O'ZBEKISTON RESPUBLIKASINING "AHOLINI VA M ASOSI HAMDA TEXNOGEN TA'SIRIDAN XAVF-XATARDAN SAQLASH TO'G'RISIDA"GI QONUNI

Аннотация

Ushbu maqola O‘zbekistonda atrof-muhitni muhofaza qilishning ahamiyatini, qonunchilikning asosiy qoidalarini tahlil qiladi, tabiiy resurslarni saqlash strategiyalarini o‘rganadi, atrof-muhitni muhofaza qilishda texnologiyaning rolini muhokama qilish, qonunning amalga oshirilishi va bajarilishini baholaydi, shuningdek, qonunlarning ta’sirini baholash haqida fikr yuritilgan. Kalit so`zlar. Ekotizim, ekologik, flora, faunas, resurs. Oʻzining boy tabiiy landshaftlari va xilma-xil ekotizimlariga ega boʻlgan Oʻzbekiston aholisi farovonligi va tabiiy merosini asrab-avaylash uchun atrof-muhitni muhofaza qilish muhim ahamiyat kasb etishini tan oladi. Agar bu qonunning sarlavhasi og'izga o'xshasa, xavotir olmang, siz yolg'iz emassiz. Lekin qo'rqmang, biz buni siz uchun tushunish uchun O'zbekiston huquqshunosligi bo'yicha diplom talab qilmaydigan tarzda parchalash uchun keldik. Ushbu qonun O‘zbekiston xalqi va hududlarini tabiiy va texnogen xususiyatli noyob ekologik muammolardan himoya qilishga qaratilgan. O‘zbekiston, ko‘plab davlatlar qatori, qonunchilik bilan hal etish va yumshatishni talab qiladigan ekologik muammolarga duch kelmoqda. Mamlakat o‘z tabiiy resurslari va ekotizimlarini qonun va me’yoriy hujjatlar orqali muhofaza qilish muhimligini tan oldi. Ushbu fon atrof-muhitni muhofaza qilish to'g'risidagi qonun hujjatlari zarurligini tushunish uchun zamin yaratadi. O‘zbekiston aholisi va hududlarini tabiiy hodisalar yoki inson faoliyati natijasida yuzaga keladigan ekologik xavflardan asrashdan iborat. Aniq maqsadlarni belgilash va uning amal qilish doirasini belgilash orqali ushbu qonun mamlakatning ekologik boyliklarini boshqarish va saqlash uchun asos yaratishga qaratilgan. Oʻzbekiston Orol dengizidan to sharqdagi togʻli hududlargacha boʻlgan rang-barang va boy tabiiy muhitga ega. Ushbu tabiiy merosni asrab- avaylash hozirgi va kelajak avlodlar farovonligi uchun juda muhimdir. Atrof-muhitni muhofaza qilish nafaqat ekotizimlar va yovvoyi tabiatni muhofaza qilish, balki barcha o'zbekistonliklar uchun barqaror va sog'lom muhitni ta'minlaydi. Qonunning asosiy yo‘nalishlaridan biri O‘zbekistonning xilma-xil ekotizimlari va tabiiy yashash joylarini saqlashdir. Ushbu hududlarni muhofaza qilish orqali qonun biologik xilma-xillikni saqlash va mamlakat flora va faunasining uzoq muddatli barqarorligini ta'minlashga qaratilgan. O'zbekistonda havo, suv va tuproq sifatini saqlash uchun ifloslanish darajasini nazorat qilish muhim ahamiyatga ega. Qonun sanoat va jismoniy shaxslar uchun ularning atrof-muhitga ta'sirini cheklash, tabiiy resurslarni yomonlashtiradigan zararli chiqindilar va chiqindilarni kamaytirish bo'yicha ko'rsatmalar va standartlarni belgilaydi. Chiqindilarni samarali boshqarish atrof-muhit buzilishining oldini olish va aholi salomatligini saqlashda muhim ahamiyatga ega. Qonun chiqindilarning O‘zbekiston atrof-muhitiga va jamiyatlariga salbiy ta’sirini minimallashtirish maqsadida chiqindilarni to‘g‘ri yo‘q qilish va qayta ishlash amaliyoti bo‘yicha ko‘rsatmalar beradi. Barqaror qishloq xo‘jaligi amaliyoti O‘zbekistonning 99 ILM-FAN VA INNOVATSIYA ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI in-academy.uz/index.php/si unumdor yer va suv resurslarini saqlab qolish uchun juda muhimdir. Barqaror dehqonchilik usullarini rag'batlantirish orqali mamlakat o'zining qishloq xo'jaligi merosini himoya qilishi va kelajak avlodlar uchun oziq-ovqat xavfsizligi va atrof-muhit salomatligini ta'minlashi mumkin. Oʻzbekiston turli xil oʻsimlik va hayvon turlarining vatani boʻlib, ularning baʼzilari yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan yoki mintaqaga xosdir. Muhofaza qilinadigan hududlar va tabiatni muhofaza qilish dasturlari orqali biologik xilma-xillikni saqlashga qaratilgan sa’y- harakatlar O‘zbekiston tabiiy muhitining ekologik muvozanati va boyligini saqlashda hal qiluvchi o‘rin tutadi. Texnologiya monitoring va kuzatuv imkoniyatlarini oshirish orqali atrof-muhitni muhofaza qilishda muhim rol o'ynaydi. Sun'iy yo'ldosh tasvirlaridan tortib dron texnologiyasigacha ekotizimlardagi o'zgarishlarni kuzatish, ifloslanish manbalarini aniqlash va yovvoyi tabiat populyatsiyasini yanada samaraliroq kuzatish uchun bizda innovatsion vositalar mavjud. Texnologiya, shuningdek, an'anaviy fotoalbom yoqilg'ilarga barqaror muqobillarni taklif qilib, toza energiya sohasida innovatsiyalarga turtki bo'ldi. Quyosh panellaridan shamol turbinalariga qadar bu yutuqlar nafaqat uglerod chiqindilarini kamaytiradi, balki sayyoramiz uchun yanada yashil va barqaror kelajakka yordam beradi. Atrof-muhitni muhofaza qilish to'g'risidagi qonunlarni muvaffaqiyatli amalga oshirish va ijrosini ta'minlash, ularning bajarilishini ta'minlash vazifasi yuklangan vakolatli davlat organlariga tayanadi. Ushbu idoralar faoliyatni monitoring qilish, tekshirishlar o'tkazish va atrof-muhitni muhofaza qilish qoidalarini qo'llashda hal qiluvchi rol o'ynaydi. Buzilishlarning oldini olish va atrof-muhitga oid qonunlarga rioya qilishni rag'batlantirish uchun rioya qilmaslik uchun qattiq jazo chor