Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
ANTIBIOTIKLARNING SAMARASIZLIGI VA MIKROBLARNING QARSHILIK MEXANIZMLARI
Bazarova G.R · Tillayeva S.E. · Cho’liyeva D.E.
Современная наука и исследования · 2 · 2026
Аннотация
This article highlights the role of antibiotics in medicine, their mechanisms of action, and the factors affecting their effectiveness. Antibiotics are generally classified into bacteriostatic and bactericidal types and act on microbes by disrupting the cell wall, inhibiting protein synthesis, or interfering with DNA/RNA functions. However, in recent years, microorganisms have increasingly developed resistance to these drugs. The article provides a detailed explanation of microbial resistance mechanisms, including natural (intrinsic) and acquired forms, as well as key strategies such as enzymatic inactivation, target modification, and antibiotic efflux. The main causes of resistance development include the misuse and overuse of antibiotics, their widespread use in veterinary and agricultural settings, and poor hygiene and sanitation conditions. To address this issue, the article emphasizes the importance of rational antibiotic use, the development of microbial resistance monitoring systems, and the search for new drugs and alternative therapies. This paper aims to deepen the understanding of microbial resistance to antibiotics and explore potential solutions to this global challenge. Keywords: Antibiotics, Microbial resistance, Antibiotic effectiveness, Resistance mechanisms, Bacteriostatic, Bactericidal, β-lactamase, Enzymatic inactivation, Ribosomal alterations, Intrinsic resistance, Acquired resistance, Antibiotic stewardship, Microbial monitoring, Alternative therapy, Biofilm, Hygiene, Misuse of antibiotics, Veterinary antibiotics, Microbial infections, New antibiotics 397 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 5 Аннотация. В данной статье рассматривается роль антибиотиков в медицине, механизмы их действия и факторы, влияющие на их эффективность. Антибиотики в основном делятся на бактериостатические и бактерицидные и воздействуют на микроорганизмы путём разрушения клеточной стенки, ингибирования синтеза белка или нарушения функционирования ДНК/РНК. Однако в последние годы способность микроорганизмов противостоять этим препаратам значительно возросла. В статье подробно описаны природные (интринсивные) и приобретённые формы устойчивости, а также основные механизмы — ферментативная инактивация, изменение мишени действия и выведение антибиотиков из клетки. Основными причинами развития устойчивости названы неправильное использование антибиотиков, их широкое применение в ветеринарии и сельском хозяйстве, а также плохие санитарно- гигиенические условия. Для решения этой проблемы подчёркивается важность рационального использования антибиотиков, развития систем мониторинга устойчивости микроорганизмов, а также поиска новых препаратов и альтернативных методов терапии. Настоящая статья направлена на глубокое понимание устойчивости микробов к антибиотикам и поиск путей решения этой глобальной проблемы. Ключевые слова: Антибиотики, Устойчивость микробов, Эффективность антибиотиков, Механизмы устойчивости, Бактериостатические, Бактерицидные, Бета-лактамаза, Ферментативная инактивация, Рибосомные изменения, Врожденная устойчивость, Приобретённая устойчивость, Антибиотик-стewардство, Микробиологический мониторинг, Альтернативная терапия, Биофильм, Гигиена, Неправильное использование, Ветеринарные антибиотики, Микробные инфекции, Новые антибиотики. Antibiotiklar haqida umumiy ma’lumot Antibiotiklar — bu bakterial infeksiyalarni davolash uchun ishlatiladigan kimyoviy moddalar bo‘lib, ular mikroorganizmlarning o‘sishini to‘xtatadi yoki ularni butunlay yo‘q qiladi. Antibiotiklar tabiiy, yarim sun’iy yoki sun’iy yo‘l bilan olinadi. Birinchi antibiotik — penitsillin 1928-yilda Aleksandr Fleming tomonidan kashf etilgan bo‘lib, bu tibbiyotda inqilob yasadi. Antibiotiklar ikki asosiy guruhga bo‘linadi: Bakteriostatik antibiotiklar – bakteriyalarning o‘sishini to‘xtatadi. Bakterisid antibiotiklar – bakteriyalarni butunlay o‘ldiradi. Ular quyidagi mexanizmlar orqali ta’sir ko‘rsatadi: Bakterial hujayra devorini buzish (masalan, penitsillin); Protein sintezini to‘xtatish (masalan, tetratsiklinlar); DNK yoki RNK sintezini buzish (masalan, rifampitsin); Metabolik yo‘llarni bloklash. Antibiotiklarning tibbiyotdagi ahamiyati Antibiotiklar zamonaviy tibbiyotning ajralmas qismi hisoblanadi. Ular quyidagi hollarda muhim ahamiyat kasb etadi: Bakterial infeksiyalarni davolash: pnevmoniya, meningit, sepsis, angina, sil, va boshqa kasalliklarda asosiy davolovchi vosita. Operatsiyalardan keyingi asoratlarning oldini olish: yurak, suyak, ko‘z va boshqa jarrohlik amaliyotlarida infeksiya xavfini kamaytirish. 398 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 5 Onkologiya va immunosupressiv terapiyada qo‘llanilishi: saratonni davolashda immunitet pasaygan bemorlarda infeksiyalarning oldini olish. Profilaktika sifatida: ayrim xavfli operatsiyalar oldidan yoki kasallik yuqtirish xavfi yuqori bo‘lgan holatlarda. Antibiotiklar samaradorligining kamayishi muammosi So‘nggi yillarda antibiotiklar samaradorligining pasayishi ji
Доказательный фрагмент
«This article highlights the role of antibiotics in medicine, their mechanisms of action, and the factors affecting their effectiveness.»
Образец извлечения
Демо-превьюThis article highlights the role of antibiotics in medicine, their mechanisms of action, and the factors affecting their effectiveness. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- Antibiotics, Microbial resistance, Antibiotic effectiveness, Resistance, Noto‘g‘ri foydalanish, Bakterisid, Gigiyena, Qarshilik mexanizmlari, Tabiiy qarshilik, Mikroblar qarshiligi, Bakteriostatik, Mikrobial monitoring, Antibiotik samaradorligi, Enzimatik inaktivatsiya, Antibiotik stevardship, Antibiotiklar, Veterinariya antibiotiklari, Yangi antibiotiklar, Biofilm, Orttirilgan qarshilik, Alternativ terapiya, Mikrobial infeksiyalar, β-laktamaza, Ribosomal o‘zgarishlar
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Магистерские диссертацииЮлдашев Ж.Х2014
Журнал универсальных научных исследованийAND RESTORATION, Khatamov Orif Yusupovich2024