SABAQQA MAQSET QOYÍWDA SMART TALAPLARÍNAN NÁTIYJELI PAYDALANIW

Аннотация

This article is primarily aimed at correctly setting lesson objectives when preparing effective lesson plans. It was noted that the tasks of effective SMART criteria in setting lesson objectives, as well as setting goals based on SMART requirements when preparing lesson plans and implementing them during the lesson, should create a foundation for an effective lesson. Keywords: goal, lesson objective, SMART criteria, effective goal criteria, specific, measurement, achievability, real, time, achievement of results. Sabaq - mektep bilimlendiriwiniń tiykarǵı shólkemlestiriw forması. Sabaq belgili muǵdardaǵı turaqlı oqıwshılar toparı menen qatań tártipte shólkemlestiriletuǵın hám anıq maqsetke baǵdarlangan didaktikalıq prosess. Sabaq - insaniyat tárepinen mıń jillar dawamında arttırılǵan turmıslıq tájiriybelerdi oqıwshılarǵa júdá qısqa waqıtta úyretiwdiń eń nátiyjeli usılı. Sabaqtı shólkemlestiriw hám onıń nátiyjeliligin támiyinlewde oǵan qoyılatuǵın maqsettiń ornı júdá áhmiyetli. Sebebi sabaqtı shólkemlestiriwde qoyılǵan maqset tiykarında nátiyjege erisiledi. Búgingi rawajlanǵan dáwirde SMART talapları ómirimizdiń mazmunına aylanbaqta. Biz sabaqtı shólkemlestiriwde de bul insturmentke tiykarlanılsa álbette maqsetke erisiledi. 3 60 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 5 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ SMART - bul anıq hám ólshenetuǵın maqsetti qáliplestiriw, zárúr resurslar hám ogan erisiw waqtın anıqlaw imkanın beriwshi usıl. SMART-bilimlendiriw (texnologiya) maqsetleri menen oqıw tájiriybelerin jobalastırıw. SMART - oqıw maqsetleriniń áhmiyetin, mazmunın, oqıtıwdaǵı abzallıqlardı hám sabaq procesinde maqsetti anıq qoyıw arqalı nátiyjege erisiw, maqset qoyıw menen baylanıslı mashqalalardı anıqlaw jáne olardıń ózine tán ózgeshelikleri, principleri hám metodların keńnen sáwlelendiredi. SMART sabaq maqsetleri - anıqlıq (ózgeshelik, ayrıqsha), ólshese bolatuǵın, erisiw imkanı bolǵanlıq, áhmietli hám waqıt penen sheklengen hám bilimlendiriw sistemasındaǵı abzallıqları keńnen sáwlelendirilgen. Zamanagóy sabaqtıń maqseti anıq ólshemli boliwı kerek, maqsetti sabaq nátiyjesi menen anıqlaw múmkin. Sabaqtı nátiyjeli shólkemlestiriw hám ótkeriw, sabaq joybarın jaratıw ushın tómendegi qaǵıydalarǵa ámel etiw kerek: 1. Sabaqtıń maqsetlerin anıqlaw; 2. Sabaq túrine anıqlıq kirgiziw; 3. Maqsetlerge erisiwde qolaylı usıl hám shınıǵıwlardı tańlaw; 4. Maqset, wazıypa, mazmunı hám oqıtıw usılına sáykes keletuǵın sabaq dúzilisin anıqlaw. 5. Sabaqta qollanatuǵın qurallardı durıs tańlaw. Birinshi qaǵıydanı tolıǵıraq kórip shıǵayıq - sabaq maqsetlerin anıqlaw. Olar qalay durıs qáliplestiriliwi múmkin? SMART – «durıs» maqsetlerdi belgilew ushın eń áhmiyetli bes ólshemdi este saqlap qalıwǵa járdem beretuǵın qısqartpa (bes inglis sóziniń birinshi háribine tiykarlangan): Anıqlıq (ózgeshelik, ayrıqsha) - birinshi element anıqlıq. Maqset anıq etip belgilep berilgen bolıwı kerek. Ol tómendegi sorawlarga juwap beriwi kerek: ne islew kerek? Kim juwapker? Qanday talaplar hám sheklewler bar? Siz oqıwshılarǵa atlıq sóz shaqabın túsindiriwdi qáleysiz be? Bul maqset júdá anıq, sebebi ol atlıq sóz shaqabın túsindiriwge qaratılǵan. Hesh qanday anıqsızlıq joq. Maqset anıq belgilengen. Mısalı, sabaǵıńız atlıqtıń basqa sóz shaqaplarınan ayırmashılıǵı, onıń grammatikalıq ózgesheliklerine qaratılǵan bolıwı múmkin, bul hár bir basqıshtıń detalların túsiniwge qaratılǵan. S – (Specific) Anıqlıq (ózgeshelik, ayrıqsha); M – (Measurable) Ólshese bolatuǵın; A – (Achievable) Erisiw imkanı bolatuǵın; R – (Relevant) Áhmietli, real, haqıyqatlıqqa baylanıslı; T – (Time-bound) Waqıt penen sheklengen, múddetli; Ólshese bolatuǵın - ekinshi element ólshenetuǵin. Maqset rawajlanıwdı baqlaw hám tabıstı anıqlaw ushın muǵdarlıq yamasa ólshenetuǵın kriteriyalarǵa iye bolıwı kerek. Ol tómendegi sorawlarga juwap beriwi kerek: Qansha? Neshe dana? Mısalı, Oqıwshılar atlıq sóz shaqapshasınıń anıqlamasın, onıń grammatikalıq ózgesheliklerin bilip aladı. Bul jerde, atlıq sóz shaqapshasınıń anıqlamasın, onıń grammatikalıq ózgesheliklerin degen túsinikler maqsettiń ólshemi boladı. Endi qashan orınlanǵanın qalay biliwge boladı? Oqıwshılar sabaqtı túsingenligin biliw ushın, siz olardıń bilimlerin qalay tekseriwiniz múmkin? 3 61 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 5 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Siz onlayn testler, qáliplestiriwshi bahalawlar yamasa klasstaǵı jumıslar arqalı olardıń bilimin bahalawıńız múmkin. Yamasa klasstaǵı jumısta oqıwshılar atlıq sóz toparınıń grammatikalıq ózgesheliklerin kestede qáliplestiriwi múmkin, bul olardıń túsiniwin ólshewdiń bir kórsetkishi boladı. Erisiw imkanı bolatuǵın - úshinshi komponent bolıp tabıladı. Maqset real hám waqıt, resurslar hám kónlikpeler sıyaqlı sheklewler sheńberinde erisiw múmkin bolıwı kerek. Qanday ámeller orınlanıwı kerek? Maqsetke erisiw shártleri qanday? Sabaq maqsetleri real hám klass ortalıǵınıń sheklewleri