ПЕДАГОГИЧЕСКИЕ ОСНОВЫ СОЦИАЛЬНОГО ФОРМИРОВАНИЯ МЛАДШИХ ШКОЛЬНИКОВ

Аннотация

The primary education stage is not only an educational process, but also a period that serves as an important foundation for a person's entry into society. This article analyzes the content of the social formation of primary school students, its pedagogically based principles and effective methods used in education. The author specifically focuses on the role of the teacher in the social development of the student, highlights the importance of role-playing games, group work and educational conversations in the formation of social skills in students. The article is aimed at a deeper study of the process of social education in the primary education system and is enriched with practical recommendations. Keywords: Primary education, social formation, pedagogy, social skills, the role of the teacher, moral values, adaptation to society, pedagogical methods, educational activity, social activity, role-playing games, family-school cooperation, human qualities, culture of communication. Language: Uzbek Citation: Tohirjonova , X. (2025). PEDAGOGICAL BASIS OF SOCIAL FORMATION OF PRIMARY STUDENTS. Universal International Scientific Journal, 2(4), 314–320. Retrieved from https://universaljurnal.uz/index.php/jurnal/article/view/1766 Doi: https://doi.org/10.5281/zenodo.15352344 Copyright © 2025 by author(s) and Scientific Research Publishing Inc. This work is licensed under the Creative Commons Attribution International License (CC BY 4.0). http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ avlod qilib tarbiyalashga qaratilgan. O‘zbekistonda olib borilayotgan tub Mustaqillikni mustahkamlash uchun olib islohatlar mazmuni yosh avlodni ma’naviy borilayotgan siyosiy, ijtimoiy-iqtisodiy, yetuk, intellektual salohiyatli barkamol ma`naviy sohalardagi islohatlar inson 315 Universaljurnal.uz Universal International Scientific Journal 2025, 2(4) huquqi va erkinliklarini himoya qiluvchi jarayonlarini toʻgʻri tashkil etish oʻta muhim demokratik va fuqarolik jamiyatini barpo hisoblanadi. etishni ko’zda tutadi. Amalga oshirilayotgan Ijtimoiy shakllanish deganda shaxsning o’zgarishlarning bosh maqsadi ham atrofdagi insonlar, ijtimoiy muhit, insonning moddiy va ma`naviy madaniyat, axloqiy-meʼyoriy qadriyatlar manfaatlarini himoya qilishdan iborat. taʼsirida ongli ravishda jamiyatga Bunday mashaqqatli murakkab yo’lda bizga moslashuvi tushuniladi. Bolaning ijtimoiy doimo mash`ala bo’ladigan, yo’limizni hayotga kirib borishi, jamiyatning faol charog’on yoritib turadigan ota-onalarimiz, aʼzosiga aylanishi aynan boshlangʻich sinf bobolarimiz, ajdodlarimizning ibratli hayot davrida kuchli surʼat bilan kechadi. Bu esa saboqlari bor. Milliy qadriyatlarni tiklash, oʻz navbatida oʻqituvchidan nafaqat didaktik ma’naviyatni yuksaltirish, ayniqsa sharqona bilim berishni, balki tarbiyaviy mahoratni, odob-ahloq an’analariga e’tiborni pedagogik sezgirlikni va metodik kuchaytirish shular jumlasidandir. yondashuvni talab qiladi. Yoshlarning ta’lim-tarbiyasi doimo dolzarb Bugungi globallashuv, tezkor axborot muammo sifatida e’tirof etiladi. Uning oqimi, raqamli texnologiyalar taʼsirida yosh ikkinchi muhim jihati esa yoshlarning avlodni ijtimoiy-axloqiy jihatdan yetuk qilib ijtimoiy-huquqiy ongini shakillantirishda tarbiyalash zamonaviy taʼlimning dolzarb huquqiy tarbiyaning rolidir. Inson vazifasiga aylanmoqda. Ayniqsa, maktabga hayotidagi eng muhim bosqichlardan biri bu endigina qadam qoʻygan kichik yoshdagi – maktab davri, xususan, boshlangʻich bolalarning psixologik va ijtimoiy taʼlim bosqichidir. Aynan shu davrda rivojlanishini uygʻun holda tashkil etish – shaxsning poydevori, uning dunyoqarashi, pedagogik faoliyatning markaziy axloqiy qarashlari va jamiyatga munosabati yoʻnalishlaridan biridir. shakllana boshlaydi. Shuning uchun ham Mazkur maqolada boshlangʻich sinf pedagogika va psixologiyada boshlangʻich oʻquvchilarini ijtimoiy shakllantirish sinf yoshi maxsus davr sifatida alohida jarayonining mohiyati, uning pedagogik oʻrganiladi. Bu davrda nafaqat bilim berish, asoslari, o‘qituvchining o‘rni va taʼlim- balki tarbiyaviy, ijtimoiylashuv tarbiya jarayonidagi samarali metodlar 316 Universaljurnal.uz Universal International Scientific Journal 2025, 2(4) xususida fikr yuritiladi. Shuningdek, Bola ilk bor oiladan tashqarida muhim zamonaviy pedagogik yondashuvlar nuqtayi ijtimoiy muhit – maktab jamoasiga kirib nazaridan ijtimoiy shakllanish jarayonining keladi; ahamiyati tahlil qilinadi. Maktab – bolani nafaqat o‘qitadi, “Ijtimoiy shakllanish” atamasi balki jamiyatga ijtimoiy tayyorlaydi; pedagogik va psixologik fanlarda shaxsning Bu davrda shaxsning axloqiy jamiyatga moslashuvi, ijtimoiy rollarni qadriyatlari, me’yorlari, o‘z-o‘zini baholash anglash va ularni bajarishga tayyorlik va boshqalarni tushunish ko‘nikmalari sifatida izohlanadi. Bu jarayon shaxsning shakllana boshlaydi. ma’naviy-axloqiy jihatdan rivojlanishini, Boshlangʻich sinf oʻquvchilari — bu 6 jamiyatdagi qadriyatlar va me’yorlarni dan 10 yoshgacha bo‘lgan bolalar bo‘lib, o‘zlashtirishini ta’min