OʻZBEKISTONDA ZAMONAVIY SOTSIOLOGIYANINIG HOLATI VA ISTIQBOLLARI

Аннотация

The article discusses the state of development, current problems and prospects of modern sociology in Uzbekistan. The role of sociological research in the development of society, the need to strengthen the scientific base and the issues of training young personnel are analyzed. Strengthening the integration of science and practice is identified as the main task in the future. Keywords: Sociology in Uzbekistan, modern society, scientific research, sociological problems, science and practice, prospects, training of young personnel. Аннотация. Освещены состояние развития современной социологии Маколада Узбекистонда, существующие проблемы и перспективы. Социология светсинниннинг сомиедат светсагайндаги или рни, илмийи базани зарумати зарурати ва йош кэддис прэттнинг машалили тахлил тахлил. В будущем фан ва практикует интеграционное укрепление белгилаба как основную задачу. Ключевые слова: Узбекистонда социология, современное общество, илмийы светсир, социология пресса, фанат ва prächsät, persektslar, yosh cadres pröfätt. Globallashuv davrida dunyo ijtimoiy fanlar tizimida oʻtgan asrning 80-yillari ikkinchi yarmidan boshlab xalqlar identikligini oʻrganish oʻzlikni anglash va ijtimoiy xotirani yoritib berishning oʻziga xos belgisi sifatida oʻrganish davom etmoqda. Kishilik jamiyatining butun bir davriy oʻzgarishlari tizimida ―sotsialogiya mavjud barcha manfaatlarning ―sababchisi sifatida baholab, u sodir boʻlib oʻtgan, yoki kechayotgan ijtimoiy jarayon va hodisalar oʻz taʼsirini 20 May, 2025-Yil oʻtkazib kelmoqda. Natijada, davriy almashinuv jarayonlari tufayli sodir boʻlayotgan oʻzgarishlarning mohiyati, rivojlanish tendensiyalari oqibatida identiklik masalalarini oʻrganish zaruratini yuzaga keltirmoqda. Dunyo tajribasiga eʼtibor qaratilsa, sotsial fanlar tizimida identiklik muammolari bugungi kunda falsafa, sotsiologiya, antropologiya, psixologiya kabi fanlarning ilmiy tadqiqot obyekti hisoblanmoqda. Rivojlangan horijiy mamlakatlarning qator yetakchi universitetlar, ilmiy tekshirish institutlari va tadqiqot markazlarida identiklik masalalariga yondashuvlar, xususan, Londondagi ―Irqiy munosabatlar instituti‖ (Institute of Race Relations) etnik guruhlarning ijtimoiy va huquqiy tengligi masalalari bilan, Buyuk Britaniyaning Kardiff shahridagi ―Iqtisodiy va ijtimoiy masalalar boʻyicha ilmiy-tekshirish kengashi‖ (ESRC, Economic and Social Research Council) etnik va diniy munosabatlarda identiklik masalalarini, Rossiya Fanlar akademiyasi qoshidagi Etnologiya va antropologiya instituti ―Ijtimoiy ongning etnik, fuqarolik va boshqa formalarini tadqiq etish‖ boʻyicha, shuningdek, Rossiyaning ―Sotsiologiya‖ Institutida tashkil etilgan ―Millatlararo tadqiqot markazi‖da ―Oʻzgaruvchan jamiyatda davlat, fuqarolik, etnik va diniy identiklikning muvozanati va oʻzaro faoliyati masalalari boʻyicha, Markaziy Osiyoni tadqiq etish Fransuz instituti (IFEAC - Institut français dʼétudes sur lʼAsie centrale) Markaziy Osiyoda istiqomat qilayotgan xalqlarning madaniyati, turmush tarzi va etnik identikligi masalalari bilan shugʻullanadilar. Bugungi kunda sotsiologik fanlar boʻyicha taʼrifi berilayotgan metodologik yondashuvlarda yer yuzida roʻy berayotgan ijtimoiy madaniy oʻzgarishlar tufayli dunyoning geografik xaritasida yangitdan paydo boʻlgan davlatlar tasnifi orqali ham aks ettiriladi. Xozirgi zamon sotsialogiyasining asosiy yo’nalishlari  Jamoatchilik fikri sotsiologiyasi.  Iqtisodiy sotsiologiya  Siyosiy sotsiologiya  Ta`lim sotsiologiyasi  Mehnat va mehnat tashkilotlari sotsiologiyasi  Oila sotsiologiyasi. Zamonaviy o'zbekiston sharoitida aholiga ijtimoiy xizmat ko'rsatish tizimi alohida shaxslar, oila yoki guruhlarning moslashuvi, ijtimoiy reabilitatsiyasiga yo'naltirilgan ijtimoiy- gumanistik faoliyatning ma'lum bir uslubi tizimi sifatida namoyon bo'ladi. O'tish davrining murakkab ijtimoiy-iqtisodiy sharoitlarida O'zbekiston o'z muhtoj fuqarolarining zarur yordam va ko'magini olishi uchun xizmat qiladigan yangi ijtimoiy muassalar tizimini yaratish imkoniyatiga 21 May, 2025-Yil ega bo'ldi. Qariyalar, bolalar, nogironlar haqida qayg'urish Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish Vazirligi, jamoatchilik tarzida o'zini boshqarish organlari (mahalla), IIV tomonidan amalga oshiriladi. Bunday muassasalar tarkibiga turli toifadagi fuqarolarga ijtimoiy xizmat ko'rsatish markazlari, aholiga psixologik-pedagogik yordam ko'rsatish markazlari, voyaga yetmaganlar uchun ijtimoiy-reabilitatsiya markazlari, oila, ayollar va bolalarga ijtimoiy yordam ko'rsatish boyicha hududiy markazlar va boshqalar kiradi. Umuman, davlatimizning butun ijtimoiy siyosati shularning barchasiga yo'naltirilgan. Ijtimoiy siyosat va ijtimoiy ish bir-biri bilan chambarchas bog'liqdir. Ijtimoiy ish - bu ijtimoiy siyosatni amalga oshirishning o'ziga xos bir shakli bo'lsa, ijtimoiy siyosat esa ijtimoiy ishning o'zagi, yo'nalishidir. Huquqiy, fuqarolik jamiyatini shakllantirishning murakkab yo'lida mamlakatimiz usun yangi bo'lgan faoliyat turini shakllantirish va riv