TEXNOLOGIYA TA’LIMIDA RAQAMLI TEXNOLOGIYAARNI QO’LLASHNING AYRIM MUAMMOLARI

Аннотация

In the article, methods of introducing information and digital technologies into the educational process are one of the priority areas for the development of the modern education system, as well as some measures on the problems and solutions of using digital technologies in the process of technological education. Key words: Information and digital technologies, digital skills, digital transformation, level of education, from secondary to competent, from digitalization formats, software, technical (hardware), mathematical, information, organizational, methodological support. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 16-oktabrdagi “Kasbiy ta’limda malakali kadrlar tayyorlash tizimini yanada takomillashtirish va xalqaro ta’lim dasturlarini joriy qilish chora-tadbirlari to‘g‘risida” gi farmonida jadal rivojlanayotgan raqamli asrda innovatsion mahsulotlarni yaratish uchun yangi bilimlarni o‘zlashtirish va amalda qo‘llashning tobora ortib borayotgan ahamiyati milliy iqtisodiyotning raqobatbardoshligini va milliy xavfsizlik strategiyalarining samaradorligini belgilovchi omillardan kelib chiqqan holda integratsiyalash https://scientific-jl.com/luch/ 2 2 6 Часть-44_ Том-2_ Май-2025 tizimini ishlab chiqish va yo‘nalishlarini belgilash kabi vazifalar qo’yilgan.[1] Bu borada raqamli texnologiyalar alohida o’rin tutadi. Raqamli texnologiya: bu-xo‘jalik yuritishning zamonaviy bir shakli bo‘lib. unda ishlab chiqarish va boshqarishning asosiy faktori sifatida raqamli ko‘rinishdagi katta ma’lumotlar majmui va ularni qayta ishlash jarayoni xizmat qiladi. Olingan natijalarni amaliyotda ishlatish esa an’anaviy ho‘jalik yuritish shakllariga nisbatan ancha katta samaradorlikka erishishga imkon beradi. Misol sifatida turli xildagi avtomatik ishlab chiqarish jarayonlarini, 3D-texnologiyasini, bulutli texnologiya-larni. Masofaviy ta’lim xizmatlari ko’rsatishni, aqlli texnologiyalar yordamida mah-sulot yetishtirish va uni yetkazib berishni, turli xildagi tovarlarni saqlash va ularni sotish jarayonlarini keltirish mumkin. Zamonaviy ta’lim tizimini rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlaridan biri- ta’lim jarayoniga axborot va raqamli texnologiyalarini joriy etishdir. Ta’lim faoliyatida raqamli texnologiyalardan foydalanish bugungi kunda haqiqiy amaliyotga aylanib bormoqda. Ta’lim muassasalarni AKT, raqamli texnologiyalar uchun jihozlar bilan ta’minlashga talab ortib bormoqda, deyarli har bir ta’lim muassasasida interfaol doskalar, planshetlar, yaxshi kompyuterlar, virtual reallik ko'zoynaklari va boshqalar mavjud. Shu bilan birga raqamli texnologiya-lardan foydalanish mumkin bolgan ta’lim muhiti yaratilgan va ko‘pchilik o‘qituv-chilar undan muvaffaqiyatli foydalanmoqda. “Bugungi kunda taʼlim tarakkiyoti juda tez rivojlanmokda va o‘zgarmokda. Mamlakatimizda raqamli iqtisodiyotni faol rivojlantirish, barcha tarmoqlar va sohalarda, eng avvalo, davlat boshqaruvi, ta’lim, sog‘liqni saqlash va qishloq xo‘ja-ligida zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini keng joriy etish bo‘yi-cha kompleks chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda, qarorlar qabul qilinib ularning ijrosi ta’minlanmoqda. 2020-yil 5-oktyabrda O‘zbekiston Respublikasi Prezide-ntining “Raqamli O‘zbekiston-2030” strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” gi PF-6079 -sonli farmoni https://scientific-jl.com/luch/ 2 2 7 Часть-44_ Том-2_ Май-2025 qabul qilindi. Unga asosan axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazir-ligi tomonidan manfaatdor vazirlik va idoralar, biznes hamjamiyati va ilmiy doiralar vakillari hamda xorijiy ekspertlar ishtirokida ishlab chiqilgan “Raqamli O‘zbekiston-2030” strategiyasi tasdiqlangan. Unda belbilanishicha, ta’lim sohasida raqamli ko‘nikmalarni oshirish maqsadida quyidagi tadbirlar amalga oshiriladi: - ta’lim pog‘onasining boshlang‘ich bosqichida o‘quvchilarga raqamli texnologiyalarni taqdim etish orqali raqamli ko‘nikmalarni o‘zlashtirish uchun imkoniyatlar yaratish, tahliliy va tanqidiy fikrlashni rivojlantirish, kelajakda zarur bo‘ladigan keng ko‘lamli raqamli transformatsiya sharoitida yoshlarga bilim va ko‘nikmalar berish; - texnologik kasblar va innovatsion faoliyat sohasida o‘qishni tashkil etishga qaratilgan yuqori samarali xalqaro amaliyotni ta’lim tizimiga joriy etish; - axborot-kommunikatsiya texnologiyalari bilan bog‘liq yo‘nalishda kadrlar tayyorlovchi oliy ta’lim muassasalari bitiruvchilari sonini, axborot texnologiyalar sohasida o‘rtacha darajada kompetensiyaga ega bo‘lgan o‘rta maxsus kasb-hunar ta’limi muassasalari bitiruvchilarini oshirish; - qog‘oz shaklidagi materiallarni raqamlashtirish formatlaridan foydalanish bo‘yicha davlat yagona talabini ishlab chiqish va qo‘llab-quvvatlashni ta’minlash orqali ta’limda o‘quv materiallarini raqamlashtirish; - maktabgacha, o‘rta va oliy ta’lim tizimi uchun elektron ta’lim resurslarini yanada takomillashtirish, shuningdek, ichki va jahon ta’lim resurslaridan foydala- nishni ta’minlash; - maktab va maktabgacha ta’lim t