NEFT VA GAZ TURBA PROVODLARINING POLIETILEN QOPLMALAR KARROZIYASINI TAXLIL QILISH

Аннотация

Quvurlar qoplamalarining korroziyasi neft va gaz sanoatining asosiy muammolaridan biri bo'lib, har yili katta miqdorda mablag' sarflanadi. Quvurlarga qoplamani qo'llash ancha qimmatga tushadi, shuning uchun qoplamani tanlash va qo'llash katta ahamiyatga ega. Shuningdek, yer osti ko'milgan quvurlar uchun boshqa tuzilmalardan farqli o'laroq, ularning qoplamalarini qisqa vaqt ichida o'zgartirish mumkin emas. Shuning uchun qoplama kamida 20 yil davomida hizmat qilishi kerak. Ushbu maqolada uch qatlamli polietilen po'lat quvurlarda korroziyaning sabablari o’rganildi Kalit so'zlar: korroziya , dastlabki yopishqoqlik,polietilen qoplama. Quvurlar qoplamalarining korroziyasi neft va gaz sanoatining asosiy muammolaridan biri bo'lib, har yili katta miqdordagi mablag' sarflanadi. Ishlab chiqarishni to'xtatish uglevodorod ishlab chiqarish yoki texnik xizmat ko'rsatish xarajatlari nuqtai nazaridan juda katta yo'qotishlarni keltirib chiqaradi. Shuning uchun asbob-uskunalarning yaroqlilik muddati davomida nuqsonsiz bo'lishi asosiy muammo hisoblanadi [1]. Mamlakatimiz neft, gaz va neft-kimyo sanoati korroziya muhitda joylashganligi sababli ushbu hodisani o'rganish va uni oldini olish favqulodda muhim ahamiyatga ega. Tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, korroziya quvurlarning eng muhim zarar etkazuvchi mexanizmi hisoblanadi. Ichki va tashqi korroziyalar quvurlarning xavfsizligi va yaxlitligiga uzoq vaqt davomida juda samarali ta'sir ko'rsatadi, shuning uchun quvurlar doimiy tekshirishni talab qiladi [2]. Shuningdek, tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, oqishning eng muhim sabablaridan biri sirt quvurlarining tashqi korroziyasidir. Shuning uchun, odatda, barcha gaz quvurlari katodli himoya tizimi bilan himoyalangan, ammo quvur liniyasining shikastlanishining boshqa sabablari ham bor, masalan, mos bo'lmagan qoplamadan foydalanish, qoplamaning oqishi, katodli himoya tizimidagi nuqsonlar va yoriqlar [3]. Shuningdek, zilzila, yerning siljishi va mexanik shikastlanishlar kabi mexanik vositalar gaz quvurida mahalliy oqib chiqishga olib kelishi mumkin. Demak, quvurlar oqib chiqishi va atrof-muhitga, odamlar hayotiga zarar etkazishi mumkin[4]. Shuningdek, er osti ko'milgan quvurlar uchun ularning qoplamasini boshqa tuzilmalar kabi qisqa muddatlarda almashtirishni imkoni yo’q ,qoplama kamida 20 yildan ortiq hizmat qilishi kerak. Quvurlarning tuproq ostida joylashtirilishi ,quvur va tuproq orasida kantaktni yuzaga keltiradi bu esa quvurning karroyiyalanishiga olib kelishi mumkin. Hatto quruq tuproqda ham oz bo’lsada namlik bo’ladi bu esa quvur qoplamasining nam bo’lishiga olib keladi.Qoplama namlikni 60 “TABIIY FANLAR: DOLZARB MUAMMOLAR VA ULARNING YECHIMLARI” o’ziga singdirmasligi kerak, sababi bu og’irlikning oshishiga olib keladi va elektr to’kiga qarshiligining pasayishiga olib keladi. Quvurlarni tuproq ostida joylashtirish quvurlarni bosim ostida bo'lishiga olib keladi. Shuningdek, tuproqda shag'alning mavjudligi, namlik tufayli tuproqning harakatlanishi va boshqa mavjud bo'lgan zarralar yuqorida aytib o'tilgan o'zgaruvchan va uyg'un bo'lmagan bosimni keltirib chiqaradi. Aslida qoplama jismoniy himoya bo'lishi kerak va sirtdan ajratilmasligi kerak. Xulosa. Odatda, mamlakatda karroziya bilan bog‘liq xarajatlarga katta miqdordagi milliy mablag‘ sarflanadi. Boshqa mamlakatlar tajribasini qisqacha ko‘zdan kechirganda, ularning aksariyati karroziya tufayli yuzaga keladigan zararlarning oldini olish usullarini ishlab chiqqanligi va amalda qo‘llaganligini ko’rish mumkin. Qoplamaning yaxshi ishlashi uning metall yuzasiga yopishqoqlik darajasi yuqori bo’lishiga bog‘liq. Dastlabki yopishqoqlik va uning kontakt holatidagi chidamliligi uzoq muddatli istiqbolda qoplamaning yuqori samaradorligiga olib keladigan omillardan biridir. Foydalanilgan adabiyotlar: 1. Amir Samimi, Soroush Zarinabadi. An Analysis of Polyethylene Coating Corrosion in Oil and Gas. Journal of American Science, 2011; 7(1). 1032-1036. 2. Wong D.T, Holub J.F, Lemenn L, Johnston R.A. Method of Cooling Coated Pipe, U.S.Patent, Patent Number: 6. 847. 2001. 3. Rainwater Hartono, Ali Mansoori, Aryadi Suwono. Prediction of solubility of bimolecular in supercritical solvents. Journal of Chemical Engineering Science, 2001; Vol 56, 6949-6958. 4. Manan.Z.A, Lim.C.S, Abd Rahman.N.S, Wan Alwi.S.R. Modeling of a new supercritical fluid extraction process for Palm oil refining. International Conference on science & Technology, 2008. 61