CHAQIRUVGA QADAR BOSHLANG‘ICH TAYYORGARLIK FANI O‘QITUVCHILARIDA PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK KOMPETENTLIKNI RIVOJLANTIRISHGA TA’SIR ETUVCHI OMILLAR TAHLILI

Аннотация

This article explores the factors influencing the development of pedagogical and psychological competence in pre-conscription basic training teachers. It examines the multifaceted nature of this competence, highlighting its importance in shaping future soldiers' readiness. Through analysis of relevant literature and practical examples, the study identifies key factors impacting competence development, including professional training programs, mentoring opportunities, psychological support services, and the integration of modern educational technologies. The article concludes with recommendations for enhancing teacher training and professional development programs. Keywords: pre-conscription training, pedagogical competence, psychological competence, teacher training, professional development, military education, educational technology, mentoring, psychological support. Аннонтация. В данной статье исследуются факторы, влияющие на развитие педагогической и психологической компетентности преподавателей допризывной 13 May, 2025-Yil начальной военной подготовки. Рассматривается многогранная природа этой компетентности, подчеркивается ее важность в формировании готовности будущих солдат. На основе анализа соответствующей литературы и практических примеров, исследование выявляет ключевые факторы, влияющие на развитие компетентности, включая программы профессиональной подготовки, возможности наставничества, службы психологической поддержки и интеграцию современных образовательных технологий. Статья завершается рекомендациями по совершенствованию программ подготовки и профессионального развития учителей. Ключевые слова: допризывная подготовка, педагогическая компетентность, психологическая компетентность, подготовка учителей, профессиональное развитие, военное образование, образовательные технологии, наставничество, психологическая поддержка. Zamonaviy ta’lim tizimida o‘qituvchining pedagogik-psixologik kompetentligi muhim o‘rin tutadi. Ayniqsa, chaqiruvga qadar boshlang‘ich tayyorgarlik fani o‘qituvchilari o‘quvchilarning shaxs sifatida shakllanishida katta ta’sirga ega bo‘ladi. Ular nafaqat bilim berishlari, balki o‘quvchilarni vatanparvarlik ruhida tarbiyalashlari, ularning psixologik xususiyatlarini hisobga olgan holda ta’lim-tarbiya jarayonini tashkil etishlari lozim. Shu bois, mazkur maqolada chaqiruvga qadar boshlang‘ich tayyorgarlik fani o‘qituvchilarining pedagogik- psixologik kompetentligi masalasi har tomonlama tahlil qilinadi. Bugungi kunda axborot- kommunikatsion texnologiyalarnngi jadallik bilan rivojlanishi tufayli o‘rta ta’lim mauassasalarida ta’lim va tarbiya jarayoniga kompyuter texnologiyalari, ularning pedagogik dasturiy vositalarini keng ko‘lamda joriy etish dolzarb muammolardan biri hisoblanadi. Chaqiruvga qadar boshlang‘ich tayyorgarlik turkumiga kiruvchi fanlarni o‘qitish metodikasini (vositalari, usullari, texnologiyalari va shakllarini) takomillashtirish, zamonaviy o‘qitish vositalari yordamida fanni o‘qitishni rivojlantirish, unga oid didaktik materiallarni ishlab chiqish va ularni imkoniyatlaridan foydalangan holda o‘quv mashg‘ulotlari samaradorligini oshirish, o‘quvchi va talabalarning kreativ sifatlarini rivojlantirish davr talabiga aylandi. Chaqiruvga qadar boshlang‘ich tayyorgarlik fani o‘qituvchisining o‘z fani yuzasidan quyidagi vazifalari mavjud: 1. O‘quv dasturi va standartlarini amalga oshirish: O‘qituvchi o‘quv dasturida belgilangan mavzularni to‘liq va sifatli o‘rgatish, o‘quvchilarga belgilangan bilim, ko‘nikma va malakalarni shakllantirishga mas’uldir. 14 May, 2025-Yil 2. Darslarni rejalashtirish va samarali o‘tkazish: O‘qituvchi darslarni o‘quvchilarning yosh va individual xususiyatlarini hisobga olgan holda rejalashtirishi, darslarda zamonaviy pedagogik texnologiyalar va interfaol metodlardan foydalanishi kerak. Darslar qiziqarli va samarali bo‘lishi, o‘quvchilarda fanni o‘rganishga qiziqish uyg‘otishi lozim. 3 O‘quvchilarning bilim darajasini nazorat qilish va baholash: O‘qituvchi o‘quvchilarning bilim, ko‘nikma va malakalarini muntazam ravishda nazorat qilib borishi, ularni baholashda adolatli va obyektiv bo‘lishi kerak. Baholash jarayonida o‘quvchilarni rag‘batlantirish, ularning kamchiliklarini tuzatishga yordam berish muhim ahamiyatga ega. 4. Fan bo‘yicha qo‘shimcha mashg‘ulotlar o‘tkazish: Zarur hollarda o‘qituvchi fan bo‘yicha qo‘shimcha mashg‘ulotlar, to‘garaklar tashkil etishi, o‘quvchilarning fan bo‘yicha bilimlarini chuqurlashtirishga yordam berishi kerak. 5. O‘quv-metodik materiallar bilan ishlash: O‘qituvchi o‘z faniga oid yangi o‘quv- metodik qo‘llanmalar, darsliklar va boshqa materiallar bilan tanishib borishi, ulardan dars jarayonida foydalanishi kerak. 6. O‘z ustida ishlash va malakasini oshirish: O‘qituvchi o‘z faniga oid bilimlarini muntazam ravishda chuqurlashtirib borishi, yangi pedagogik texnologiyalarni o‘rganishi, malaka oshirish kurslarida ishtirok etishi kerak. 7. Ota-onalar bilan hamkorlik qilish: O‘qituvchi o‘quvchilarning ota-onalari bilan munta