TURIZM INFRATUZILMASINING RIVOJLANMAGANLIGI – O‘ZBEKISTON TURIZM SALOHIYATINING TO‘LIQ OCHILMASLIGINING ASOSIY TO‘SIG‘I SIFATIDA

Аннотация

В данной тезисе рассматриваются проблемы "Недоразвитость туристической инфраструктуры как основное https://scientific-jl.com/luch/ 3 6 1 Часть-43_ Том-2_ Апрел-2025 препятствие для полного раскрытия туристического потенциала Узбекистана". Целью диссертации является анализ основных факторов, влияющих на развитие туристической инфраструктуры Узбекистана, а также выявление существующих проблем в этой области. Также будут предложены рекомендации по развитию туристической инфраструктуры и предложены практические меры для усиления роли туризма в экономическом росте страны. Ключевые слова: Туристическая инфраструктура, факторы развитияб туризм Узбекистана, экономическое развитие, международный туризм, инвестиции. Turizm sohasining rivojlanishi har bir davlatning iqtisodiy o‘sishida muhim o‘rin egallaydi. O‘zbekistonning iqtisodiy taraqqiyotida turizmning roli tobora ortib bormoqda, chunki turizm faolligi mamlakatga nafaqat iqtisodiy foyda keltiradi, balki madaniy almashuvni kuchaytirib, xalqaro miqyosda mamlakatning imijini oshiradi. O‘zbekistonning geografik joylashuvi, qadimiy tarixiy yodgorliklari, betakror tabiiy manzaralari va boy madaniy merosi uni turizm sohasida katta salohiyatga ega mamlakatga aylantirmoqda. Biroq, turizm infratuzilmasining rivojlanishi hozirgi kunda bir qator muammolar bilan to‘qnashmoqda. Mavjud transport va kommunikatsiya tizimi, mehmonxona va xizmat ko‘rsatish sohasidagi muammolar, mahalliy aholi tomonidan turizmga qiziqishning pastligi kabi omillar turizmning to‘liq salohiyatini amalga oshirishga to‘sqinlik qilmoqda. Shu bilan birga, davlat tomonidan turizmni rivojlantirishga qaratilgan siyosatlarning yetarlicha samarali bo‘lmasligi, mamlakatda turistik infratuzilmaning umumiy darajasiga salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda. Turizm infratuzilmasining rivojlanishi mamlakat iqtisodiyotiga ko‘plab ijobiy ta’sirlar keltirishi mumkin. Buning uchun birinchi navbatda turistik ob'ektlarga olib https://scientific-jl.com/luch/ 3 6 2 Часть-43_ Том-2_ Апрел-2025 boruvchi yo‘llar va transport tizimlarini modernizatsiya qilish, mehmonxona tarmoqlarini kengaytirish, shuningdek, turizmni rivojlantirish uchun raqamli texnologiyalarni joriy etish zarurdir. Mamlakatda turizmni rivojlantirish uchun samarali strategiyalar ishlab chiqilishi, shuningdek, infratuzilmaning barcha sohalarini kompleks ravishda yaxshilashga qaratilgan choralar ko‘rilishi kerak. Muammo mohiyati: So‘nggi yillarda O‘zbekistonda turizm sohasiga alohida e’tibor qaratilmoqda, ammo ayrim hududlarda turizm infratuzilmasining (yo‘llar, transport, mehmonxonalar, zamonaviy servis xizmatlari) yetarli darajada emasligi xorijiy va mahalliy sayyohlar oqimining sekin o‘sishiga sabab bo‘lmoqda. Ayniqsa, chekka hududlardagi tarixiy va tabiiy obidalar yetarlicha e’tiborga olinmagan, bu esa turizmning hududiy teng rivojlanishiga to‘sqinlik qilmoqda. Respublikamizda Turizm infratuzilmasining rivojlanishiga salbiy ta'sir etuvchi katta hamda kichik omillar Katta (makro) omillar: Bu omillar butun mamlakat miqyosida turizm siyosati va infratuzilmasiga bevosita ta’sir qiladi. Moliyaviy resurslarning yetishmasligi – Davlat budjeti va xususiy sektor tomonidan turizm sohasiga investitsiya hajmining cheklangani. Transport tizimining nomukammalligi – Xalqaro reyslar sonining kamligi, ichki transport (temiryo‘l, avtobus, avia) qulayliklarining yetarli emasligi. Qonunchilikdagi nomukammalliklar – Sayyohlik faoliyatini yengillashtiruvchi soliq, bojxona va sarmoya siyosatidagi to‘siqlar. Marketing va xalqaro targ‘ibotning sustligi https://scientific-jl.com/luch/ 3 6 3 Часть-43_ Том-2_ Апрел-2025 – O‘zbekiston turizm salohiyati haqida xalqaro axborot vositalarida yetarlicha targ‘ib qilinmasligi. Turizmni hududiy muvozanatsiz rivojlantirish – Asosan Toshkent, Samarqand, Buxoro kabi shaharlarga e’tibor qaratilib, boshqa hududlar e’tibordan chetda qolmoqda. Kichik (mikro) omillar: Bu omillar mahalliy darajadagi xizmat ko‘rsatish va kundalik turizm tajribasiga ta’sir ko‘rsatadi. Xizmat ko‘rsatish madaniyatining pastligi – Restoran, mehmonxona va gidlik xizmatlarida sifat va professionallik darajasining pastligi. Turistik ob'ektlarga olib boruvchi yo‘llarning yomon holati – Ayniqsa, chekka va tabiiy turizm obyektlariga borish qiyinligi. Zamonaviy axborot texnologiyalarining joriy qilinmaganligi – Sayyohlar uchun interaktiv xaritalar, mobil ilovalar va onlayn xizmatlarning yo‘qligi. Sanitariya-gigiyena sharoitlarining pastligi – Jamoat hojatxonalari, chiqindi tashlash tizimi va umumiy tozalik darajasining pastligi. Mahalliy aholi va tadbirkorlarning turizmga qiziqishining pastligi – Turizmning foydasi haqida yetarlicha tushuntirish ishlari olib borilmaganligi. Muammoning yechimi: 1. Hududiy turizm infratuzilmasini rivojlantirish bo‘yicha davlat va xususiy sektor hamkorligini kengaytirish. 2. Turistik zonalarni rivojlantirish uchun xorijiy investitsiyalarni jalb qilish va soliq imtiyozlari yaratish. 3. Avtotransport va temiryo‘l tarmoqlarini turistik ob'ektlarga moslashtirish. ht