“YANGI O‘ZBEKISTONDA XALQARO BAG‘RIKENGLIK TAMOYILI”

Аннотация

This article talks about the principle of international tolerance in the new Uzbekistan, and special emphasis is placed on maintaining the principles of friendship and mutual respect among our multi-ethnic people and selflessly working for the prosperity of the country. Opinions were given about the practical work being carried out on issues of tolerance in New Uzbekistan. Keywords. International tolerance, nationality, solidarity, development, tradition, freedom, attitude, legal basis, culture. KIRISH. Tarixiy manbalarning dalolat berishicha, o‘lkamizda madaniyat rivojining uch ming yildan ortiq buyuk tarixi bor. Markaziy Osiyoda, xususan, O‘zbekistonning hozirgi hududida qadim davrlardan turli madaniyat, til, urf-odat, turmush tarziga ega bo‘lgan, xilma-xil dinlarga eʼtiqod qilgan xalqlar yashab kelgan. O‘zbekistonning jug‘rofiy-siyosiy nuqtai nazardan muhim savdo yo‘llari chorrahasida joylashgani, ko‘plab davlatlar bilan iqtisodiy, madaniy aloqalar qilgani diniy va madaniy hayotga katta taʼsir ko‘rsatgan. O‘z navbatida bu yerda yashagan tub aholining madaniyati ham ularga taʼsir o‘tkazgan va o‘ziga xos turmush tarzini shakllantirishda muhim omillardan biri bo‘lib xizmat qilgan. https://scientific-jl.com/luch/ 4 0 0 Часть-44_ Том-1_ Май-2025 Asrlar mobaynida o‘lkamizning shaharu qishloqlarida masjid, cherkov va sinagogalar emin-erkin faoliyat ko‘rsatib, turli millat va dinga mansub qavmlar hamjihatlikda o‘z diniy marosimlarini ado etib kelganlar. Tariximizning eng murakkab, og‘ir davrlarida ham ular o‘rtasida diniy asosda mojarolar bo‘lmagan. Bu esa, millati va diniy qarashidan qatʼiy nazar, insonni ardoqlash va o‘zgalarni qadrlash, kattalarga hurmat, kichiklarga izzat ko‘rsatish kabi tuyg‘ular o‘lka aholisining qon-qoniga singib ketganidan dalolat beradi. Aynan shu sifatlar xalqimizga xos bo‘lgan diniy bag‘rikenglikning maʼnaviy asosini tashkil qiladi. АDАBIYOTLАR TАHLILI VА METODLАR. Mamlakatimizda bag‘rikenglik madaniyatini yuksaltirish, millatlar va konfessiyalararo o‘zaro bir- birini tushunish va hamjihatlikni mustahkamlash, yosh avlodni shu asosda tarbiyalash davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biri sifatida belgilanadi...”[1]. Shu nuqtai nazardan, yoshlarda bag‘rikenglik madaniyatini rivojlantirish mezonlarini, tamoyillarini taxlil qilish mumkin. “Vatanimizni yanada ravnaq toptirish, markazning jahondagi obro‘-eʼtiborini oshirish maqsadida o‘zlarining fidokorona mehnati asosida o‘zlarining hissalarini qo‘shib kelmoqda”[3]. “Maʼrifat, butun xalqimizning birligi va hamjihatligi hal qiluvchi rol o‘ynaydi” deb takidlagan[4]. Davlat organlari va mansabdor shaxslarning jamoat birlashmalari faoliyatiga aralashishga, shuningdek jamoat birlashmalarining davlat organlari va mansabdor shaxslar faoliyatiga aralashishiga yo‘l qo‘yilmaydi” deb belgilab qo‘yilgan[5]. “Turli jinoyatchiliklarni oldini olish, farzand tarbiyasida ota-ona va jamoatchilikning masʼuliyatini yanada oshirish kabi masalalar dolzarb ahamiyatga egaligi takidlangan”[6]. Muayyan yurtda istiqomat qilayotgan millatlar o‘z manfaatlarini o‘zga millatlar manfaatlaridan ustun qo‘yadigan bo‘lsa, muvozanat buziladi, tolerantlik tuyg‘ulari o‘rniga millatlararo nizolar kelib chiqishiga olib keladi[7]. Yoshlarning tolerantlik psixologiyasi rivojlansa, jamiyatda ijtimoiy hamkorlik yuzaga kelishi xam takidlagan[8]. https://scientific-jl.com/luch/ 4 0 1 Часть-44_ Том-1_ Май-2025 Bagrikenglikka muayyan ehtiyoj va qiziqishlarni qondirishga umumiy zarurat tug‘ilgandagina paydo bo‘ladi va harakatlanadi”[9]. TAHLIL VA NATIJALAR.Mamlakatimizning taraqqiy etishi, avvalambor, undagi barqarorlik, millatlararo totuvlik va dinlararo bag‘rikenglik muhitining saqlanishiga bog‘liq. Bu masalalarga davlatimiz rahbari turli yig‘ilish va anjumanlarda, shu qatori xalqaro maydonda ham xalqimiz va jahon hamjamiyatining eʼtiborini qaratib kelmoqda. Birodarlik, diniy bag‘rikenglik, do‘stlik va hamkorlik insoniylik fazilatlaridan biri sifatida ajdodlarimizdan bizlarga juda katta maʼnaviy meros bo‘lib qolgan. Barcha milliy madaniy markazlarning samarali faoliyat olib borishi uchun davlat tomonidan har tomonlama ko‘mak berilyapti, turli millat vakillarining o‘z ona tili, madaniyati, sanʼati, hunarmandchiligi va milliy qadriyatlarini rivojlantirishiga eʼtibor qaratilyapti. Yurtimizdagi tinchlik-osoyishtalik, albatta, turli millat vakillarining o‘zaro do‘stlik, birodarlik munosabatlariga asoslangan. Prezidentimiz bu borada «O‘zbekiston millatlararo totuvlik va diniy bag‘rikenglik sohasida o‘z anʼanalariga doimo sodiq bo‘lib, bu yo‘ldan hech qachon og‘ishmasdan ilgari boradi. Mamlakatimizda turli millat va diniy konfessiyalar vakillari o‘rtasida o‘zaro hurmat, do‘stlik va ahillik muhitini mustahkamlashga birinchi darajali eʼtibor qaratiladi. Bu – bizning eng katta boyligimiz va uni ko‘z qorachig‘idek asrab- avaylash barchamizning burchimizdir», deb taʼkidlagan edilar. BMT Bosh Assambleyasining qaroriga muvofiq, 1997-yildan buyon butun dunyoda har yili 16-noyabr «Xalqaro bag‘ri