РАЗВИТИЕ ДОШКОЛЬНОГО ОБРАЗОВАНИЯ, ПРОБЛЕМЫ И ПЕРСПЕКТИВЫ РЕШЕНИЯ

Аннотация

ushbu maqolada maktabgacha ta’lim tizimining rivojlanish bosqichlari, hozirgi holati, duch kelayotgan muammolar va ularni hal etish yo’llari tahlil qilingan. Maktabgacha ta’limning bolalar intelektual, jismoniy va axloqiy rivojlanishidagi o’rni yoritilib, tizimni yanada takomillashtirish istiqbollari ko’rib chiqilgan. Shuningdek, davlat siyosati doirasida amalgam oshirilayotgan islohotlar, innovatsion metodlar hamda xususiy sektorni rivojlantirish muhimligi haqida so’z yuritiladi. Kalit so’zlar: Maktabgacha ta’lim, ta’lim islohoti, maktabgacha ta’lim muassasalari, bog‘cha, pedagogika, innovatsion ta’lim, ta’lim sifati, davlat-xususiy sheriklik, maktabgacha tarbiya, bolalar rivojlanishi, pedagog kadrlar, ta’lim dasturlari, O‘zbekiston ta’lim tizimi, maktabgacha ta’lim qonunchiligi, zamonaviy metodlar, ta’lim strategiyasi. Maktabgacha ta’lim bolalarning intellektual, jismoniy va axloqiy shakllanishi uchun eng muhim bosqichlardan biridir. Bu davrda bola tafakkuri, ijodiy qobiliyati va jamiyatga moslashish qobiliyati shakllanadi. Shu bois dunyo miqyosida maktabgacha ta’lim tizimini rivojlantirishga katta e’tibor qaratilmoqda. O‘zbekiston ham bu yo‘nalishda islohotlarni jadallashtirib, yangi dasturlarni amalga oshirmoqda. Maktabgacha Ta’limning Taraqqiyoti So‘nggi yillarda O‘zbekistonda maktabgacha ta’lim tizimida quyidagi muhim yutuqlarga erishildi: 1. Qamrov darajasi oshdi – Davlat va xususiy bog‘chalar soni ortib, bolalarni maktabgacha ta’lim bilan qamrab olish ko‘rsatkichi sezilarli darajada yaxshilandi. 2. Yangi pedagogik texnologiyalar joriy qilinmoqda – Ta’lim jarayonida innovatsion yondashuvlar, STEAM-ta’lim va interfaol metodlardan keng foydalanilmoqda. 3. Xususiy sektorni rivojlantirish – Davlat-xususiy sheriklik asosida ko‘plab yangi nodavlat bog‘chalar tashkil qilinib, tanlov muhiti kuchaymoqda. 4. 2016-yil 29-dekabr – Prezidentning "2017-2021-yillarda maktabgacha ta’lim tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida"gi PQ-2707-sonli qarori qabul qilindi. Ushbu hujjat maktabgacha ta’lim muassasalarining moddiy-texnik bazasini mustahkamlash, tarmoqni kengaytirish va malakali pedagog kadrlar bilan ta’minlashni nazarda tutgan. Kadrlar tayyorlash sifati oshmoqda – Maktabgacha ta’lim muassasalari uchun malakali pedagoglarni tayyorlash bo‘yicha maxsus dasturlar ishlab chiqildi. Mavjud Muammolar Shunga qaramay, tizimda hal etilishi lozim bo‘lgan ayrim muammolar ham mavjud: 1. 2017-yil 30-sentabr – Prezident farmoniga muvofiq, Maktabgacha ta’lim vazirligi tashkil etildi. Bu qaror bog‘chalar qurish va ta’mirlash, ilg‘or tarbiya uslublari va metodikalarini joriy etish bo‘yicha ishlarni jadallashtirishga xizmat qildi. Bog‘chalar yetishmovchiligi – Ba’zi hududlarda bog‘chalarning yetarli emasligi sababli bolalar qamrovi pastligicha qolmoqda. 2. Kadrlar yetishmovchiligi va malaka muammosi – Tajribali pedagoglarning yetishmovchiligi hamda mavjud kadrlarning malakasi yetarli darajada bo‘lmasligi muammo tug‘dirmoqda. 3. Ta’lim sifati va dasturlar mosligi – Ayrim bog‘chalarda ta’lim dasturlari bolalarning yoshiga mos kelmaydi yoki eskirgan metodlarga asoslangan. adpi.uz universaljurnal.uz 311 MAKTABGACHA TA’LIM TARAQQIYOTI, MUAMMO YECHIM VA ISTIQBOL” Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. Andijon. 9-10 aprel 2025-yil 4. Oilalar bilan hamkorlik sustligi – Ba’zan ota-onalar bolalarni tarbiyalash jarayonida bog‘chalar bilan yetarli darajada hamkorlik qilmaydi. Muammolarni Hal etish Yo‘llari Maktabgacha ta’lim tizimini yanada takomillashtirish uchun quyidagi chora-tadbirlarni amalga oshirish muhim: 1. 2018-yil 9-sentabr – "Maktabgacha ta’lim tizimini tubdan takomillashtirish chora- tadbirlari to‘g‘risida"gi Prezident qarori imzolandi. Bu hujjat maktabgacha ta’limni boshqarishning zamonaviy mexanizmlarini joriy etish, tarbiya va o‘quv jarayonini takomillashtirish hamda davlat-xususiy sheriklik asosida yangi bog‘chalar tashkil etishni ko‘zda tutdi. 2019-yil 8-may – Prezident "O‘zbekiston Respublikasi maktabgacha ta’lim tizimini 2030- yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida"gi qarorni imzoladi. Ushbu konsepsiya maktabgacha ta’lim sohasidagi normativ-huquqiy bazani takomillashtirish, bolalarning sifatli ta’lim bilan qamrovini oshirish va innovatsion texnologiyalarni joriy etishni nazarda tutadi. Yangi bog‘chalar ochish va mavjudlarini modernizatsiya qilish – Davlat va xususiy sektor sherikligini yanada kuchaytirish orqali maktabgacha ta’lim muassasalarini ko‘paytirish lozim. 2. 2019-yil 16-dekabr – "Maktabgacha ta’lim va tarbiya to‘g‘risida"gi qonun qabul qilindi. Bu qonun maktabgacha ta’lim va tarbiya sohasidagi davlat siyosatining asosiy yo‘nalishlari hamda bolalarning ta’lim olishga doir davlat kafolatlarini belgilab berdi. Pedagoglar malakasini oshirish – Zamonaviy pedagogik metodlarni o‘rgatish bo‘yicha malaka oshirish kurslarini kengaytirish va innovatsion yondashuvlarni joriy qilish kerak. 3. Raqamli texnologiyalarni qo‘llash – Bog‘chalarda elektron o‘qitish vositalari va m