нодавлат ҳамда жамоат ташкилотларининг кўмагига таянган ҳолда ишларни ташкил қилади ва олиб боради. Вояга етмаганлар томонидан содир этилган ҳуқуқбузарликлар, жиноятлар тўғрисида тегишли давлат идоралари, жамоат ташкилотлари, вояга етмаганларнинг ўқиш ва иш жойларига ва уларнинг ота-оналари ёки ўрнини босувчи шахсларнинг иш жойларига хабарномалар юбориб, салбий ҳолатларни келтириб чиқарувчи шарт-шароитларни бартараф қилиш борасида таклифлар киритади. Республикада жиноятчиликка қарши курашиш соҳасида амалга оширилаётган ислоҳотларнинг ҳар бир даврида вояга етмаганлар жиноятчилиги энг муҳим жиҳатлардан бири бўлиб келмоқда, хусусан, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 03.01.2025 йил 3 январдаги “2025 йилда республика 248 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 04 (2025) / ISSN 2181-1415 маҳаллаларида хавфсиз муҳитни яратиш ва ҳуқуқбузарликларнинг барвақт олдини олиш тизими самарадорлигини янада ошириш бўйича чора-тадбирлар тўғрисида”ги ПҚ-1-сонли қарорида ҳам “Маҳаллаларда ёшлар, аёллар ва ишсизлар томонидан, шунингдек, оила-турмуш муносабатлари доирасида содир этиладиган жиноятларнинг олдини олишда “маҳалла еттилиги” ҳар бир вакилининг аниқ масъулиятини белгилаш, ушбу тоифадаги ҳуқуқбузарликлар профилактикасига янгича иш услубларини татбиқ қилиш” асосий вазифалардан бири сифатида белгилаб қўйилган. Вояга етмаганлар ва ёшлар ўртасида содир этилаётган ҳуқуқбузарликлар, ғайриижтимоий хатти-ҳаракатлар таҳлилларидан келиб чиқиб, улар орасида “Ўқувчи”, “Давомат”, “Ўсмир”, “Ғамхўрлик” каби ҳуқуқбузарликларнинг махсус профилактик тадбирлари идоравий норматив ҳужжатлар асосида ишлаб чиқилади ва амалга оширилади. Ҳуқуқбузарликлар ёки бошқа ғайриижтимоий хатти- ҳаракатлар содир этган, шунингдек назоратсиз ва қаровсиз қолган вояга етмаганлар билан Ўзбекистон Республикасининг “Вояга етмаганлар ўртасида назоратсизлик ва ҳуқуқбузарликларнинг профилактикаси тўғрисида”ги Қонунининг “Якка тартибдаги профилактика ишини ташкил этиш” боби талаблари асосида